"Kỷ nguyên vươn mình" hay "Kỷ nguyên siết chặt" ?

Thu Phương, Thoibao.de, 08/01/2026

Người ta nói nhiều về "kỷ nguyên vươn mình", về trật tự, kỷ cương và quản trị bằng pháp luật. Nhưng trong bức tranh hoành tráng ấy, lại hiện ra một chi tiết nhỏ mà nhức nhối : một cụ già ngoài bảy mươi, mưu sinh bằng chiếc xe đạp cũ đi nhặt ve chai, bị tịch thu phương tiện vì lý do "không đủ điều kiện tham gia giao thông".

Chiếc xe đạp ấy không phải mối đe dọa cho xã hội. Nó là đôi chân, là kế sinh nhai, là sợi dây mỏng manh giữ một con người già nua không rơi khỏi đời sống. Thế nhưng, trong cái gọi là "vươn mình", luật lệ dường như chỉ vận hành theo một chiều : chiều dễ nhất để thể hiện quyền lực, trấn xuống những người yếu thế.

Với nhiều người, đây không phải sự cứng nhắc cá biệt, mà là hệ quả của một mô hình quản trị dựa trên chỉ tiêu và nỗi sợ. Khi hiệu quả được đo bằng số biên bản, số phương tiện bị tạm giữ, thì chiếc xe đạp của một bà cụ cũng đủ để hoàn thành nhiệm vụ. Lòng trắc ẩn không nằm trong báo cáo, còn hoàn cảnh con người không nằm trong khuôn mẫu hành chính.

Người nghèo không cần những khẩu hiệu lớn lao, họ chỉ cần được yên ổn mà sống. Nhưng khi kiểm soát trở thành thước đo duy nhất của trật tự, thì mỗi phận người bị đẩy thêm ra bên lề lại được coi là "đúng quy trình". Nếu đó là "kỷ nguyên vươn mình", thì xã hội này đang vươn lên bằng cách dẫm xuống ai, và sẽ đi về đâu ?

Thu Phương

**************************

Đế chế Page "bay màu" hàng loạt do BOT ảo ?

Hồng Lĩnh, Thoibao.de,08/01/2026

Những ngày gần đây, cộng đồng mạng xôn xao trước việc hàng loạt fanpage lớn từng có sức ảnh hưởng mạnh như Tifosi, VTV24, Theanh28entertainment… bất ngờ biến mất hoặc bị hạn chế hoạt động trên Facebook. Nhiều người phát hiện không thể tìm kiếm, truy cập hay tương tác với các trang này, dù trước đó chúng vẫn đăng bài đều đặn và sở hữu lượng theo dõi khổng lồ.

Theo các thông tin lan truyền trên mạng xã hội, nguyên nhân được nghi vấn xuất phát từ việc các page nói trên có dấu hiệu sử dụng bot để tạo tương tác ảo như like, share, comment nhằm "thổi phồng" mức độ ảnh hưởng. Đây là hành vi bị Facebook xếp vào nhóm vi phạm chính sách, đặc biệt trong bối cảnh nền tảng này đang siết chặt việc làm sạch môi trường thông tin, hạn chế thao túng dư luận và tương tác không minh bạch.

Việc nhiều page lớn cùng lúc "bay màu" khiến không ít người đặt câu hỏi : phải chăng Facebook đang mở một đợt rà soát quy mô lớn nhắm vào các mạng lưới page có dấu hiệu hoạt động thiếu trung thực ? Hay đây chỉ là động thái xử lý riêng lẻ nhưng vô tình trùng thời điểm ?

Dù nguyên nhân chính thức vẫn chưa được phía Facebook công bố, sự việc này tiếp tục làm dấy lên tranh luận về độ tin cậy của những fanpage có lượng tương tác "khủng", đồng thời là lời cảnh báo rõ ràng cho các đơn vị vận hành nội dung : tương tác ảo có thể mang lại lợi ích ngắn hạn, nhưng cái giá phải trả đôi khi là sự "biến mất" hoàn toàn khỏi mạng xã hội.

Hồng Lĩnh

****************************

Kinh tế tư nhân : động lực then chốt hay chỉ "một phần" ?

Linh Linh, Thoibao.de, 08/01/2026

Trong bài phỏng vấn nhân dịp năm mới đăng ngày 31/12/2025 trên Thông tấn xã Việt Nam, Tổng bí thư Đảng cộng sản Tô Lâm đã phác thảo những nội dung lớn cần "làm rõ và lan tỏa" tại Đại hội 14. Theo ông, để mọi mặt đều "hơn", Việt Nam phải coi tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt của mô hình tăng trưởng mới ; đồng thời phát huy mọi nguồn lực xã hội, trong đó kinh tế tư nhân được xác định là "một động lực quan trọng".

Cách diễn đạt này lập tức gây chú ý, bởi nó khác với tinh thần của Dự thảo Báo cáo Chính trị do Ban Chấp hành Trung ương công bố hồi tháng 10/2025, nơi kinh tế tư nhân từng được nhấn mạnh với vai trò cao hơn trong cấu trúc tăng trưởng. Việc chuyển từ "động lực quan trọng nhất" sang "một động lực quan trọng" không chỉ là thay đổi câu chữ, mà phản ánh sự lưỡng lự trong tư duy phát triển.

