Donald Trump dọa kiện BBC và đòi bồi thường một tỷ đô la

Minh Anh, RFI, 11/11/2025

Tập đoàn Truyền thông Anh Quốc BBC tiếp tục trong tâm bão. Bất chấp việc tổng giám đốc cùng lãnh đạo khối Tin tức đã từ chức sau vụ một chương trình của BBC bị cáo buộc đã cắt ghép các phát biểu của Donald Trump trong vụ bạo loạn ở Đồi Capitol tháng 01/2021.Nguyên thủ Mỹ đe dọa kiện BBC với mức bồi thường lên đến một tỷ đô la nếu như kênh truyền thông này không đáp ứng các yêu cầu của ông.

Quảng cáo bộ phim tài liệu Panorama của BBC về Donald Trump phát sóng tháng 10/2024. © BBC

Thông tín viên Emeline Vin tường thuật từ Luân Đôn :

"Donald Trump gia hạn cho BBC đến tối thứ Sáu (14/11) này để đáp ứng các yêu cầu của ông, nếu không, ông sẽ đòi cơ quan truyền thông Nhà nước Anh phải bồi thường một tỷ đô la. Ông yêu cầu ba điều : Gỡ bộ phim tài liệu, xin lỗi ngay lập tức về những phát biểu "sai sự thật, phỉ báng, xúc phạm và dối trá" được cho là của ông, và thứ ba là bồi thường "thích đáng". Donald Trump nói rõ đã phải chịu "nhiều thiệt hại to lớn về tài chính và uy tín".

Sáng thứ Hai (10/11), chủ tịch BBC đã có lời xin lỗi về việc biên tập bộ phim tài liệu gây tranh cãi, cho đấy là một sai lầm trong đánh giá, nhận định. Người phụ trách trung gian hòa giải của tập đoàn đã nhận được hơn 500 đơn khiếu nại về chủ đề này trong vòng một tuần. BBC cho biết đang xem xét các đòi hỏi của ông và sẽ có trả lời vào thời gian thích hợp.

Nguy cơ bị kiện tụng tại Anh dường như khá thấp bởi vì phim tài liệu này đã được phát sóng cách nay hơn một năm. Nhưng Nhà Trắng rất có thể sẽ quyết định khởi kiện tại Mỹ nếu như họ chứng minh được rằng chương trình này vẫn có thể truy cập tại Mỹ".

Minh Anh

****************************

Tổng giám đốc và lãnh đạo khối Tin tức cùng từ chức

Nguyễn Giang, RFI, 10/11/2025

Lần đầu tiên trong lịch sử từ năm 1922 của Tập đoàn Truyền thông Anh quốc BBC (British Broadcasting Corporation), một tổng giám đốc từ chức cùng lãnh đạo khối tin tức (news), bộ phận quan trọng nhất của đài này trong một ngày. Sự kiện xảy ra tối ngày 09/11/2025 được cho là bộc lộ khủng hoảng về niềm tin, đạo đức nghề nghiệp và các lỗi hệ thống trong cơ chế lãnh đạo BBC

Tim Davie, tổng giám đốc đài phát thanh và truyền hình Anh, BBC thông báo từ chức. Ảnh lưu trữ chụp ngày 2/04/2022 tại Luân Đôn. AP - Hannah McKay

Từ Luân Đôn, Thông tín viên Nguyễn Giang điểm ra bình luận từ các báo Anh :

Tin xảy ra vào tối hôm qua 09/11 về việc ông Tim Davie, tổng giám đốc (Director General) và bà Deborah Turness, CEO của khối Tin tức (News) cùng nhau từ chức được chính truyền hình BBC và các đài Sky News, Times Radio đồng loạt đăng tải, báo hiệu một cuộc khủng hoảng sâu sắc ở cơ quan truyền thông nổi tiếng nhất nước Anh.

