Một xưởng may gần Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. AFP - Huu Kha

Cuộc điều tra được khởi động vào tháng 05/2026 nhằm xem xét cáo buộc Việt Nam "liên tục không giải quyết những quan ngại kéo dài từ lâu về việc bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (IP)". Cuộc điều tra ban đầu dự kiến sẽ hoàn tất vào cuối tháng này. Washington đã xếp Hà Nội vào danh sách "quốc gia nước ngoài cần ưu tiên xử lý" vì những vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong vòng 13 năm được đưa vào nhóm có mức độ nghiêm trọng cao nhất trong hệ thống danh sách theo dõi của Mỹ.

Theo hãng tin Reuters, cuộc điều tra này có khả năng dẫn đến việc áp dụng các mức thuế quan mới đối với Việt Nam. Hiện nay, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đang phải chịu mức thuế 12,5%, sau khi Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ xác định rằng Việt Nam chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp để ngăn chặn việc sử dụng hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Một cuộc điều tra riêng biệt về cáo buộc tình trạng dư thừa năng lực sản xuất cũng đang được tiến hành. Từ lâu, Việt Nam bị cáo buộc là một trung tâm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc sang Mỹ. 

Các tập đoàn đa quốc gia, trong đó có Tesla và Samsung, đã phản đối việc áp đặt các mức thuế mới đối với Việt Nam, do Hà Nội đóng vai trò là một trung tâm lắp ráp quan trọng các sản phẩm công nghiệp xuất khẩu ra thị trường nước ngoài. Tuy nhiên, theo các bản kiến nghị gửi tới Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, các nhà sản xuất của Hoa Kỳ trong lĩnh vực thép, thủy sản, ván ép, tấm pin năng lượng mặt trời và các sản phẩm gỗ đã cáo buộc Việt Nam có những hành vi thương mại không công bằng và kêu gọi áp dụng các mức thuế quan mới.

Minh Phương