Từ sự sụp đổ của Maduro đến cái giá phải trả cho tầm nhìn "hạn hẹp" của Tô Lâm ?

Trà My, Thoibao.de, 07/01/2026

Vào 2 giờ sáng ngày 3/1/2026, thế giới đã chứng kiến một cú sốc địa chấn khi Hoa Kỳ, thực hiện thành công chiến dịch quân sự chớp nhoáng bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngay tại trung tâm thủ đô Caracas.

Sự kiện này không chỉ đặt dấu chấm hết cho một thể chế chính trị "độc đoán" kéo dài nhiều năm tại Nam Mỹ, mà còn là một đòn giáng mạnh vào một trật tự thế giới đa cực do Nga và Trung Quốc dẫn dắt.

Chỉ chưa đầy 3 tiếng đồng hồ để Hoa Kỳ hoàn thành nhiệm vụ, trong khi trước đó vài giờ, ông Maduro vẫn còn đang tiếp đón phái đoàn Trung Quốc với những cam kết hữu nghị vững chắc.

Tốc độ sụp đổ nhanh chóng của chính quyền Caracas, với sự bất lực hoàn toàn của các đồng minh chiến lược như Moscow và Bắc Kinh. Cùng với thái độ thờ ơ của người dân và quân đội Venezuela trước việc Maduro bị bắt giữ, đã phơi bày những lỗ hổng chết người trong cấu trúc quyền lực của các chế độ độc tài.

Đồng thời, nó cũng gửi đi một thông điệp cảnh báo nghiêm khắc đến các quốc gia đang đặt cược "an ninh chính trị" của mình vào trục Nga – Trung, trong đó có Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Tổng bí thư Tô Lâm.

Theo giới quan sát quốc tế, nhìn vào sự thất bại của Venezuela, không thể không nhận thấy sự tương đồng đáng lo ngại trong tư duy chiến lược của ban lãnh đạo Hà Nội.

Nước Nga của Putin, sau khi sa lầy vào cuộc chiến tiêu hao tại Ukraine, đã tự hủy hoại vị thế siêu cường của mình, và đã không còn đủ năng lực để bảo vệ bất kỳ đồng minh nào, từ Syria, Iran cho đến Venezuela.
Trung Quốc, dù mạnh về kinh tế và sẵn sàng bơm hàng chục tỷ USD cho các dự án hạ tầng đổi dầu ở Venezuela, nhưng khi đụng đến vấn đề an ninh quân sự thì lại hoàn toàn tê liệt và bó tay.

Việc Caracas thất thủ ngay sau cái bắt tay với Bắc Kinh chỉ vài giờ là minh chứng cho thấy Trung Quốc không thể che được ô dù an ninh.

Thế nhưng, bất chấp thực tế địa chính trị đang thay đổi chóng mặt như hiện nay, ban lãnh đạo Việt Nam dường như vẫn đang mắc kẹt trong tư duy cũ kỹ.

Dưới thời Tổng bí thư Tô Lâm, dù luôn miệng cam kết đưa đất nước bước sang "Kỷ nguyên mới" và hội nhập với văn minh nhân loại, nhưng trên thực tế các chủ trương, chính sách đã cho thấy đang ngả hẳn về phía các chế độ độc tài.

Hình ảnh ông Tô Lâm cùng phu nhân ngồi cạnh vợ chồng ông Maduro tại Quảng trường Đỏ trong lễ duyệt binh ngày 9/5/2025, cũng như việc Maduro tuyên bố sẽ sớm thăm lại Việt Nam theo lời mời của ông Tô Lâm vào cuối tháng 10/2024 càng khẳng định sự sai lầm của người đứng đầu của Đảng.

Khi chọn kết thân với những liên minh chính trị "ma quỷ" đang bị cả thế giới văn minh cô lập, Tô Lâm không chỉ tự làm xấu đi hình ảnh của mình mà còn đặt Việt nam vào thế rủi ro chiến lược cực kỳ lớn.

Sự sụp đổ của Maduro cũng là bài học đắt giá về chính sách đối nội cho Việt Nam. Khi Venezuela, một quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn đã không chết vì sự quản trị yếu kém, mà bởi tham nhũng và sự phân hóa giàu nghèo cùng cực.