Cụ thể, hai nhân vật cao nhất của BBC phải từ chức vì báo Daily Telegraph đã đăng loạt bài, trích nguồn nội bộ BBC, về vụ việc xảy ra đã một năm trước, khi chương trình Panorama của BBC bị cho là cắt xén rồi ghép lại câu nói của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong vụ nổi loạn ở Đồi Capitol tháng 1/2021.

Tin về hai lãnh đạo BBC từ chức đã được tổng thống Trump vui mừng chào đón trên mạng xã hội Truth Social. Trước đó, người phụ trách báo chí của Nhà Trắng Karoline Leavitt gọi BBC là "đài 100% tin giả". Những lời công kích này góp phần tạo ra một luồng dư luận của báo cánh tả như The Guardian, ủng hộ BBC, coi các vụ việc này là "cuộc tấn công có phối hợp" của những kẻ thù của BBC, nhằm hạ bệ tập đoàn truyền thông danh tiếng của Anh. Có ý kiến nói ban lãnh đạo vừa từ chức, đã mâu thuẫn với ban quản trị của BBC lâu ngày, và cuối cùng thì một phe phải thua.

Đa số các bình luận ca ngợi đóng góp của BBC cho văn hóa, truyền thông Anh và đánh giá cao các nhà báo. Thế nhưng, các báo Anh cũng nói vụ "ghép lời tổng thống Trump" (chương trình do BBC đặt hàng từ một công ty tư nhân và không rà xoát lại) chỉ là một trong số nhiều lỗi mang tính hệ thống về biên tập ở cấp cao, trong khối quản lý, gây tổn hại đến niềm tin của công chúng vào đài BBC. Ngoài ra còn vụ BBC thuê một thanh niên đóng góp vào chương trình phát thanh về Gaza, ở ngay Gaza, mà không biết người đó là con trai một quan chức Hamas, lực lượng mà chính phủ Anh chính thức coi là "tổ chức khủng bố". Rồi vụ bê bối vì có cáo buộc hành vi "bắt nạt" và "dùng ma túy" của một số nhân vật liên quan đến chương trình giải trí trên truyền hình ở Anh, Strictly Come Dancing. Tất cả xảy ra dưới thời ông Tim Davie, người làm tổng giám đốc từ 2020.

Bà Deborah Turness, được tuyển về làm CEO of News, một chức danh có màu sắc thương mại, nhưng thực chất là trưởng biên tập khối Tin tức vào năm 2022, thì được biết đến như người đã quyết định đóng cửa các ban ngôn ngữ Châu Á, Châu Phi, tiếng Ả rập ở Luân Đôn để tiết kiệm ngân sách. BBC sau đó chỉ còn giữ các ban này ở những văn phòng khu vực, bất chấp cảnh báo mà truyền thông Anh nêu ra về rủi ro an ninh cho các phóng viên không phải người Anh ở các nước xa lạ với hệ thống pháp lý của Anh.

Phúc trình nội bộ của nhà tư vấn cho Ban Biên tập BBC, ông Michael Prescott (rời vị trí vào tháng 6/2025) còn nói trong đài BBC có văn hóa thiên kiến một dạng ý thức hệ, ví dụ có các phóng viên "hung hăng" chuyên phụ trách mảng LGBT+, chuyên kiểm duyệt các nội dung liên quan đến tranh luận về người chuyển giới. Một bộ phận khác, có tên là Verify (Xác minh) được lập ra để chống tin giả thì lại "tạo dựng" ra một bản tin rằng các công ty bảo hiểm xe hơi ở Anh "phân biệt chủng tộc" (theo nguồn trên trang Telegraph).

Ngay cả cựu trưởng biên tập báo The Guardian, ông Alan Rusbridger, cũng phải thừa nhận "cơ chế điều hành BBC có vấn đề" và cần cải tổ. Một cựu lãnh đạo của BBC News, ông Roger Mosey chỉ ra rằng tổng giám đốc vừa từ chức, Tim Davie, không phải là nhà báo mà là doanh nhân ngành tiếp thị, nên ông ta có thói quen chần chừ, phản ứng chậm trước các cáo buộc nghiêm trọng. Ví dụ như trong vụ "cắt ghép" video về tổng thống Trump, thay vì xin lỗi công khai, đài BBC chỉ "gửi thư báo cáo cho bộ trưởng Văn hóa & Thể thao ở Anh".

