Các chiến hạm Mỹ Nhật tham gia cuộc tập trận chung "Keen Sword" trên Thái Bình Dương, ngày 10/12/2010. Associated Press - Itsuo Inouye

Cuộc tập trận Keen Sword 27, được Mỹ và Nhật Bản tổ chức hai năm một lần từ năm 1986, đang diễn ra tại nhiều địa điểm ở Nhật Bản và khu vực chuỗi đảo thứ nhất từ Đông Á xuống Đông Nam Á. Theo Đô đốc Tawara Tateki, tư lệnh Bộ Chỉ huy Tác chiến Liên quân Nhật Bản, mục tiêu của cuộc diễn tập là nâng cao khả năng duy trì hòa bình và ổn định thông qua các hoạt động phòng không, phòng thủ tên lửa, hậu cần, tái tiếp tế, sửa chữa cơ sở hạ tầng, sơ tán thương binh và tác chiến trên biển. Úc tham gia với gần 300 quân nhân, máy bay tuần tra P-8A Poseidon, tàu hộ vệ HMAS Stuart cùng các đơn vị không gian mạng và không gian vũ trụ.

Ngay trước khi cuộc tập trận Keen Sword bắt đầu, tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc cùng ba tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường (Vô Tích, An Sơn và Hoài Nam) đã vượt eo biển Miyako ra Thái Bình Dương, sau đó quay về Biển Đông và tiếp tục di chuyển xuống phía nam Philippines. Đáng chú ý, nhóm tàu lần này không đi theo lộ trình quen thuộc, từ bờ biển phía nam Trung Quốc, qua eo biển Ba Sĩ hoặc Balintang, men theo phía đông Philippines trước khi quay lại Biển Đông, mà lần này men theo bờ biển phía tây Philippines để hướng xuống biển Celebes.

Theo chuẩn đô đốc Roy Vincent Trinidad, người phát ngôn Lực lượng Vũ trang Philippines về vấn đề Biển Tây Philippines (theo cách gọi của Manila, tức Biển Đông), hành trình bất thường của nhóm tàu cần được đặt trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị khu vực và nỗ lực phô diễn sức mạnh quân sự của Bắc Kinh.

Trả lời trang ABS-CBN của Philippines ngày 26/10, ông cho rằng hoạt động này có thể liên quan đến cuộc tập trận Keen Sword. Dù xác nhận đội tàu Trung Quốc đã đi qua khu vực Mindanao ngày 22/10, ông nhấn mạnh đây "không phải là điều đáng báo động". Bộ Tư lệnh miền Tây Mindanao (WestMinCom) đã điều tàu theo dõi khi đội tàu Trung Quốc di chuyển từ khu vực Zamboanga del Norte hướng xuống biển Celebes.

Thu Hằng