Khi chính quyền Caracas không thể đảm bảo được quyền lợi tự do cơ bản cho nhân dân, sự sụp đổ là điều tất yếu. Việc người dân Venezuela vui mừng khi Tổng thống của họ bị bắt giữ cho thấy lòng dân đã ly tán từ lâu.

Đối chiếu với Việt Nam, nơi mà các khẩu hiệu chính trị dưới thời Tổng bí thư Tô Lâm luôn là áp đặt và lấn át thực tế đời sống, sự kiện ở Venezuela là một tấm gương phản chiếu đầy ám ảnh.

Một thể chế chỉ dựa vào công an trị, đàn áp và bịt miệng để duy trì quyền lực, trong khi phớt lờ các giá trị dân chủ và phúc lợi thực sự của người dân, sẽ luôn đứng trước nguy cơ sụp đổ khi cơn bão thời đại ập đến.
Nếu Tổng bí thư Tô Lâm không sớm tỉnh ngộ, và chuyển mình theo hướng dân chủ, văn minh như từng cam kết, thì kịch bản của Venezuela hoàn toàn có thể là tương lai của ông ta trong một ngày không xa.

Trà My 

*****************************

Độc lập hay độc tài ?

Linh Linh, Thoibao.de, 07/01/2026

Người ta thường nghe Việt Nam hay Venezuela được gọi là những quốc gia "độc lập, có chủ quyền". Nhưng nếu quyền lực quốc gia nằm trọn trong tay một nhóm nhỏ, còn Nhân dân bị gạt ra ngoài, thì sự độc lập ấy có thật hay chỉ tồn tại trên giấy ? Khi chủ quyền không thuộc về cộng đồng, nó chỉ là một khẩu hiệu được lặp lại để hợp thức hóa quyền cai trị.

Những người cầm quyền như Maduro hay các lãnh đạo độc đoán khác có thể ký hiệp định, ra mệnh lệnh và tự xưng đại diện cho Tổ quốc. Thực chất, họ chỉ đại diện cho lợi ích của chính mình và phe nhóm. Quốc gia bị điều hành như tài sản riêng, còn Nhân dân bị bịt miệng, mất quyền quyết định tương lai. Mọi lời kêu gọi hòa bình, tự quyết hay chủ quyền chỉ là lớp sơn hào nhoáng che giấu sự thao túng quyền lực.

Chủ quyền quốc gia không phải là đặc quyền vô hạn của một cá nhân hay một đảng. Nó thuộc về Nhân dân – chủ thể tối cao của quyền lực. Khi không có bầu cử tự do, không có báo chí độc lập, không có quyền phản biện, thì độc lập chỉ là trò diễn. Một chính quyền nắm trọn đất nước trong tay không thể thay Nhân dân làm chủ Tổ quốc.

Chỉ khi Nhân dân giành lại quyền lực chính trị, tự do lựa chọn lãnh đạo và quyết định con đường đi tới, quốc gia mới thực sự độc lập. Khi đó, đất nước không còn là sân khấu cho tham vọng cá nhân, mà là cộng đồng có chủ quyền thật sự, đứng thẳng trước thế giới.

Linh Linh 

******************************

Việt Nam "quan ngại sâu sắc" lập trường nguyên tắc hay thông điệp cân bằng ?

Thu Phương, Thoibao.de, 06/01/2026

Trước những thông tin liên quan đến diễn biến căng thẳng tại Venezuela, Việt Nam bày tỏ "quan ngại sâu sắc" và kêu gọi các bên liên quan tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên hợp quốc. Trọng tâm của tuyên bố nằm ở các nguyên tắc cốt lõi : tôn trọng chủ quyền quốc gia, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.

Lập trường này tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu kiềm chế, thúc đẩy đối thoại và giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình, dựa trên khuôn khổ pháp lý quốc tế. Theo đó, mọi hành động đơn phương làm leo thang xung đột đều tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ hòa bình, an ninh và ổn định không chỉ ở khu vực mà trên phạm vi toàn cầu.

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới ngày càng phân cực, thông điệp của Việt Nam phản ánh cách tiếp cận quen thuộc : đặt nguyên tắc lên hàng đầu, tránh đứng về phía đối đầu, đồng thời bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Đây cũng là cách khẳng định vai trò của đối thoại và hợp tác như con đường bền vững nhất để xử lý khủng hoảng.