Trong thời đại mạng xã hội hoạt động không ngừng nghỉ, cách ứng xử cũ kỹ này khiến BBC bị cho là lạc hậu, trốn tránh trách nhiệm. Ông Tim Davie thừa nhận trong đơn từ chức là "tập đoàn BBC đã có những sai lầm" và nay, chủ tịch Samir Shah phải trả lời trước Nghị viện (ngày 10/11/2025) về toàn bộ sự việc và cam kết chỉnh đốn tổ chức này.

Cuộc khủng hoảng xảy ra vào thời điểm nhạy cảm, khi BBC phải thảo luận về việc gia hạn hay không Hiến chương (Charter) của đài và quy chế thu lệ phí truyền thông (TV licence) từ công chúng để nuôi tập đoàn có hơn 20 nghìn phóng viên, nhà báo và nhà sản xuất chương trình.

Hiến chương hiện hành sẽ hết hạn vào cuối năm 2027 và theo thường lệ thì ban lãnh đạo BBC phải thảo luận với chính phủ, các ủy ban của Quốc Hội Anh trong 1 năm trước thời hạn đó để kịp có Hiến chương mới, kèm ngân sách cho 10 năm tới.

Nhưng nay, làn sóng đòi thương mại hóa BBC, hoặc xóa lệ phí truyền thông (180 bảng Anh/năm) mà mỗi hộ gia đình phải đóng, đang dâng cao. Một bộ phận không nhỏ người dân cho rằng BBC (các kênh nội địa ở Anh) không phản ánh quan điểm của họ mà xa đà vào cuộc chơi ý thức hệ thiên tả, uốn nắn các chương trình theo cách nhìn phù phiếm, hoặc thiên vị quan điểm riêng của một nhóm nhỏ cư dân đô thị sung túc, xa lạ với cảm xúc của người dân bình thường. Thậm chí đã xuất hiện các trang mạng xã hội công khai vận động người dân chống lại TV licence và tẩy chay đài BBC. Thế nhưng Hiến chương BBC là do Quốc Hội Anh bàn thảo trong năm 2026 chứ không phải do cử tri quyết định. Dù vậy, cuộc khủng hoảng về niềm tin vào BBC chắc chắn không giúp gì cho cuộc thảo luận về ngân sách này.

Nguyễn Giang

Nguồn : RFI, 10/11/2025

*******************************

Tổng giám đốc và giám đốc bộ phận tin tức của BBC từ chức vì vụ biên tập

Aleks Phillips, Helen Bushby, BBC, 10/11/2025

Tổng giám đốc BBC Tim Davie và người đứng đầu bộ phận tin tức Deborah Turness đã từ chức sau những chỉ trích rằng một bộ phim tài liệu của chương trình Panorama đã gây hiểu lầm cho người xem bằng cách chỉnh sửa bài phát biểu của ông Donald Trump.

Ông Tim Davie (trái) và bà Deborah Turness

Ông Davie, người đảm nhiệm chức tổng giám đốc BBC trong năm năm qua, đã phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng về một loạt các tranh cãi và cáo buộc thiên kiến kéo dài của tập đoàn phát thanh và truyền hình công này.

Hôm 3/11, báo The Telegraph đã công bố chi tiết một bản ghi chép nội bộ bị rò rỉ của BBC, cho thấy chương trình Panorama đã ghép hai đoạn trong bài phát biểu của tổng thống Mỹ lại với nhau, khiến ông Trump có vẻ như kích động cuộc bạo loạn ở Điện Capitol vào tháng 1/2021 một cách rõ ràng.

