Một lần nữa, Trump tung chiêu cộng sản 

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tung ra các cảnh báo về những mối nguy hại của chủ nghĩa cộng sản trong ba tuần qua kể từ sau ngày 23/6, khi một loạt ứng cử viên thuộc cánh tả của Đảng Dân Chủ giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ tại New York, Colorado, Kentucky, Ohio, Texas và nhiều nơi khác. Theo Reuters, Trump đã nhắc đến chủ nghĩa cộng sản 81 lần, gọi một số ứng cử viên đắc cử là "những người cộng sản cuồng tín, vô thần". Các phụ tá và đồng minh của Trump lập tức phụ họa theo.

Tổng thống Trump đến Bắc Kinh vào tháng 5/2026 để bàn tính chuyện làm ăn với Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc, một nước xã hội chủ nghĩa.

Olivia Wales, phát ngôn viên Nhà Trắng, cho rằng việc phe Dân Chủ ủng hộ chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là mối đe dọa sống còn đối với nước Mỹ, đồng thời khẳng định Tổng thống Trump sẽ "tiếp tục vạch trần tư tưởng cực đoan của họ và làm nổi bật sự tương phản rõ rệt với chương trình nghị sự 'Nước Mỹ trên hết' đầy thực tế và hợp lý của mình".

Theo tường thuật của CNN, Thư Ký Báo Chí Nhà Trắng Karoline Leavitt phát biểu trong một lần xuất hiện gần đây trên kênh Fox News : "Đây không còn là Đảng Dân Chủ của thời ông cha các bạn nữa. Họ là những người cộng sản".

Chủ tịch Ủy ban quốc gia Đảng Cộng Hòa Joe Gruters đã nhanh chóng đẩy mạnh thông điệp của ông Trump, mô tả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là sự lựa chọn giữa "lẽ thường và chủ nghĩa cực đoan".

Chủ tịch Hạ Viện Mike Johnson cũng phát biểu trên đài Fox News hôm Chủ nhật : "Đó là chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa xã hội – những biến thể của chủ nghĩa Marx. Đây chính là chủ nghĩa cộng sản, và nó đã dẫn đến việc sát hại những người vô tội – với con số lên tới hàng chục triệu người chỉ riêng trong thế kỷ 20. Chúng ta phải đấu tranh chống lại điều này".

Đây không phải là chiến thuật mới đối với Tổng thống Trump. Đây không phải là lần đầu ông mang cộng sản ra dọa cử tri Mỹ. Trước đây, Trump thậm chí đã gán mác "cộng sản" cho cả những nhân vật thuộc phe Dân Chủ dòng chính như Joe Biden và Kamala Harris. Trong cuộc bầu cử 2024, khi đang loay hoay tìm một câu công kích đáng nhớ chống lại Kamala Harris, cuối cùng Trump đã dùng đến cụm từ "Đồng chí Kamala". Ông ta thậm chí còn chia sẻ một bức ảnh giả mạo về Phó Tổng thống lúc bấy giờ đang phát biểu trước một đám đông khổng lồ được chiếu sáng bằng ánh đèn đỏ và vẫy cờ cộng sản.

Chủ nghĩa cộng sản là một chủ đề ám ảnh thường xuyên trong các phát ngôn của ông Trump và các đồng minh. Năm 2025, ông đã khởi xướng "Tuần lễ quốc gia Chống cộng sản". Ông quy trách nhiệm cho những người cộng sản về các bản cáo trạng hình sự nhắm vào mình năm 2023.

Trump cũng chụp mũ những người nhập cư là cộng sản. Mother Jones tường thuật rằng trong bài phát biểu tại Mount Rushmore vào ngày 3 tháng 7, ông đã lên án "mối đe dọa cộng sản đang trỗi dậy" từ "những người mới đến đất nước chúng ta".

Vì sao Donald Trump tung chiêu cộng sản vào lúc này ?