Tuy nhiên, giữa những tuyên bố mạnh mẽ và thực tế quyền lực đang dịch chuyển, câu hỏi được đặt ra là : liệu tiếng nói nguyên tắc có đủ sức tác động trong một thế giới nơi vũ lực ngày càng được sử dụng công khai hơn ?

Thu Phương 

****************************

Một người đã ngã, những người còn lại bao giờ đến lượt ?

Thu Phương, Thoibao.de, 06/01/2026

Những dòng chữ lan truyền mạnh mẽ : "Maduro đã bị bắt". Dù thực hư còn cần kiểm chứng, bản thân tuyên bố ấy đã mang ý nghĩa biểu tượng lớn : không có quyền lực nào đứng ngoài quy luật lịch sử. Các chế độ độc tài có thể tồn tại lâu, nhưng không phải là vĩnh viễn. Khi bánh xe thời cuộc chuyển động, những cái tên tưởng như bất khả xâm phạm cũng có thể trở thành dấu mốc trong sách sử.

Trong sự so sánh đầy ẩn ý ấy, nhiều người nhắc tới TL – biểu tượng của đặc quyền và quyền lực khép kín. Hình ảnh từng gây phẫn nộ : bữa ăn xa hoa với bò dát vàng, diễn ra trong bối cảnh đời sống người dân còn chật vật. Nó không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà trở thành biểu trưng cho một mô hình quyền lực tách rời thực tại xã hội, nơi khoảng cách giữa người cai trị và người bị trị ngày càng sâu.

Nếu việc "Maduro bị bắt" – đúng hay sai – vẫn được xem như dấu hiệu của quy luật tất yếu, thì câu hỏi đặt ra không nhằm vào một con người cụ thể, mà nhằm vào chính cấu trúc quyền lực. Lịch sử thường không hành động tức thì, nhưng nó có trí nhớ dài. Những gì hôm nay bị xem nhẹ, ngày mai có thể trở thành bằng chứng.

Quy luật ấy không cần lời đe dọa, cũng không cần khẩu hiệu. Nó vận hành lặng lẽ qua khủng hoảng, bất mãn và sự tích tụ của phẫn nộ xã hội. Một người được cho là đã ngã – dù chỉ trong lời đồn – đủ để nhắc rằng không ai được miễn trừ. Và câu hỏi còn treo lơ lửng : lịch sử sẽ ghi tiếp những cái tên nào ?

Thu Phương

****************************

Trung Quốc "lên án mạnh" trật tự toàn cầu đang bị thách thức ?

Thu Phương, Thoibao.de, 06/01/2026

Trung Quốc tuyên bố "lên án mạnh mẽ" các hành động quân sự của Mỹ nhằm vào Venezuela, gọi đây là sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế. Phản ứng cứng rắn này không chỉ là một tuyên bố ngoại giao thông thường, mà phản ánh mối lo sâu xa hơn của Bắc Kinh trước những tiền lệ nguy hiểm đang hình thành.

Theo quan điểm của Trung Quốc, việc Washington sử dụng vũ lực, dù dưới bất kỳ lý do nào, đều làm xói mòn trật tự quốc tế được xây dựng sau Thế chiến II. Khi một cường quốc có thể công khai tấn công và can thiệp trực tiếp vào một quốc gia có chủ quyền, ranh giới giữa luật lệ và sức mạnh trở nên mong manh. Điều này đặc biệt nhạy cảm với những nước coi nguyên tắc "không can thiệp" là lá chắn an ninh chiến lược.

Tuyên bố của Bắc Kinh cũng mang thông điệp cảnh báo rộng hơn : nếu chuẩn mực quốc tế bị phá vỡ ở Venezuela, thì không quốc gia nào có thể chắc chắn mình đứng ngoài vòng xoáy. Với Trung Quốc, đây không chỉ là câu chuyện Mỹ – Venezuela, mà là vấn đề ai được quyền định đoạt luật chơi toàn cầu.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, phản ứng của Trung Quốc cho thấy sự phân cực ngày càng rõ rệt giữa các cường quốc. Câu hỏi đặt ra là : đây chỉ là một đợt đối đầu ngoại giao, hay dấu hiệu cho thấy trật tự quốc tế đang bước vào giai đoạn tái định hình đầy bất ổn ?

Thu Phương