Các lãnh đạo chính trị Anh bày tỏ hy vọng rằng động thái từ chức này sẽ mở đường cho sự thay đổi, trong khi ông Trump hoan nghênh quyết định đó.

Thông báo về quyết định này vào tối 9/11, ông Davie nói : "Giống như tất cả các tổ chức công, BBC không hoàn hảo, và chúng ta phải luôn cởi mở, minh bạch và có trách nhiệm.

"Mặc dù đây không phải là lý do duy nhất, nhưng cuộc tranh luận hiện nay xung quanh BBC News đã góp phần vào quyết định của tôi.

"Nhìn chung, BBC đang hoạt động tốt, nhưng đã có một số sai sót và với tư cách là tổng giám đốc, tôi phải chịu trách nhiệm cuối cùng".

Bà Turness cho biết trong một tuyên bố vào tối 9/11 rằng tranh cãi về bộ phim tài liệu Panorama đã "đến mức gây tổn hại cho BBC", đồng thời nói thêm : "Trách nhiệm thuộc về tôi".

"Trong cuộc sống công vụ, các nhà lãnh đạo cần phải hoàn toàn chịu trách nhiệm, và đó là lý do tại sao tôi từ chức. Mặc dù đã có những sai lầm, tôi muốn làm rõ rằng những cáo buộc gần đây rằng BBC News có sự thiên kiến có hệ thống là sai".

Bà Turness đã giữ chức Giám đốc điều hành bộ phận Tin tức và Thời sự trong ba năm qua.

Bản ghi chép nội bộ do The Telegraph công bố cũng nêu lên những lo ngại về việc thiếu hành động để giải quyết "các vấn đề mang tính hệ thống" về thiên kiến trong việc đưa tin của BBC News Tiếng Ả rập về cuộc chiến Israel-Gaza.

Trong bài phát biểu của ông Trump ở Washington DC vào ngày 6/1/2021, ông nói : "Chúng ta sẽ đi đến Điện Capitol, và chúng ta sẽ cổ vũ cho các thượng nghị sĩ và dân biểu can đảm của chúng ta".

Tuy nhiên, bản dựng phim của Panorama cho thấy ông Trump lên hình và nói : "Chúng ta sẽ đi đến Điện Capitol... và tôi sẽ ở đó với các bạn. Và chúng ta chiến đấu. Chúng ta chiến đấu hết mình". Hai đoạn này trong thực tế cách nhau hơn 50 phút trong bài phát biểu gốc.

Việc công bố bản ghi chép nội bộ đã gây ra những lời chỉ trích đối với BBC, bao gồm cả từ Nhà Trắng, bên mô tả đài này là "100% tin giả".

Ông Trump đã phản hồi về các vụ từ chức vào hôm 9/11, nói rằng các nhà lãnh đạo cấp cao của BBC đang từ chức hoặc bị sa thải "vì họ bị bắt quả tang 'chỉnh sửa' bài phát biểu rất hay (HOÀN HẢO !) của tôi vào ngày 6/1".

"Đây là những người rất không trung thực, những người đã cố gắng thao túng kết quả bầu cử tổng thống Mỹ", ông viết.

"Thật là một điều tồi tệ đối với nền dân chủ !"

Ông Tim Davie (bên phải), trong bức ảnh này cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào năm 2024, đã lãnh đạo BBC được năm năm - BBC/Jeff Overs

Việc hai lãnh đạo từ chức diễn ra trước khi Chủ tịch BBC Samir Shah dự kiến đưa ra tuyên bố trước một ủy ban quốc hội Anh vào hôm 10/11, trong đó ông được cho là sẽ xin lỗi vì cách bài phát biểu của ông Trump bị chỉnh sửa.

Bình luận về việc từ chức vào hôm 9/11, ông Shah nói rằng đó là một "ngày buồn đối với BBC" và rằng ông Davie "đã nhận được sự ủng hộ hoàn toàn của tôi và hội đồng [BBC] trong suốt nhiệm kỳ của mình".

