Thuế quan : Tổng thống Hoa Kỳ ký sắc lệnh ban hành chính sách thương mại mới

Thanh Hà, Thanh Phương, Phan Minh, RFI, 01/08/2025

Hôm 31/07/2025 tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh áp dụng một bảng thuế hải quan mới đánh vào tất cả các mặt hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Các điều khoản mới chính thức được áp dụng từ ngày 07/08/2025. Canada, Thụy Sĩ, Brazil hay Ấn Độ bị "phạt nặng hơn cả", với mức thuế dao động 25-50%. Tại Châu Á, ngoại trừ Ấn Độ, Trung Quốc hay Lào, phần còn lại tương đối yên tâm với mức thuế không quá 20%.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu về thuế quan tại Vườn Hồng ở Nhà Trắng ở Washington, ngày 02/04/2025. Reuters - Carlos Barria

Nhiều quốc gia như Thụy Sĩ cho biết tiếp tục đàm phán với Washington để hạ hàng rào quan thuế. Mexico được gia hạn thêm 90 ngày để tiếp tục thương lượng : Hiện tại mức thuế đánh vào một số mặt hàng của nước này được giữ nguyên ở mức 30%. Trung Quốc và Mỹ cũng đang trong quá trình đàm phán và trong khi chờ đợi, trung bình, hàng Trung Quốc xuất khẩu sang Hoa Kỳ chịu thuế 30%.

Hãng tin Bloomberg và báo tài chính của Nhật Nikkei Asia nhắc lại, những thỏa thuận về mức thuế mà chính quyền Trump đã đạt được với nhiều đối tác như Việt Nam (20%), Nhật Bản, Hàn Quốc (15%) hay Philippines (19%), Liên Hiệp Châu Âu (15%)… là những "thỏa thuận về nguyên tắc".

Với Nhà Trắng, đây là một thắng lợi của tổng thống Hoa Kỳ. Song giới phân tích đồng loạt cho rằng hậu quả từ chính sách bảo hộ mới đang đẩy kinh tế Mỹ vào một giai đoạn đầy bất trắc. Một trong những tác động đầu tiên là giá cả hàng hóa ở Hoa Kỳ sẽ tăng lên cao trong những tháng sắp tới, như giải thích của thông tín viên RFI Loubna Anaki từ New York :

"Trong tuần, khi thông báo duy trì lãi suất chỉ đạo, Ngân Hàng Trung Ương Mỹ giải thích quyết định này một phần là do những bất trắc mà chính sách của tổng thống Trump có thể gây ra. Mỹ đã chốt lại các mức thuế mới bắt đầu có hiệu lực từ hôm nay. Trước mắt, khó có thể dự đoán các biện pháp này sẽ ảnh hưởng thế nào đến kinh tế Hoa Kỳ.

Trước khi chính sách thương mại mới có hiệu lực, một số doanh nghiệp đã lo xa. Họ đã tích trữ nguyên liệu và một số mặt hàng, chủ yếu là nhập khẩu từ Trung Quốc. Nhờ vậy tạm thời giá cả có thể chưa bị ảnh hưởng. Nhưng những biện pháp Donald Trump áp đặt liên quan đến hơn 70% các mặt hàng nhập khẩu vào Mỹ. Các đại tập đoàn đã thông báo là giá cả hàng hóa sẽ tăng lên để đối phó với tình hình này. Ví dụ phần lớn nước cam tiêu thụ ở Hoa Kỳ phải nhập khẩu từ nước ngoài. Chuối, cà phê, ca cao, gia vị hay tôm cũng vậy.

Theo nhiều chuyên gia, khó tránh khỏi kịch bản dân Mỹ sắp tới đây sẽ phải trả tiền đắt hơn khi đi mua sắm".

Châu Á : Nước thở phào nhẹ nhõm, nước cam chịu

Về phía Châu Á, có những nước thở phào nhẹ nhõm, có những nước cam chịu với mức thuế mới, một số quốc gia khác thì nhất quyết thương lượng để đạt được một thỏa hiệp tốt hơn. 