Trong bối cảnh Đảng Cộng Hòa được dự báo rộng rãi là sẽ gặp bất lợi tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và Đảng Dân Chủ đang ở vị thế rất thuận lợi để lật ngược thế đa số mong manh của Đảng Cộng Hòa nhằm giành quyền kiểm soát Hạ Viện, và thậm chí có thể giành được cả Thượng Viện. Ông Trump muốn gắn trực tiếp Đảng Dân Chủ với mối đe dọa cộng sản để lôi cuốn cử tri về phe Cộng Hòa, khai thác tâm lý e ngại của cử tri dòng chính đối với các ứng viên Dân Chủ theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa tại các đô thị lớn.

Như vậy, theo USA Today, lời đe dọa của Trump thực chất nhắm vào 11 ứng cử viên thuộc nhóm Democratic Socialists of America (DSA) đang tranh cử ghế tại Hạ Viện Hoa Kỳ, cũng như các ứng cử viên DSA đang tranh cử vào các cơ quan chính quyền cấp tiểu bang hoặc địa phương tại một số bang. Điều khiến Tổng thống Trump thực sự lo ngại là họ đang tiếp cận được với cử tri.

Trump xem ra học thuộc lòng những chiến thuật tinh vi của Adolf Hitler

Hitler đã dọa người dân Đức về chủ nghĩa cộng sản nhằm tạo ra một cuộc khủng hoảng quốc gia, phá hủy nền Cộng Hòa Weimar Dân Chủ và biện minh cho chế độ cai trị toàn trị của mình. Bằng cách lợi dụng vụ cháy tòa nhà Quốc hội (Reichstag) năm 1933, bộ máy tuyên truyền của Đức Quốc xã đã thuyết phục công chúng và giới chủ công nghiệp giàu có tin rằng một cuộc cách mạng cánh tả đang cận kề. Tâm lý hoảng loạn này đã tạo điều kiện cho Hitler đình chỉ các quyền tự do dân sự, loại bỏ các đối thủ chính trị và thâu tóm quyền lực độc tài dưới chiêu bài "bảo vệ" đất nước.

Mối đe dọa cộng sản được dựng lên này phục vụ một số mục tiêu chiến lược của chế độ Đức Quốc xã :

- Triệt tiêu phe đối lập : Hitler đã lợi dụng cái gọi là nguy cơ về một cuộc nổi dậy của phe Bolshevik làm cái cớ để cấm Đảng cộng sản và Đảng Dân Chủ Xã Hội Đức, đồng thời tống giam hàng nghìn đối thủ chính trị vào các trại tập trung thời kỳ đầu.

 - Tranh thủ sự ủng hộ của giới tư bản : Bằng cách mô tả chủ nghĩa cộng sản như một phong trào tước đoạt quyền sở hữu tư nhân của các cá nhân, Hitler đã giành được sự ủng hộ tài chính và sự tán thành quan trọng từ các chủ đất giàu có, giới chủ ngân hàng và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp – những người vô cùng lo sợ sẽ mất đi khối tài sản của mình.

- Gắn kết công chúng : Hoạt động tuyên truyền của Đức Quốc xã đã thúc đẩy thuyết âm mưu "Do Thái - Bolshevik", liên kết chủ nghĩa cộng sản với luận điệu bài Do Thái, qua đó quy trách nhiệm cho người Do Thái về các cuộc khủng hoảng kinh tế và chính trị của nước Đức.

- Biện minh cho chế độ độc tài : Nỗi lo sợ về việc phe cộng sản lên nắm quyền đã được lợi dụng để kích hoạt Điều 48 của Hiến pháp Weimar, cho phép Hitler cai trị bằng các sắc lệnh khẩn cấp và vĩnh viễn phá hủy nền Dân Chủ Đức.