"Tuy nhiên, tôi hiểu áp lực liên tục mà ông ấy phải đối mặt, cả về cá nhân lẫn sự nghiệp, đã dẫn đến quyết định này ngày hôm nay. Toàn bộ hội đồng tôn trọng quyết định và lý do dẫn đến nó", ông nói thêm.

Người viết ra bản ghi chép bị rò rỉ là ông Michael Prescott, cựu cố vấn độc lập của ủy ban tiêu chuẩn biên tập BBC, người đã rời vị trí này vào tháng 6/2025.

Trong bản ghi chép, ông Prescott cũng bày tỏ lo ngại về cách BBC đưa tin về các vấn đề liên quan đến người chuyển giới, cho rằng việc đưa tin của BBC thực chất đã bị "kiểm duyệt" bởi các phóng viên chuyên trách về LGBT, những người thúc đẩy quan điểm ủng hộ người chuyển giới.

Trong bản ghi chép bị rò rỉ, ông Prescott cho biết bản thân cảm thấy "tuyệt vọng" trước việc ban lãnh đạo BBC không có hành động nào "khi các vấn đề được phơi bày".

Riêng hôm 6/10, BBC đã xác nhận 20 khiếu nại về tính khách quan liên quan đến cách người dẫn chương trình Martine Croxall đã sửa đổi kịch bản khi đang đọc trực tiếp trên kênh BBC News Channel vào đầu năm nay, trong đó đề cập đến "những người mang thai".

BBC cũng đã phải đối mặt với những lời chỉ trích trong những tháng gần đây vì không tiết lộ rằng người dẫn chuyện của một bộ phim tài liệu về Gaza là con trai của một quan chức Hamas.

Việc BBC phát sóng buổi biểu diễn tại Glastonbury, trong đó nhóm nhạc punk Bob Vylan đã hô vang khẩu hiệu "chết đi, chết đi IDF [Lực lượng Phòng vệ Israel]" cũng đã vi phạm các nguyên tắc biên tập liên quan đến gây hại và xúc phạm.

Nghị sĩ Caroline Dineage, chủ tịch Ủy ban văn hóa, truyền thông và thể thao của Quốc hội Anh, nói rằng BBC đã bị tổn hại bởi "những gì đã trở thành một chuỗi khủng hoảng và sai lầm dường như diễn ra liên tục".

Bà Turness nói rằng "những cáo buộc gần đây rằng BBC News có sự thiên kiến có hệ thống là sai" - Jeff Overs / BBC

Một số nhà bình luận truyền thông đã chỉ trích cách BBC xử lý vụ tranh cãi mới nhất.

Roger Mosey, cựu giám đốc BBC TV News, cho biết tập đoàn đã "chậm phản hồi trước những cáo buộc mới nhất".

Ông Mosey nói với BBC News rằng việc chỉnh sửa bài phát biểu của ông Trump "dường như là điều không thể biện minh được", trong khi những lo ngại khác được nêu ra trong bản ghi chép bị rò rỉ, chẳng hạn như ngôn ngữ xung quanh các vấn đề về người chuyển giới, là một phần của cách BBC "phải định hình lại và cải cách công tác biên tập theo thời gian".

Bà Dorothy Byrne, cựu giám đốc mảng tin tức của Channel 4, đã chỉ trích BBC không chỉ mắc "sai lầm cơ bản" trong việc biên tập bài phát biểu mà còn mất "một khoảng thời gian quá dài để xin lỗi".

Ông Davie, người đã làm việc cho BBC 20 năm, nhấn mạnh rằng "hoạt động báo chí và nội dung chất lượng của chúng ta tiếp tục được ngưỡng mộ như một tiêu chuẩn vàng" và rằng tổ chức này "vô cùng tử tế, khoan dung và ham học hỏi".