Đầu tiên là Việt Nam, bị áp thuế 20% như thông báo đơn phương của tổng thống Donald Trump vào đầu tháng 7, trong khi Hà Nội chưa xác nhận, đồng thời tiếp tục thương lượng với hy vọng được áp mức thuế thấp hơn. Một vấn đề khác đối với Việt Nam, cũng như với một số nước Đông Nam Á khác, là mức thuế 40% mà ông Trump muốn đánh vào những mặt hàng của Trung Quốc trung chuyển qua các nước này để né mức thuế cao của Mỹ. Cho tới nay, vẫn chưa rõ là mức thuế này sẽ được thực hiện cụ thể như thế nào.

Đài Loan cũng bị áp thuế 20% như Việt Nam, nhưng theo lời tổng thống Lại Thanh Đức, đây chỉ là mức thuế "tạm thời", có thể sẽ hạ xuống, nếu Đài Bắc đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ. 

Một nước khác ở Đông Á là Nhật Bản đã đạt được thỏa thuận với Washington về mức thuế 15%. Mức thuế đối với xe hơi, một trong những trụ cột của xuất khẩu của nước này, cũng được giảm xuống còn 15% so với mức 25% hiện nay. Nhưng hiện chưa rõ là mức thuế 15% đối với xe hơi Nhật khi nào mới được áp dụng. Hàn Quốc thì đến phút chót, tức là chỉ còn hai ngày là đến thời hạn 01/08, mới đạt được thỏa thuận về mức thuế 15%, kể cả đối với xe hơi, thay vì 25%.

Thái Lan và Cam Bốt, hai nước láng giềng vừa xung đột ở biên giới, rốt cuộc chỉ bị áp thuế 19%, trong khi lúc đầu Cam Bốt bị dọa áp thuế đến 49% và Thái Lan 36%. Phát ngôn viên của chính phủ Thái Lan hôm nay đã hoan nghênh "một thắng lợi lớn". Một phần tư kim ngạch xuất khẩu của Thái Lan là sang Hoa Kỳ. Về phần mình, thủ tướng Hun Manet xem đây là "một tin tốt đẹp hơn cho nhân dân và nền kinh tế Cam Bốt". Malaysia cũng vậy, chỉ bị áp thuế 19% so với 24% theo dự kiến ban đầu.

Mỹ áp thuế 35% đánh vào hàng nhập từ Canada 

Tổng thống Mỹ Donald Trump, hôm qua 31/07/2025, đã công bố mức thuế nhập khẩu mới đối với gần 70 quốc gia, bao gồm mức 35% đánh vào hàng hóa nhập từ Canada. Chủ nhân Nhà Trắng cáo buộc Ottawa không hợp tác với Washington trong việc ngăn chặn ma túy fentanyl tràn vào Hoa Kỳ và chỉ trích Canada về ý định công nhận Nhà nước Palestine. Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết ông thất vọng về quyết định của tổng thống Mỹ.

Cuộc chiến thuế quan Washington - Ottawa dường như đã khiến người dân Canada bừng tỉnh, đang ngày càng tỏ ra ghẻ lạnh với nước láng giềng phía nam, không sang Hoa Kỳ du lịch và tẩy chay sản phẩm Mỹ. 

Từ Montréal, thông tín viên Nafi Alibert tường trình : 

"Đi sang Mỹ giờ đã trở thành điều không thể tưởng tượng được đối với một số người Canada. Sébastien nói : "Tôi thậm chí còn không muốn đi nghỉ ở đó. Hoa Kỳ không tử tế, và tôi không muốn bị họ kiểm soát".

Giao thông giữa Canada và Mỹ đã giảm mạnh kể từ khi cuộc chiến thương mại bắt đầu cách đây 6 tháng. Một người tên là Cam cho biết : "Tôi từng thường xuyên sang đó, nhưng giờ tôi không đi nữa". Cư dân Montréal này bảo vệ quan điểm tẩy chay Hoa Kỳ, ngay cả trong việc mua sắm hàng ngày. Anh nói thêm : "Tôi chỉ mua hàng nội địa, tôi nghĩ điều đó giúp mọi người mở mắt về những gì đang diễn ra bên ngoài và cách chúng ta có thể ủng hộ các doanh nghiệp Canada".