Theo CNN, từ "communism" (chủ nghĩa cộng sản) – bắt nguồn từ từ "communisme" trong tiếng Pháp – lần đầu tiên xuất hiện trong tiếng Anh vào khoảng năm 1840, tức tám năm trước khi hai triết gia người Đức là Karl Marx và Friedrich Engels công bố "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản" (Communist Manifesto). Theo nghĩa rộng, thuật ngữ này mô tả một hệ tư tưởng chính trị hướng tới một xã hội không có nhà nước, không phân chia giai cấp, không sử dụng tiền tệ, đồng thời đề cao chế độ sở hữu chung đối với tài sản và tư liệu sản xuất.

Trong thế giới hiện nay không còn nước nào theo chủ nghĩa đích thực cộng sản, kể cả Liên bang Nga, Cộng hòa nhân dân Trung Quốc và Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.  Lý thuyết kinh tế thuần túy của chủ nghĩa cộng sản hiện nay hiếm khi được áp dụng ở bất kỳ đâu.

Nga, Trung Quốc và Việt Nam thường được gọi là các nền kinh tế "tư bản đỏ" vì họ kết hợp các cơ chế thị trường tự do của chủ nghĩa tư bản—như doanh nghiệp tư nhân, thị trường chứng khoán và thương mại toàn cầu—với sự kiểm soát chính trị mang tính độc đoán và quyền sở hữu nhà nước ở quy mô lớn, vốn là những đặc điểm truyền thống của các chế độ cộng sản ("đỏ").

Lời cảnh cáo của ông Trump về "mối đe dọa cộng sản" hiệu quả đến mức nào ?

Theo Christian Science Monitor, những cảnh báo của Tổng Thống Trump về "mối đe dọa cộng sản" rất hiệu quả trong việc khơi dậy nhiệt huyết của nhóm cử tri bảo thủ nòng cốt và thúc đẩy tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu ; tuy nhiên, các nhà phân tích chính trị và chuyên gia thăm dò nhận thấy rằng thông điệp này ít có sức ảnh hưởng hơn đối với cử tri trẻ tuổi và cử tri độc lập theo quan điểm ôn hòa.

Hiệu quả của thông điệp này khác nhau tùy theo từng nhóm đối tượng :

Tạo động lực cho cử tri nòng cốt : Lối diễn đạt của ông Trump – vốn mô tả các chính trị gia cánh tả là những "kẻ cộng sản vô thần" hoặc "cộng sản cực đoan" – đã tạo được sự cộng hưởng mạnh mẽ nơi những người bảo thủ lớn tuổi và các cộng đồng người nhập cư từng sống dưới các chế độ độc tài.

Tác động hạn chế đối với cử tri trẻ : Chiến lược này kém hiệu quả hơn đối với các thế hệ trẻ – những người ngày càng có cái nhìn thiện cảm hơn về "chủ nghĩa xã hội" (thường liên tưởng đến các hệ thống phúc lợi xã hội kiểu Châu Âu thay vì sự kiểm soát độc đoán của nhà nước) và tỏ ra hoài nghi, chỉ trích hơn đối với chủ nghĩa tư bản thị trường tự do.

Sự hoài nghi từ phe ôn hòa : Các chuyên gia chính trị và các nhà thăm dò dư luận nhận thấy rằng cách định hình vấn đề này gặp khó khăn trong việc thu hút cử tri độc lập, bởi nhiều người theo quan điểm ôn hòa không gộp chung các cương lĩnh cấp tiến hay xã hội chủ nghĩa Dân Chủ với chủ nghĩa cộng sản thực thụ. Đây lại chính là mưu đồ hiểm độc của Trump.

Những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ tin rằng nền kinh tế không nên vận hành dựa trên động cơ lợi nhuận thuần túy mà phải dựa trên nhu cầu của xã hội. Họ ủng hộ việc duy trì quyền sở hữu công đối với một số lĩnh vực kinh tế, cũng như mở rộng các chương trình xã hội do ngân sách nhà nước chi trả —bao gồm hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân— và áp dụng hệ thống thuế nhằm giảm thiểu bất bình đẳng thu nhập. Trong khi đó, những người cộng sản muốn chấm dứt chủ nghĩa tư bản và thay thế nó bằng một hệ thống trong đó hầu hết các hình thức sở hữu tư nhân đều bị cấm, còn nền kinh tế thì do nhà nước hoàn toàn điều hành.