Ông cho biết thời điểm ông từ chức - bao gồm một "quá trình chuyển giao có trật tự" cho người kế nhiệm trong những tháng tới - sẽ cho phép tổng giám đốc tiếp theo "định hình tích cực" Hiến chương Hoàng gia mới của BBC.

Hiến chương Hoàng gia xác định cơ chế tài chính và các nghĩa vụ quản lý của BBC và được đưa ra đàm phán với chính phủ. Một hiến chương mới phải được thống nhất trước khi hiến chương hiện tại hết hạn vào cuối năm 2027.

Bộ trưởng Văn hóa Anh Lisa Nandy cảm ơn ông Davie, nói rằng ông đã "lãnh đạo BBC vượt qua một giai đoạn thay đổi đáng kể".

"BBC là một trong những thể chế quốc gia quan trọng nhất của chúng ta... Giờ đây hơn bao giờ hết, nhu cầu về tin tức đáng tin cậy và các chương trình chất lượng cao là điều cần thiết cho đời sống dân chủ và văn hóa của chúng ta, và vị thế của chúng ta trên thế giới", bà nói thêm.

Vị bộ trưởng này cũng cho biết Chính phủ Anh sẽ đảm bảo việc xem xét Hiến chương "là chất xúc tác giúp BBC thích ứng với kỷ nguyên mới này".

Ông Davie, người từng đưa Vua Charles tham quan trụ sở BBC Wales vào năm 2022, cho biết tổ chức này "vô cùng tử tế, khoan dung và ham học hỏi" - BBC/Patrick Olner

Lãnh đạo Đảng Bảo thủ Kemi Badenoch nói rằng việc ông Davie và bà Turness từ chức là "đúng đắn", nhưng cho rằng "vẫn còn một loạt những thất bại nghiêm trọng hơn" mà "không thể được che đậy bằng hai đơn từ chức".

Bà Badenoch nói rằng BBC "không nên mong đợi công chúng tiếp tục tài trợ cho tập đoàn thông qua phí giấy phép bắt buộc, trừ khi họ cuối cùng có thể chứng minh được tính khách quan thực sự".

Ông Ed Davey, lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do, nói rằng việc từ chức "phải là cơ hội để BBC mở ra một trang mới".

Ông nói thêm : "BBC không hoàn hảo, nhưng vẫn là một trong số ít các thể chế đứng vững giữa các giá trị Anh quốc và làn sóng chủ nghĩa dân túy kiểu Trump đang lấn át nền chính trị của chúng ta".

Lãnh đạo đảng Cải cách Anh Nigel Farage nói rằng việc từ chức phải đánh dấu "sự khởi đầu của một cuộc cải tổ toàn diện", kêu gọi chính phủ bổ nhiệm một lãnh đạo có "kinh nghiệm trong việc tiếp quản và thay đổi các công ty và văn hóa của họ".

Hội đồng BBC chịu trách nhiệm bổ nhiệm tổng giám đốc theo các điều khoản của Hiến chương Hoàng gia.

Trước khi trở thành tổng giám đốc thứ 17 của BBC, thay ông Lord Hall vào năm 2020, ông Davie từng là giám đốc điều hành BBC Studios và trước đó là giám đốc marketing tại Pepsi và Procter & Gamble.

Bà Turness trước đây từng đứng đầu các bộ phận tin tức của ITN và NBC News International.

Trước đây, từng có nhiều tổng giám đốc của BBC từ chức, bao gồm cả ông George Entwistle, người đã từ chức vào năm 2012.

Nhưng bất kỳ ai thay thế ông Davie và bà Turness sẽ phải trực tiếp xử lý một loạt tin tức quan trọng.

Ông Mosey cho biết tổng giám đốc của BBC phải là một người "siêu phàm" và đặt câu hỏi liệu tập đoàn có nên cân nhắc việc tách vai trò này thành hai chức vụ riêng biệt - một phụ trách kinh doanh và một phụ trách biên tập - hay không.

Aleks Phillips, Helen Bushby