Liên đoàn Doanh nghiệp Độc lập Canada xác nhận rằng doanh số sản phẩm Mỹ đã giảm 40%, trong khi doanh số sản phẩm nội địa lại tăng với mức tương ứng trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa (PME). Jasmin Guénette là phó chủ tịch của tổ chức này, và ông đưa ra nhận định cân bằng hơn về làn sóng đoàn kết này. Jasmin nói : "Tôi có cảm giác mọi người sẽ tiếp tục tẩy chay nhiều sản phẩm Mỹ nhất có thể. Nếu mọi người kinh doanh các sản phẩm thực phẩm nội địa, chẳng hạn như mứt, thì sẽ bán được nhiều hơn... mang lại tác động tích cực. Nhưng hơn 70% hoạt động thương mại quốc tế của Canada là với Hoa Kỳ, vậy nên nhìn chung, cuộc chiến thuế quan đang gây tổn hại cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa của chúng ta".

Với làn sóng tẩy chay tiếp diễn, một cuộc ly hôn về mặt cảm xúc có thể đã bắt đầu, nhưng sự tách rời về kinh tế giữa hai nước vẫn còn rất xa vời".

Thanh Hà, Tiền Phong, Phan Minh

********************************

Trump công bố loạt thuế mới, Việt Nam có còn cơ hội đàm phán ?

BBC, 01/08/2025

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký sắc lệnh về thuế đối ứng đối với 69 đối tác thương mại, trong đó Việt Nam chính thức chịu mức thuế 20%, hiệu lực bắt đầu từ 7/8.

Hai ngày trước hạn chót mà Hoa Kỳ đòi thế giới đàm phán về thuế quan, chính quyền Donald Trump thông báo đạt được thỏa thuận với Hàn Quốc về mức thuế 15%. Trong khi đó Washington áp thuế 25% đối với hàng của Ấn Độ, còn Brazil sẽ bị phạt thuế 50% vì yếu tố chính trị.

Ông Trump ký sắc lệnh hành pháp vào ngày 31/7 giờ Mỹ

Thái Lan trước đây bị ông Trump đe dọa áp thuế 36%, nay đã được giảm về 19%, bằng với mức thuế mới của Campuchia.

"Đây là tin tốt nhất cho người dân và kinh tế Campuchia để tiếp tục phát triển đất nước", Thủ tướng Campuchia Hun Manet viết trên Facebook nhận xét về mức thuế nói trên.

Thái Lan và Campuchia là hai quốc gia gần đây có xung đột vũ trang tại các tỉnh biên giới, và ông Trump đã đã dùng thuế quan như một đòn bẩy buộc họ phải ngừng bắn.

Mức thuế 19% cũng được áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ Indonesia và Philippines.

Trong khi đó, Việt Nam vẫn phải chịu mức thuế 20%, cao hơn 1 điểm phần trăm so với một số đối thủ cạnh tranh trong khu vực.

Mức thuế 20% của Việt Nam trước đó đã được ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 2/7, và đến nay vẫn không thay đổi.

Mức thuế nói trên đưa Việt Nam vào thế cạnh tranh bất lợi do những quốc gia như Indonesia, Thái Lan, Campuchia và Philippines đều là đối thủ cạnh tranh sản xuất trong khu vực.

Đã có thông tin về việc Việt Nam không hài lòng với mức thuế 20% nói trên và đã tiếp tục tìm cách đàm phán với Mỹ sau khi ông Trump công bố mức thuế cho quốc gia này vào ngày 2/7.

Theo các nguồn tin của Politico và Bloomberg, mức thuế mà Việt Nam mong muốn là 11% hoặc từ 10-15%.

Việt Nam, tương tự như những nền kinh tế dựa vào xuất khẩu và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) làm động lực tăng trưởng chủ yếu, khả năng cạnh tranh về thuế – thậm chí chỉ chênh lệch từng điểm phần trăm – đặc biệt tại những thị trường lớn như Mỹ, có ý nghĩa quan trọng.

Chẳng hạn, hôm 23/7, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr đã tuyên bố rằng việc giảm được một điểm phần trăm, từ 20% xuống còn 19%, với Mỹ "một thành tựu đáng kể".

Bangladesh, đối thủ cạnh tranh về mặt hàng may mặc của Việt Nam, chịu mức thuế 20%.