Nhiều quốc gia Châu Âu, đặc biệt là các nước Bắc Âu (Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy và Phần Lan) cùng những nước như Đức, rất coi trọng các nguyên tắc dân chủ xã hội. Mặc dù vận hành nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa, các quốc gia này lại sở hữu hệ thống phúc lợi xã hội vững mạnh, dịch vụ y tế toàn dân, giáo dục miễn phí và các quy định bảo vệ quyền lợi người lao động chặt chẽ nhằm giảm thiểu bất bình đẳng.

Các đảng viên Dân chủ như Zohran Mamdani, Thị trưởng Thành phố New York, có quan điểm tương đồng hơn với những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ tại Châu Âu. Họ ủng hộ hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân, gia tăng nhà ở xã hội, cũng như các biện pháp can thiệp nhằm ấn định giá cả giao thông và thực phẩm.

"Chủ nghĩa xã hội" (socialism) không còn là một từ đáng sợ đối với nhiều người Mỹ. Theo cuộc thăm dò của Fox News được công bố vào tháng 3, sự ủng hộ đối với chủ nghĩa xã hội đang tăng lên, với kỷ lục 38% cho rằng việc nước Mỹ chuyển mình khỏi chủ nghĩa tư bản sẽ là điều tốt. Trong một cuộc thăm dò khác của Gallup, được công bố vào tháng 9/2025, 66% đảng viên Dân chủ cho biết họ có cái nhìn tích cực hơn về chủ nghĩa xã hội so với chủ nghĩa tư bản. Những người độc lập, những người đóng vai trò quan trọng trong các cuộc bầu cử tranh chấp, ủng hộ chủ nghĩa tư bản hơn chủ nghĩa xã hội với tỷ lệ 51% so với 31%.

Và đối với một thế hệ trẻ hơn, ngay cả "chủ nghĩa cộng sản" (communism) cũng không còn đáng sợ nữa. Hơn một phần ba người Mỹ dưới 30 tuổi (38%) cho biết họ có cái nhìn thiện cảm về chủ nghĩa cộng sản — gần bằng với 45% người cho biết họ có cái nhìn thiện cảm về chủ nghĩa tư bản, theo một cuộc thăm dò của Viện Cato theo chủ nghĩa tự do.

Trong một cuộc thăm dò của Axios và Generation Lab đối với giới trẻ Mỹ, 67% cho biết họ có cái nhìn tích cực hoặc trung lập về thuật ngữ "chủ nghĩa xã hội", so với tỷ lệ 40% có quan điểm tích cực hoặc trung lập đối với "chủ nghĩa tư bản". Một cuộc khảo sát toàn quốc mới của Viện Cato cũng cho thấy thế hệ Gen Z ủng hộ chủ nghĩa xã hội (53%) nhiều hơn so với chủ nghĩa tư bản (45%).

Khi xem xét hệ thống chính trị Mỹ một cách tổng thể, người dân Mỹ dường như lo ngại về chủ nghĩa phát xít mới của ông Trump hơn là về chủ nghĩa xã hội hay chủ nghĩa cộng sản. Cũng theo cuộc thăm dò mới của Viện Cato, 56% người Mỹ lo ngại rằng nước Mỹ có thể sẽ không còn là một quốc gia tự do trong vòng 50 năm tới do tình trạng tham nhũng và lạm quyền ở các cấp cao nhất của chính quyền.

