Ukraine : Kiev "trải qua một đợt oanh kích kinh khủng nhất từ đầu chiến tranh"

Thanh Hà, RFI, 02/07/2026

Thủ đô của Ukraine "vừa trải qua một đợt oanh kích kinh khủng nhất từ đầu chiến tranh". Đô trưởng Kiev tuyên bố như trên sau đợt oanh kích của Nga suốt đêm qua rạng sáng hôm nay 02/07/2026. Quân đội Ukraine cho biết Moskva đã phóng hơn 70 tên lửa và gần 500 drone vào Kiev, khiến 17 người chết, hàng trăm người bị thương, theo số liệu mới nhất.

Người dân đi qua đống đổ nát tại hiện trường vụ tấn công bằng tên lửa và drone của Nga ở Kiev, Ukraine, ngày 02/07/2026. Reuters - Alina Smutko

Thông tín viên RFI từ Kiev, Emmanuelle Chaze cho biết tình hình tại chỗ :

"Ba triệu dân tại thủ đô Ukraine đã trải qua một đêm kinh hoàng. Hàng chục ngàn người đã phải trú ẩn trong các tầng hầm, trong các bãi đậu xe dưới lòng đất và trạm metro do Kiev suốt đêm bị tấn công với nhiều đợt drone và tên lửa của Nga.

Khoảng 30 địa đểm tại thủ đô Ukraine bị nhắm tới, nhiều vụ hỏa hoạn bùng lên và ở một số nơi nhân viên cứu hỏa vẫn chưa dập tắt các đám cháy mặc dù 570 người vẫn có mặt tại hiện trường. Nhiều khu dân cư bị phá hủy vì các đợt oanh kích đêm qua, cũng như một trung tâm cứu hộ. Tại đây, nhiều nhân viên cấp cứu bị thương. Một phần mái của một trạm metro bị sập.

Sáng nay, các toán cứu hộ vẫn ra sức tìm kiếm những người còn sống sót trong đống đổ nát. Ở nhiều khu vực tại thủ đô của Ukraine vẫn bốc lên những đám khói đến ngạt thở dưới cái nắng nóng gay gắt. Nhiều người lo ngại hệ thống điện lực không trụ nổi sau loạt oanh kích lần này".

Trong thông cáo sáng 02/07, bộ Quốc phòng Nga công nhận vừa tiến hành một "đợt oanh kích quy mô lớn nhắm vào các tập đoàn công nghiệp quốc phòng của Ukraine, vào các cơ sở năng lượng" tại Kiev và tại các sân bay quân sự ở các vùng Dnipropetrovsk, Poltava, Cherkassy, Chernihiv et Kiev. Cuộc tấn công này là nhằm trả đũa vụ Ukraine đã nhắm vào các lợi ích của Nga.

Bộ Ngoại giao Ukraine kêu gọi các đồng minh cung cấp thêm cho Kiev các hệ thống phòng không để đối phó với các đợt oanh kích ồ ạt của Moskva. Tổng thống Zelensky kêu gọi Hoa Kỳ cấp giấy phép cho Ukraine sản xuất tên lửa Patriot.

Hơn hai triệu lính Nga và Ukraine thiệt mạng, bị thương hay mất tích

Theo báo cáo của Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế CSIS, trụ sở tại Washington, Hoa Kỳ công bố hôm 01/07/2026, chiến tranh Ukraine do Nga tiến hành từ hơn 4 năm qua đã gây nhiều thiệt hại cho cả hai phía. Hơn hai triệu lính Nga và Ukraine thiệt mạng, bị thương hay mất tích.

Phía Nga có từ 400.000 đến 450.000 quân nhân tử trận trong tổng số 1,4 thương vong ( thiệt mạng, bị thương, mất tích ). Theo CSIS, thiệt hại về nhân mạng của Nga trong chiến tranh Ukraine đến nay "cao gấp 4 lần so với tổng số quân nhân Mỹ tử trận trong tất cả các cuộc xung đột kể từ sau Đệ Nhị Thế Chiến và cao hơn gấp 9 lần tổng số binh sĩ của Nga thiệt mạng từ năm 1945" cho đến khi tổng thống Vladimir Putin đưa quân xâm lược Ukraine vào tháng 2/2022

Về phía Ukraine, theo nghiên cứu của CSIS, 125.000 binh sĩ đã thiệt mạng và từ 525.000 đến 625.000 người bị thương.