Tổng thống Donald Trump hôm 28/7 tuyên bố rằng phần lớn các đối tác thương mại nếu không đạt được các thỏa thuận song phương với Mỹ sẽ sớm phải đối mặt với mức thuế suất từ 15% đến 20% đối với hàng hóa xuất khẩu vào thị trường này.

Đến ngày 31/7, theo sắc lệnh của ông Trump, một số đối tác thương mại "mặc dù đã tham gia đàm phán, nhưng đã đưa ra các điều khoản mà theo tôi là không đủ để giải quyết sự mất cân bằng trong mối quan hệ thương mại của chúng ta hoặc không phù hợp với Hoa Kỳ về các vấn đề kinh tế và an ninh quốc gia".

Trong khi đó, một số nước bị áp thuế mới đã đạt được các thỏa thuận giảm thuế quan và một số không có cơ hội đàm phán với chính quyền của ông Trump.

Tuy nhiên, so với nhiều quốc gia khác cũng chịu thuế "đối ứng" của Mỹ, những mức thuế nói trên có thể nói là tương đối nhẹ.

Trong khi Syria phải chịu mức thuế 41%, Lào và Myanmar nhận mức 40%.

Mức thuế 39% được áp lên hàng hóa của Thụy Sĩ, 35% đối với Canada, 25% đối với Ấn Độ và 20% đối với Đài Loan.

Ông Trump cho biết việc tăng thuế với hàng hoá Canada là do nước này đã "không hợp tác" trong việc hạn chế dòng chảy thuốc giảm fentanyl vào Hoa Kỳ.

Mức thuế cao hơn đối với hàng hóa Canada trái ngược hoàn toàn với quyết định của Trump cho phép Mexico được hoãn áp thuế 30% đối với nhiều mặt hàng trong 90 ngày để có thêm thời gian đàm phán một hiệp định thương mại rộng hơn.

Đáng chú ý, Brazil bị ông Trump đánh thuế đối ứng ở mức cao lên đến 50%.

Sắc lệnh nêu rõ hàng hóa từ tất cả các quốc gia khác không được liệt kê trong phụ lục sẽ phải chịu mức thuế suất 10% của Hoa Kỳ.

Thuế trung chuyển 40%

Trước đây, khi công bố mức thuế quan áp lên Việt Nam, ông Trump đưa ra hai mức : 20% cho hàng sản xuất tại Việt Nam và 40% đối với hàng trung chuyển.

Sau đó, khi tuyên bố mức thuế thỏa thuận đối với một số quốc gia khác, ví dụ như Indonesia và Philippines, ông Trump không đề cập tới mức thuế trung chuyển, gây ra những suy đoán về việc chỉ riêng Việt Nam phải nhận mức thuế này.

Tuy nhiên, trong sắc lệnh hành pháp mà ông Trump ký ban hành ngày 31/7 giờ Mỹ, có riêng một mục cho hàng trung chuyển, nêu rõ những mặt hàng mà Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ (CBP) xác định là đã được trung chuyển nhằm né thuế sẽ phải chịu mức thuế là 40%.

Ngoài ra, CBP sẽ không cho phép, theo quy định pháp luật hiện hành, giảm nhẹ hoặc miễn trừ các chế tài đã được áp dụng đối với hàng nhập khẩu bị phát hiện là đã được trung chuyển nhằm né tránh nghĩa vụ thuế.

Cũng theo sắc lệnh này, Bộ trưởng Thương mại và Bộ trưởng An ninh Nội địa, thông qua lãnh đạo của CBP và phối hợp với Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, sẽ công bố định kỳ 6 tháng một lần danh sách các quốc gia và cơ sở cụ thể có liên quan đến các hành vi lách thuế, nhằm phục vụ cho công tác mua sắm công, đánh giá an ninh quốc gia và thẩm định thương mại.

Sắc lệnh này không nói chi tiết cách Mỹ định nghĩa "trung chuyển".

Sự mơ hồ của cụm từ này được đánh giá là một rủi ro cho Việt Nam nếu Mỹ tận dụng "trung chuyển" để đạt được mục tiêu chính trị - chẳng hạn như nhằm vào hàng hóa Trung Quốc.