Hai trụ cột khác được ông Tô Lâm nhấn mạnh là "đoàn kết và niềm tin", cùng "kỷ cương và đột phá". Tuy nhiên, khi thông điệp về vai trò của khu vực tư nhân trở nên không nhất quán, câu hỏi đặt ra là : niềm tin của doanh nghiệp sẽ được củng cố hay bị bào mòn ? Trong bối cảnh tăng trưởng cần lực đẩy mới, sự mập mờ về vị thế của kinh tế tư nhân có thể trở thành điểm nghẽn, thay vì là động lực, trên con đường mà Đại hội 14 kỳ vọng sẽ mở ra.

Linh Linh 

***************************

Thủ tướng lại bóp nghẹt quy luật thị trường bằng tư duy "quản không được thì cấm" ?

Thu Phương, Thoibao.de, 07/01/2026

Vào ngày cuối cùng của năm 2025, khi cả nước đang chuẩn bị bước vào một giai đoạn mới với "kỷ nguyên vươn mình", truyền thông nhà nước bất ngờ loan tin về Điều 9, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ. 

Theo đó, hành vi bán hàng ăn uống, giải khát quá giờ quy định sẽ bị phạt tiền đến 1 triệu đồng. Quy định này, đang gây ra một làn sóng phản ứng dữ dội trong dư luận.

Bởi nó phơi bày một mâu thuẫn cốt lõi trong tư duy quản trị quốc gia của lãnh đạo Việt Nam, đó là, tham vọng xây dựng một nền kinh tế thị trường đầy đủ nhưng lại hành xử bằng những áp đặt phi thị trường.

Trong một nền kinh tế thị trường vận hành đúng nghĩa, quy luật cung cầu là tối thượng. Khi nhu cầu tiêu dùng, ăn uống về đêm của người dân cũng như du khách tăng cao, việc đáp ứng nhu cầu đó là sự phát triển tự nhiên. 

Việc chính quyền sử dụng các mệnh lệnh hành chính để can thiệp thô bạo vào giờ giấc kinh doanh của các hộ cá thể không chỉ bóp méo quy luật thị trường mà còn đi ngược lại chủ trương phát triển „kinh tế ban đêm" mà chính Việt Nam từng rầm rộ quảng bá. 

Câu hỏi đặt ra là : Tại sao một nhà nước đang nỗ lực vận động thế giới công nhận quy chế kinh tế thị trường lại ban hành những quy định cản trở quyền tự do kinh doanh là một quyền đã được hiến định như vậy ?

Đây là một bước lùi của nhà nước pháp quyền, khi xã hội có nguy cơ bị băm vụn bởi những điều luật vụn vặt, thiếu tầm nhìn vĩ mô từ người đứng đầu của Chính phủ. 

Thay vì tập trung kiến tạo hành lang pháp lý để doanh nghiệp và người dân tự do kinh doanh, làm giàu để đóng góp thuế, thì Chính phủ lại sa đà vào việc "soi đèn, bắt lỗi" từng bát phở, ly nước bán quá giờ. 

Tư duy quản lý theo kiểu "ngăn sông cấm chợ" này không chỉ làm thui chột động lực làm giàu của người dân mà còn tạo ra mảnh đất màu mỡ cho sự nhũng nhiễu, tiêu cực và sự tùy tiện trong việc "là luật" của người thực thi công vụ.

Thu Phương 

***************************

Siết trật tự hay siết đời sống ?

Linh Linh, Thoibao.de, 07/01/2026

Những ngày cận Tết, khi đường phố rực rỡ đèn hoa và khẩu hiệu, lẽ ra phải là thời điểm nhẹ nhõm nhất trong năm. Nhưng với người lao động nghèo, mỗi lần dắt chiếc xe cũ ra đường lại kèm theo một nỗi lo âm ỉ : sợ bị phạt. Không phải sợ mưa gió hay kẹt xe, mà là nỗi bất an mang tên "biên bản".

Cuối năm luôn là cao điểm của những đợt "ra quân", "siết kỷ cương". Chốt kiểm tra dày lên, lỗi nhỏ cũng đủ trở thành gánh nặng lớn. Một lần quên đèn, chạy quá vài km, hay thiếu giấy tờ có thể cuốn trôi cả tháng thu nhập. Luật pháp, thay vì tạo cảm giác an toàn, lại trở thành chiếc lưới vô hình trùm lên những người yếu thế nhất.

Người ta gọi đó là thực thi nghiêm minh. Nhưng nhìn kỹ sẽ thấy một cách quản trị quen thuộc : quản trị bằng nỗi sợ. Khi chỉ tiêu, ngân sách và áp lực thành tích đè nặng, đường phố vô tình biến thành nơi thu phí, còn người nghèo, xe cũ trở thành "mục tiêu mềm". Ra đường là hồi hộp, gặp chốt là thót tim. Tết chưa tới mà lòng đã mệt.

Tết với người lao động vốn đã chật vật đủ bề. Khi niềm vui bị bào mòn bởi nỗi sợ thường trực, câu hỏi đặt ra không chỉ là đúng luật hay sai luật, mà là : trật tự này đang phục vụ ai, và cái giá của nó là gì ?

Linh Linh