Chủ tịch nước Lương Cường lạc lõng giữa hội nghị APEC. Hòa nhập hay tự cô lập ?

Trần Thái Hưng, Thoibao.de, 02/11/2025

Một đoạn video clip ghi lại tiệc chiêu đãi của chủ nhà Hàn Quốc dành cho các lãnh đạo APEC, cho thấy cảnh các nguyên thủ trong khối APEC nói chuyện rôm rả không cần phiên dịch. Trong đó ông Anthony Albanese (thủ tướng Úc), Anutin Charnvirakul (thủ tướng Thái Lan), Lee Jae Myung (tổng thống Hàn Quốc) đang nói chuyện nhưng ông Lương Cường-Chủ tịch nước cộng sản Việt Nam thì đứng yên như khúc gỗ. Thật là một cảm giác không dễ chịu chút nào cho một ông nguyên thủ như Lương Cường.

Hình ảnh này nói lên sự lạc lõng của một ông nguyên thủ quốc gia. Thời này, những quốc gia dân chủ thường chọn người có học đến nơi đến chốn, những người có năng lực. Trình độ tiếng Anh của lãnh đạo là điều kiện cần thiết cho người đứng đầu một tổ chức hay một quốc gia nếu họ muốn hội nhập.

Ở nền giáo dục hội nhập, hầu hết những người được đào tạo bài bản đều có trình độ tiếng Anh dùng được. Ngay cả Thủ tướng Campuchia hiện nay cũng là một người có học vấn đáng nể và trình độ tiếng Anh lưu loát. Những Thủ tướng của Thái Lan hầu như ai cũng tự giao tiếp tiếng Anh. Còn Thủ tướng Singapore thì không cần phải bàn, ông ta rất giỏi tiếng Anh.

Các lãnh đạo cộng sản được đào tạo trong nền giáo dục xã hội Chủ nghĩa nên họ bị lạc lõng. Họ không thoát được cái khung bảo thủ lạc hậu của nền giáo dục này và đặc biệt họ không hề biết tiếng Anh. Vậy thì làm sao để họ có thể dẫn dắt Việt Nam hội nhập ? Những cuộc nói chuyện không có rào cản ngôn ngữ giữa các nguyên thủ là điều kiện tuyệt vời để học hỏi và hội nhập. Vậy nên, vấn đề mà ông Lương Cường gặp phải không chỉ là vấn đề của riêng ông, mà nó là vấn đề của Đảng cộng sản. 

Trần thái Hưng

*************************

Choáng !

Thái Hạo, Tiếng Dân, 31/10/2025

Báo chí loan tin Thủ tướng chính phủ phê duyệt đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Nguồn : VNN

Đọc cái tin này mà choáng !

Nó có nghĩa (nôm na) là từ đây học sinh Việt Nam, bắt đầu từ lớp 1 sẽ không chỉ học tiếng Anh mà còn học bằng tiếng Anh. Các môn như Toán, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa, (Văn ?)…, sẽ được giáo viên giảng bằng tiếng Anh ! Và tóm lại, Việt Nam sẽ trở thành một quốc gia song ngữ, học tập, giao tiếp, làm việc, giấy tờ…, bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh.

Khả thi không ? Không ! Làm bằng niềm tin ư ? Chỉ riêng môn tiếng Anh thôi hiện Việt Nam đang thiếu khoảng 4.000 giáo viên, nếu dạy từ lớp 1 thì thiếu bao nhiêu ? Báo chí nói là sẽ thiếu khoảng 30.000. Vậy sẽ thiếu bao nhiêu nếu dạy song ngữ/ ngôn ngữ thứ 2 ? Giải quyết bài toán này thế nào ?

Đấy là tôi chưa nói đến chất lượng giáo viên tiếng Anh. Dạy tiếng Anh nhưng gặp Tây là á khẩu. Nhiều bậc cha mẹ không cho con phát âm theo cô giáo ở trường, họ thay nó bằng các phần mềm trên mạng… Nhiều vấn đề lắm, không dễ xơi đâu !

Chất lượng giáo viên tiếng Anh : dạy tiếng Anh nhưng gặp Tây là á khẩu.

Trong khi trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Sơn quê tôi thiếu cả giáo viên tiếng Anh và "trắng" luôn giáo viên Âm nhạc, Mỹ Thuật suốt nhiều năm (mà tuần trước tôi có phản ánh), không biết nhà nước giải quyết gì chưa ?