Để ngỏ cánh cửa đàm phán

Trong cuộc điện thoại với NBC News vào tối 31/7 giờ Mỹ, ông Trump khẳng định mọi việc đang diễn ra "rất tốt, rất suôn sẻ". Ông ca ngợi các mức thuế mới quy mô lớn mà ông vừa áp đặt đối với hàng nhập khẩu từ các đối tác thương mại toàn cầu.

Tổng thống Mỹ cũng cho biết chỉ còn vài giờ trước thời hạn nửa đêm mà chính ông tự đặt ra cho các thỏa thuận thương mại, nên "đã quá muộn" để các quốc gia khác tránh được mức thuế sẽ chính thức có hiệu lực trong tuần tới, điều này đã được ông cụ thể hóa trong một sắc lệnh hành pháp mới.

Tuy nhiên ông Trump nói thêm rằng ông vẫn sẵn sàng lắng nghe những đề nghị hấp dẫn : "Điều đó không có nghĩa là bốn tuần nữa sẽ không có ai đến và nói rằng chúng ta có thể đạt được một thỏa thuận nào đó".

Ông Trump cũng khoe về khoản thuế quan mà Mỹ đã thu được – 26 tỷ USD chỉ trong tháng Sáu, theo số liệu từ Bộ Tài chính – và cho biết con số đó sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới.

"Chúng ta sẽ thu về hàng trăm tỷ USD, và rất nhanh chóng", ông nói.

Khi được hỏi liệu ông có lo ngại về việc giá hàng nhập khẩu có thể tăng vọt hay không, ông Trump trả lời : "Thứ duy nhất đang tăng vọt chính là hàng trăm tỷ USD đang đổ vào".

Tuy nhiên, theo dữ liệu chính thức mới nhất, các nhà kinh tế đã bắt đầu nhận thấy dấu hiệu các khoản thuế quan của ông Trump đã bắt đầu ảnh hưởng tới giá tiêu dùng tại Mỹ.

Một số mặt hàng nhập khẩu – như các thiết bị gia dụng lớn, máy vi tính, dụng cụ thể thao, sách và đồ chơi – đã ghi nhận mức tăng giá rõ rệt trong tháng Sáu.

Các nhà nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm Giá cả của Trường Kinh doanh Harvard, nơi đang theo dõi tác động của các biện pháp thuế quan năm 2025 theo thời gian thực bằng cách sử dụng dữ liệu trực tuyến từ bốn nhà bán lẻ lớn của Mỹ, đã phát hiện rằng giá hàng nhập khẩu vào Mỹ và các sản phẩm trong nước đang bị thuế quan ảnh hưởng đang tăng nhanh hơn trong năm 2025 so với các mặt hàng nội địa không chịu tác động của thuế.

Nguồn : BBC, 01/08/2025

*****************************

Thuế ông Trump trước giờ G : mức 20% của Việt Nam là thắng hay bại ?

BBC, 31/08/2025

Khi lần gia hạn hoãn thuế lần hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump sắp đến hồi kết, các thỏa thuận song phương xuất hiện ngày càng nhiều hơn.

Ảnh minh họa - Getty Images

Vào sáng ngày 31/7 giờ Việt Nam, ông Trump tuyên bố áp thuế 15% đối với hàng hóa từ Hàn Quốc, giảm đáng kể từ mức 25% trước đó.

Thỏa thuận đạt được khoảng một ngày trước thời điểm các mức thuế quan mà ông Trump tuyên bố với toàn cầu có hiệu lực - ngày 1/8 - dù chưa rõ ông có tiếp tục hoãn hay không.

Áp lực lên Seoul đã gia tăng sau khi Nhật Bản, một đối thủ cạnh tranh chính trong ngành công nghiệp ô tô và sản xuất, đã đạt được mức thuế 15% với Mỹ cũng trong tuần này.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đề thỏa thuận này, cho rằng đất nước ông đang có lợi thế ngang bằng hoặc tốt hơn so với các quốc gia khác.

Hàn Quốc cũng có thể xem đây là sự thành công đáng kể khi họ không phải "mở toang" thị trường cho Mỹ đối với các mặt hàng gạo và thịt bò, qua đó bảo vệ nông dân của mình trước đối thủ cạnh tranh từ bên kia đại dương.