Kết luận

Giáo sư Robert Reich, cựu Bộ trưởng Lao động Hoa Kỳ, là Giáo sư danh dự về chính sách công tại California University, Berkeley, vừa phân tích lời đe dọa của Trump trong bài báo "Why is Trump attacking communism ? Because he’s run out of cards to play  (Tại sao ông Trump lại công kích chủ nghĩa cộng sản ? Bởi vì ông ấy đã cạn kiệt các quân bài để tung ra) phổ biến trên The Guardian. Ông đã nhận định một cách thẳng thắn và ngắn gọn nhưng đầy đủ như sau :

"Khi tình hình kinh tế, chính sách đối ngoại và vấn đề nhập cư đều diễn biến bất lợi cho Tổng Thống, ông đang phải chật vật xoay xở trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ; ông đã cạn kiệt các chiêu bài tranh cử, và đó là lý do tại sao giờ đây ông lại khơi lại chuyện ‘mối đe dọa cộng sản’".

"Trump không thể nói về kinh tế vì giá cả vẫn tiếp tục tăng nhanh hơn tiền lương, đồng nghĩa với việc đa số người dân Mỹ đang trở nên nghèo đi. Ông không thể nói về chính sách đối ngoại vì cuộc chiến với Iran của ông đã trở thành một thảm họa, các chính sách thuế quan hoàn toàn thất bại, và rõ ràng là ông đã không thể giải quyết cuộc chiến ở Ukraine ngay trong "ngày đầu tiên" như đã hứa. Ông cũng không thể nói về vấn đề nhập cư vì các cuộc truy quét và trục xuất hàng loạt của ông đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ công chúng".

"Vậy, khi đối mặt với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, ông còn lại gì ? Ông buộc phải viện đến chiêu bài cũ rích của phe cánh hữu : cáo buộc đảng Dân Chủ (đặc biệt là thế hệ các chính trị gia Dân Chủ trẻ trung, đầy nhiệt huyết và đang lên) là những người cộng sản". 

"Trong nhiều năm qua, Trump đã cố gắng gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng người dân Mỹ về phe Dân Chủ – những người ủng hộ các chính sách như chương trình "Medicare cho mọi người" (Medicare for All), dịch vụ chăm sóc trẻ em toàn dân, giáo dục đại học công lập miễn phí và tăng thuế đối với giới siêu giàu để chi trả cho các chương trình này (tất cả đều là những đề xuất đang được thế hệ đảng viên Dân Chủ trẻ tuổi ủng hộ)". 

"Tuy nhiên, nỗ lực đó của ông không mang lại kết quả vì đa số người dân Mỹ đều ủng hộ các sáng kiến ​​này. Vì vậy, giờ đây ông đang tung ra đủ loại nhãn dán mang tính hù dọa để xem chiêu bài nào sẽ ‘ăn khách’ và gây được tác động".

Đúng vậy, Trump thất bại về hầu hết mọi mặt, kể cả thương mại, kinh tế, tài chánh, ngoại giao, quân sự, văn hóa và giáo dục. Trump dùng mối đe dọa cộng sản để đánh lạc hướng dư luận đang chú ý đến giá sinh hoạt đắt đỏ, hồ sơ Epstein, chính quyền tham nhũng, chiến tranh ở Iran, chiến tranh Ukraine. 

Nguyễn Quốc Khải

Nguồn : Việt Báo, 15/07/2026

------------------------
Tham khảo :

* Simon Montlake, "As more young voters warm to socialism, Trump warns of ‘communist’ threat", Christian Science Monitor, July 7, 2026. 

* Robert Reich, "Why Is Trump Attacking Communists? Because He’s Run Out Of Cards To Play", The Guardian, July 7, 2026.

* Harmeet Kaur, "Why does Trump keep talking about ‘communism’ ?, CNN, July 8, 2026.

* Chris Brennan, "Trump keeps crying about 'communists' and we know why", USA Today, July 1, 2026.

* Franco Ordoñez, "Trump leans on 'communist' messaging as economic angst drives Democrats", NPR, July 10, 2026.

Nguồn : BBC, 22/0/2026