Chương trình giáo dục 2018 ra đời, giáo dục thiếu lên thiếu xuống, từ giáo viên đến cơ sở vật chất, lớp học vẫn nhồi nhét dăm chục em, suốt bao năm kêu gọi "xã hội hóa" để mua từ cái bàn đến làm nhà vệ sinh, chưa hề giải quyết mà nay đã ra đời cái "khát vọng mới", không biết cái khát vọng ấy thành hiện thực bằng cách nào ? Phải nhìn lại những đề án tiếng Anh trong quá khứ để thấy chúng đã đánh trống bỏ dùi ra sao, đã đầu voi đuôi chuột và thất bại như thế nào.

Tiếng Việt là tiếng mẹ đẻ, là quốc văn, là linh hồn của đất nước thì dạy dỗ chưa đâu vào đâu, học xong 12 năm phần lớn không biết viết một bài tường thuật, tả cảnh, hay nghị luận cho ra hồn, giờ đi dạy tiếng Anh là ngôn ngữ thứ 2 ? Năng lực tiếng Việt của người Việt (nghe, nói, đọc, viết) đang rất báo động, nhưng chẳng thấy ai đả động gì cả, trong khi đó cả xã hội đổ xô đi học tiếng Anh. Chưa xong, học nhiều thế nhưng có bao nhiêu học sinh sau khi tốt nghiệp có thể dùng được tiếng Anh ?

Tôi tra cứu sơ bộ thì thấy học sinh Nhật Bản yếu hơn chúng ta về trình độ tiếng Anh, Hàn Quốc cũng không khá khẩm hơn bao nhiêu. Nhưng tại sao khoa học kỹ thuật của họ phát triển đến thế, tại sao kinh tế họ giàu mạnh đến vậy ? Công tác dịch thuật của Nhật trở thành một "ngành công nghiệp", từ rất lâu rồi họ đã chuyển dịch tất cả các kiến thức, các khái niệm, các thuật ngữ của Âu Mỹ sang tiếng Nhật, và họ làm chủ nó bằng tiếng Nhật, và đổi vai – tạo ra tri thức mới bằng tiếng Nhật, khiến nước khác phải đến mà học.

Còn chúng ta, tiếng Việt thì nghèo, lôm côm, tiếng Anh thì học chủ yếu để thi, ta chẳng có một cái trọng tâm hay triết lý nào nhất quán cả. Có cảm giác như đang "thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào".

Trường lớp thiếu, giáo viên thiếu, trang thiết bị thiếu, tiền bạc thiếu, không lo xây thêm, không lo sắm đủ, không lo tuyển đủ, lại bỏ đó mà đứng núi này trông núi nọ. Cứ "quyết tâm" kiểu ấy mãi, không những lãng phí một nguồn lực khổng lồ mà còn gây thêm bao nhiêu rắc rối, không biết gỡ bằng cách nào.

Học tiếng Anh là tốt, học cái gì cũng tốt cả. Nhưng phải xem có thể làm được không, mức độ cấp thiết ra sao, hiệu quả thu được và chi phí chênh lệch ra sao, hậu quả là gì, v.v..

Tiếng Anh là phương tiện, không phải cây đũa thần chỉ vào cái gì thì cái ấy hóa rồng hóa hổ. Mà nay, nếu để giao tiếp thông thường thì về cơ bản công nghệ có thể hỗ trợ được một cách hoàn toàn. Còn học thuật, nghề nghiệp chuyên sâu thì chỉ dành cho một thiểu số, không dứt khoát phải cào bằng, và cũng chẳng thể cào bằng được.

Căn bản nhất vẫn là bản lĩnh văn hóa, năng lực tư duy độc lập, khả năng sáng tạo. Mà muốn có được những điều ấy thì cần một nền giáo dục "dạy-học thật, năng lực thật và tạo ra giá trị thật", chứ không phải chạy theo thành tích ảo như bây giờ.

Ước gì tiếng Việt được "cưng" như tiếng Anh, để người Việt biết đọc, biết viết, biết nói, biết nghe, chứ không phải viết vài dòng trên facebook cũng không nên hồn, đọc một bài báo phổ thông thường thức cũng không hiểu, nói thì phải cầm giấy không dám rời mắt…

Bao giờ chúng ta mới có một "Đề án tiếng Việt" cho người Việt ? À, tôi nói điều này là về mặt tinh thần và nhận thức thôi, chứ không có ý mong muốn một cuộc "ra quân" tốn kém mà lãng phí nào nữa hết. Sợ lắm.

Thái Hạo

Nguồn : Tiếng Dân, 31/10/2025