Trước đó không lâu, con số tương đương cũng được công bố trong thỏa thuận giữa Mỹ và EU.

Các con số gần đây cho thấy thỏa thuận của ông Trump đạt được với các nước dao động từ 15-20%.

Trong cùng khoảng thời gian, Ấn Độ nhận được thông báo qua mạng xã hội là quốc gia này sẽ đối mặt mức thuế cao hơn khoảng 15-20% được nhắc đến ở trên.

Cụ thể là vào hôm 30/7 giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ áp thuế 25% lên hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ "cộng thêm một hình phạt chưa được nêu rõ" nếu mua dầu mỏ và vũ khí của Nga.

Con số này chỉ thấp hơn hai điểm phần trăm mà ông đã thông báo áp đặt lên quốc gia Nam Á này hồi tháng Tư.

Tuy nhiên, tuyên bố này đến nay vẫn chỉ là thông báo từ phía ông Trump chứ không phải một thỏa thuận song phương đạt được giữa hai nước.

Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal nói với các hãng thông tấn rằng nước này vẫn "lạc quan" về việc sớm đạt được thỏa thuận với Washington.

Sáng 31/7 giờ Việt Nam, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick xác nhận khi trả lời phỏng vấn Fox News rằng Mỹ đã đạt được thỏa thuận với Thái Lan và Campuchia nhưng không tiết lộ con số cụ thể.

Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Pichai Chunhavajira kỳ vọng mức thuế mới sẽ đâu đó khoảng 20%, tờ Bangkok Post của nước này đưa tin hôm 31/7.

Khi xung đột vũ trang giữa hai đất nước láng giềng Đông Nam Á này nổ ra, ông Trump đã dùng thuế quan (36%) như một đòn bẩy buộc họ phải ngừng bắn.

Liệu Việt Nam đã thành công ?

Kể từ lúc ông Trump khởi động cuộc thương chiến toàn cầu không lâu sau khi trở lại Nhà Trắng, Việt Nam đã tìm mọi cách để có thể tiếp cận tổng thống Mỹ một cách nhanh chóng nhất.

Chỉ hai hôm sau 'Ngày Giải phóng' 2/4, Tổng bí thư Tô Lâm là một trong những lãnh đạo quốc gia đầu tiên có cuộc điện đàm với ông Trump nhằm thương thuyết hạ mức thuế quan 46%.

Đó là cuộc gọi "rất hiệu quả", theo mô tả của Tổng thống Donald Trump.

Việt Nam đã đưa ra hàng loạt nhượng bộ không tiền khoáng hậu nhằm lấy lòng Washington vì quốc gia Đông Nam Á này dường như không có nhiều lợi thế trong đàm phán do có mức thặng dư thương mại với Mỹ quá cao trong một thời gian dài.

Con số đó đã đạt đến 123,5 tỷ USD vào năm 2024.

Chưa đầy ba tháng sau cuộc gọi đó, vào tối ngày 2/7, hai nhà lãnh đạo đã có cuộc điện đàm tiếp theo - lần này là để "chốt" một thỏa thuận thương mại.

Theo bài đăng trên mạng xã hội của ông Trump, "Việt Nam sẽ trả cho Hoa Kỳ mức thuế 20% đối với mọi hàng hóa được đưa vào Lãnh thổ của chúng tôi, và 40% đối với mọi hàng hóa trung chuyển. Đáp lại, Việt Nam sẽ thực hiện một điều mà họ chưa từng làm trước đây : trao cho Hoa Kỳ TOÀN QUYỀN TIẾP CẬN đối với thị trường thương mại".

"Nói cách khác, họ sẽ 'MỞ CỬA THỊ TRƯỜNG CHO HOA KỲ', nghĩa là chúng ta sẽ có thể bán sản phẩm vào thị trường Việt Nam với mức thuế BẰNG KHÔNG".

Việt Nam là quốc gia thứ hai, sau Vương quốc Anh, đạt được thỏa thuận thương mại với chính quyền Trump.