Thanh Hà

************************

Thiếu hụt nhiên liệu do bị Ukraine tấn công, Nga phải mua xăng của Ấn Độ

Chi Phương, RFI, 02/07/2026

Sau nhiều cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào các cơ sở năng lượng, Nga thông báo từ đầu tuần đang tìm giải pháp bù đắp thiếu hụt xăng dầu, liên lạc với các nước khác để thảo luận về nhập khẩu. Ngày 01/07/2026, hai nguồn thạo tin cho biết Moskva đã bắt đầu nhập khẩu xăng bằng đường biển từ Ấn Độ.

Xe cộ xếp hàng tại một trạm xăng của Rosneft ở vùng Rostov trên sông Đông, Nga, ngày 29/06/2026. Reuters - Sergey Pivovarov

Theo một nguồn tin được Reuters trích dẫn, Ấn Độ đã xuất khẩu ít nhất 60.000 tấn xăng đến Nga. Một nguồn tin khác cho biết hai tàu chở khoảng 70.000 tấn xăng đã khởi hành đến Nga. Một nguồn tin thứ ba, cũng ẩn danh, xác nhận rằng Nga dự trù nhập tổng cộng 400.000 tấn xăng mỗi tháng, từ nhiều quốc gia khác. 

Đồng minh Belarus được cho đã tăng gần gấp ba lần lượng xăng vận chuyển bằng đường sắt sang Nga, lên hơn 70.000 tấn trong nửa đầu tháng 6 so với nửa đầu tháng 5.

Theo thông tín viên RFI tại Moskva, người dân đang đổ xô đến khắp các trạm xăng. Ở miền nam nước Nga, vùng Krasnodar, gần với Ukraine, nhu cầu nhiên liệu tăng cao, không chỉ để đáp ứng mùa vụ, mà còn do dòng người từ bán đảo Crimea đổ về để mua tích trữ nhiên liệu. Ở Yakuta vùng Siberia, người dân phải mua nhiên liệu theo hạn mức : 30 lít xăng, và 200 lít dầu diesel, bị cấm đổ xăng vào bình chứa phụ. Tại vùng Irkutsk, chính quyền đề nghị các doanh nghiệp cho phép làm từ xa để nhân viên hạn chế di chuyển bằng xe.

Chủ nhật 28/06, trong cuộc họp với các bộ trưởng và quan chức chính phủ, tổng thống Vladimir Putin thừa nhận rằng các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu ở một số khu vực, nhưng khẳng định Nga đang giải quyết vấn đề này.

Tuần trước, Quốc hội Nga cũng đã thông qua các sửa đổi về luật thuế, đề xuất trợ cấp nhập khẩu nhiêu liệu, được điều chỉnh theo chi phí vận chuyển và giá cả của Ấn Độ.

Chi Phương

**************************

Bị Nga gây sức ép và Ukraine đe dọa, tổng thống Belarus đến "cầu cứu" Trung Quốc ?

Minh Anh, RFI, 01/07/2026

Ba ngày sau khi đến gặp tổng thống Nga Vladimir Putin tại tư dinh của ông ở Valdai, nằm giữa Moskva và Saint-Petersburg, tổng thống Belarus Alexander Lukashenko hôm 29/06/2026 đã đến Bắc Kinh hội kiến chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Theo giới quan sát, bị suy yếu vì cuộc chiến Ukraine, và nhất là dưới sức ép từ Moskva, lãnh đạo Belarus đang tìm kiếm hậu thuẫn từ Trung Quốc.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp tổng thống Belarus Alexander Lukashenko tại Nhà khách Quốc gia Điếu Ngư Đài ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 29/06/2026. Shen Hong/Xinhua via AP - Shen Hong

Hai cuộc gặp cấp cao diễn ra chỉ trong vòng ba ngày và đều không được lên kế hoạch từ trước. Nội dung thảo luận của hai cuộc gặp cũng không được tiết lộ. Điện Kremlin chỉ nói đến "hợp tác thương mại và kinh tế, thực thi các dự án kinh tế chung và các vấn đề an ninh khu vực". Đáng chú ý là phát biểu của ông Tập Cận Bình : "Trung Quốc ủng hộ Belarus trong việc bảo vệ quyền tự quyết quốc gia, nền độc lập và sự toàn vẹn lãnh thổ đất nước, cũng như trong việc chọn lựa con đường phát triển phù hợp với những điều kiện thực tế của đất nước".

