Quốc tế
Phân tích
Mỹ và Nga, hai trong số những quốc gia sản xuất vũ khí lớn nhất thế giới, được dự đoán sẽ phản đối các nỗ lực xây dựng quy định pháp lý nhằm hạn chế việc sử dụng vũ khí sát thương tự động (LAWS). Vấn đề này sẽ được đưa ra thảo luận tại cuộc họp của Liên Hiệp Quốc, diễn ra trong tuần này tại Genève, Thụy Sĩ.
Một drone FPV đánh chặn của Ukraine hoạt động tại một địa điểm không được tiết lộ ở vùng Dnipropetrovsk, Ukraine, ngày 08/07/2025. Reuters - Valentyn Ogirenko
Theo hãng tin Anh Reuters, cuộc họp bắt đầu hôm nay 16/11/2026 của Liên Hiệp Quốc nhằm xem xét khả năng khởi động đàm phán về một thỏa thuận quốc tế có tính ràng buộc pháp lý, trong đó quy định các lệnh cấm và biện pháp kiểm soát đối với hệ thống vũ khí sát thương tự động.
Phần lớn trong số 128 quốc gia tham gia Công ước về một số loại vũ khí thông thường ủng hộ sáng kiến này. Tuy nhiên, Mỹ, Nga và Israel phản đối, cho rằng các quy định hiện hành của luật nhân đạo quốc tế đã đủ để kiểm soát việc sử dụng vũ khí trong các cuộc xung đột.
Các tổ chức nhân quyền và Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế cảnh báo vũ khí sát thương tự động có thể hoạt động khó lường, dẫn đến sai sót và gây thương vong nghiêm trọng. Họ nhấn mạnh không nên để máy móc tự quyết định sự sống và cái chết của con người trên chiến trường.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy việc chế tạo nhiều loại vũ khí quân sự có khả năng hoạt động mà không cần sự can thiệp trực tiếp của con người. Trên thực tế, các loại vũ khí bán tự động với sự hỗ trợ của AI đã được sử dụng tại Ukraine, Sudan và Trung Đông, làm dấy lên nhiều lo ngại về đạo đức và an toàn.
Theo các nhà ngoại giao, đàm phán sẽ gặp nhiều khó khăn, nhưng các bên vẫn có thể tìm được thỏa hiệp giữa ba phương án : thỏa thuận có tính ràng buộc pháp lý, không ràng buộc hoặc kết hợp cả hai.
Phan Minh