Có thể nhận thấy bầu không khí vui mừng, hứng khởi của không ít người trong nước khi đó khi Việt Nam giảm được hơn một nửa so với mức thuế phải chịu ban đầu, từ 46% còn 20%.

Thế nhưng, liệu mức thuế đó là cao hay thấp, và đó là thành công hay thất bại đối với Việt Nam ?

Câu trả lời là, đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu và FDI như Việt Nam, thắng thua trong cuộc chiến thuế quan sẽ nằm ở việc các đối thủ cạnh tranh phải chịu mức thuế bao nhiêu.

Nam Á cũng như Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, là bên hưởng lợi trong chiến lược "Trung Quốc + 1", khi các nhà đầu tư dịch chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc để đến những quốc gia khác.

Và vào trung tuần tháng Bảy, cả Philippines lẫn Indonesia, hai quốc gia được coi là đối thủ cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á, đã có mức thuế đối ứng thấp hơn so với Việt Nam - ở mức 19%.

Đáng chú ý, thông báo của ông Trump đối với cả Philippines lẫn Indonesia đều không đề cập đến con số cụ thể cho "hàng trung chuyển" - loại hàng hóa mà Việt Nam phải đối mặt mức thuế lên tới 40%.

Đổi lại, giống như Việt Nam, cả hai quốc gia này gần như mở toang thị trường cho hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Một điểm cần lưu ý trong biểu đồ là chỉ Việt Nam, Philippines và Indonesia đã đạt được thỏa thuận với con số cụ thể.

Thái Lan và Campuchia dù đã đạt được thỏa thuận nhưng con số về thuế mới vẫn chưa được công bố còn các quốc gia khác chưa xác nhận thỏa thuận.

Với những nền kinh tế dựa vào xuất khẩu và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) làm động lực tăng trưởng chủ yếu, khả năng cạnh tranh về thuế – thậm chí chỉ chênh lệch từng điểm phần trăm – đặc biệt tại những thị trường lớn như Mỹ, có ý nghĩa sống còn.

Chính Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr cũng xác nhận điều này vào hôm 23/7 sau khi đạt thỏa thuận với Mỹ - giảm 1 điểm phần trăm so với con số 20% trước đó :

"Giảm một [điểm] phần trăm nghe có vẻ là một nhượng bộ rất nhỏ. Tuy nhiên, nếu xét trong thực tế thì đây là một thành tựu đáng kể".

Việt Nam dường như chưa hài lòng với con số 20% - bằng chứng các thông tin từ Bloomberg lẫn Politico cho rằng nước này muốn con số thấp hơn, thậm chí "thất vọng và tức giận" với tuyên bố hôm 2/7 của ông Trump.

Đó là chưa kể đến con số 40% cho hàng trung chuyển, đặc biệt trong bối cảnh hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam - điện tử và may mặc - đều phụ thuộc lớn vào nguồn cung nguyên liệu từ Trung Quốc.

Trong một diễn biến đáng chú ý, Tổng thống Donald Trump hôm 28/7 tuyên bố rằng phần lớn các đối tác thương mại nếu không đạt được các thỏa thuận song phương với Mỹ sẽ sớm phải đối mặt với mức thuế suất từ 15% đến 20% đối với hàng hóa xuất khẩu vào thị trường này.

"Tôi nghĩ nó sẽ rơi vào khoảng từ 15 đến 20%. Có lẽ sẽ là một trong hai con số đó".

Ông Trump vào hôm 30/7 cũng tuyên bố áp thuế 50% lên hầu hết hàng hóa Brazil để chống lại cái mà ông gọi là "cuộc săn phù thủy" nhắm vào cựu Tổng thống Jair Bolsonaro - một đồng minh thân cận với vị tổng thống Mỹ.

Nguồn : BBC, 31/07/2025

*************************

Thương mại : Mỹ, Hàn Quốc đạt thỏa thuận vào giờ chót về mức thuế 15%

Thanh Hà, RFI, 31/07/2025

Hai ngày trước hạn chót mà Hoa Kỳ đòi thế giới đàm phán về thuế quan, chính quyền Donald Trump thông báo đạt được thỏa thuận với Hàn Quốc về mức thuế 15%. Trong khi đó Washington áp thuế 25% đối với hàng của Ấn Độ, còn Brazil sẽ bị phạt thuế 50% vì yếu tố chính trị.

Xe hơi Hàn Quốc xuất khẩu chờ lên tàu tại cảng Pyeongtaek, Hàn Quốc ngày 31/07/2025. AP - Hong Ki-won

Cuối ngày 30/07/2025, tổng thống Mỹ loan báo đã đạt được thỏa thuận thương mại với Seoul. Để đổi lấy mức thuế 15% đối với hàng của Hàn Quốc xuất khẩu sang Hoa Kỳ, chính quyền của tân tổng thống Lee Jae-myung chấp nhận đầu tư thêm 350 tỷ đô la vào Mỹ và nhất là mua thêm 100 tỷ đô la khí hóa lỏng của Hoa Kỳ. Tổng thống Hàn Quốc trong thông cáo sáng nay tỏ vẻ hài lòng trước viễn cảnh "các doanh nghiệp Hàn Quốc sẽ hoạt động trong môi trường ổn định hơn".

Tương tự như với các đối tác thương mại mà chính quyền Trump thông báo đã đạt được thỏa thuận về thuế quan, các chi tiết của thỏa thuận với Seoul còn phải được hai bên thảo luận tiếp.

Thông tín viên Celio Fioretti từ Seoul cho biết :

"Hàn Quốc thở phào nhẹ nhõm sau khi đạt được thỏa thuận về thuế quan chỉ hai ngày trước thời hạn 1 tháng 8 Mỹ áp đặt thuế đối ứng. Sau Nhật Bản, đến lượt Hàn Quốc gia nhập câu lạc bộ các nước Á Châu được giảm thuế nhập khẩu : Hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ chỉ bị đánh thuế 15% thay vì 25%, thậm chí là 50% nhắm vào xe hơi. Thêm vào đó, Seoul cam kết đầu tư 350 tỷ đô la vào Mỹ, mua 100 tỷ đô la khí đốt của Hoa Kỳ. Về phía Washington, như từ trước đến nay, Mỹ sẽ không phải trả bất kỳ một mức thuế quan nào.

Các chi tiết của thỏa thuận sẽ được đàm phán tiếp. Trước mắt các nhà thương thuyết Hàn Quốc, vốn được lãnh đạo các tập đoàn công nghiệp tư vấn, đã trở về nước trong chiến thắng sau nhiều tháng đàm phán cam go. Cho dù đã phải nhượng bộ, Seoul tuy nhiên đã thành công bảo hộ được thị trường nông phẩm nội địa, không mở cửa thị trường cho các nhà sản xuất của Mỹ.

Donald Trump hoan nghênh thỏa thuận đạt được với tân tổng thống Hàn Quốc và đã mời đồng cấp Lee Jae-myung đến Nhà Trắng trong hai tuần nữa".

Cũng về thuế quan, Đài Loan trưa nay thông báo đã đạt được một số đồng thuận với Mỹ, nhưng không đi sâu vào chi tiết. Đài Loan bị đe dọa chịu thuế đối ứng 35% cho dù luôn được Washington đánh giá là một lá chắn ngăn chận Trung Quốc và đã đầu tư rất nhiều vào lĩnh vực công nghệ bán dẫn của Hoa Kỳ.

Ấn Độ, Brazil trong tầm ngắm của Trump

Với một quốc gia Châu Á khác là Ấn Độ, hồ sơ thương mại đang trở thành một võ đài. Washington thông báo mức thuế 25% với lý do New Delhi vừa mua vũ khí, vừa nhập khẩu dầu hỏa của Nga. 

Đối với Brazil, nền kinh tế lớn nhất tại Châu Mỹ Latinh, yếu tố chính trị tác động trực tiếp đến đàm phán thuế quan. Cũng hôm 30/07/2025, tổng thống Trump thông báo đánh thuế 50% hàng của Brazil và trừng phạt một vị thẩm phán Tối Cao Pháp Viện Brazil đã buộc tội cựu thổng thống Jair Bolsonaro về "âm mưu đảo chính". Ông Bolsonaro là một nhân vật có lập trường cực hữu và là người được Donald Trump "che chở".

Thanh Hà

Nguồn : RFI, 31/07/2025