Phải chăng đây là cách mà Bắc Kinh thể hiện sự ủng hộ dành cho Minsk vào lúc Nga, hiện gặp khó khăn trên chiến trường, đang gia tăng sức ép để lôi kéo quốc gia đồng minh láng giềng vào cuộc chiến ? Phát biểu trên của ông Tập Cận Bình cũng có thể được hiểu là một thông điệp Trung Quốc gởi đến Ukraine ? Bởi vì vài ngày trước đó, ngày 19/06/2026, tổng thống Volodymyr Zelensky đã gia hạn cho Minsk một tuần để dỡ bỏ các cột ang-ten tiếp sóng đặt trên lãnh thổ Belarus và được quân Nga sử dụng để định hướng các cuộc oanh kích nhắm vào Ukraine.

Hiện chưa ai rõ mục đích thực sự của hai cuộc gặp cấp cao, nhưng một điều chắc chắn là Alexander Lukashenko, cầm quyền từ năm 1994, và là người đã cho phép Nga sử dụng lãnh thổ của mình để mở chiến dịch tấn công quân sự quy mô lớn chống Ukraine năm 2022, hiện đang trong thế khó.

Tuy không đưa quân tham chiến cùng Nga và bản thân ông Lukashenko cũng khẳng định không muốn can dự, Belarus vẫn là đồng minh thân cận và phụ thuộc vào Nga về kinh tế và chính trị. Belarus còn đang cất trữ các loại vũ khí hạt nhân của Nga trên lãnh thổ của mình. Kiev từ nhiều tháng qua công khai bày tỏ lo lắng về ý đồ của Nga lôi kéo quốc gia láng giềng phương bắc vào cuộc xung đột.

Nhà chính trị học Artyom Sharaibman, Trung tâm Carnegie Russia Eurasia, trả lời báo Pháp Le Monde, nhận định, "Trung Quốc có lẽ sẽ không hài lòng nếu cuộc chiến do Nga tiến hành lan rộng, nhất là sang Belarus, hiện là một điểm trung chuyển hàng hóa thương mại quan trọng của Trung Quốc sang Liên Hiệp Châu Âu".

Thái độ cẩn trọng của Trung Quốc

Tuy thể hiện lập trường trung lập về chiến tranh Ukraine, Bắc Kinh là nguồn hậu thuẫn quan trọng cho Moskva trên bình diện ngoại giao, thương mại và công nghệ, chủ yếu thông qua việc xuất khẩu các loại sản phẩm lưỡng dụng, bao gồm các linh kiện được dùng để sản xuất drone. Và nếu muốn, Trung Quốc cũng có thể gây tổn hại cho Ukraine bằng cách giảm bớt doanh số bán các linh kiện mà Ukraine cần.

Đây là lần thứ 17 ông Lukashenko đến Trung Quốc. Theo quan điểm của Kiryl Rudy, cựu đại sứ Belarus ở Bắc Kinh, ông Alexander Lukashenko đang tìm kiếm một giải pháp để giảm bớt mối quan hệ phụ thuộc vào Nga mà không cần phải nghe những bài giảng đạo đức về dân chủ. Belarus đang thực hiện chiến lược "đa dạng hóa thị trường, tài chính và công nghệ" với một quốc gia có chung di sản cộng sản, mà vẫn có thể tách rời khỏi phương Tây.

Về phần mình, Trung Quốc không cần thiết phải "bứt" Belarus khỏi quỹ đạo Nga vì không muốn và cũng không có phương tiện. Và bất chấp các lời lẽ "nịnh hót" từ lãnh đạo Belarus, Trung Quốc vẫn tỏ ra cẩn trọng, không đổ đầu tư ồ ạt vào nước này như kỳ vọng của Lukashenko. Bắc Kinh thận trọng giữ một chân tại Belarus để duy trì những đoàn tầu băng qua lãnh thổ giúp giảm thời gian vận chuyển trong giao thương giữa Trung Quốc và Liên Hiệp Châu Âu. Thái độ này của Trung Quốc đối với Belarus được thể hiện rõ qua việc khi mở đầu câu chuyện Tập Cận Bình đã hỏi Lukashenko rằng : "Ngài đi từ Minsk à ?".

Minh Anh

****************************

Trung Quốc đã bí mật huấn luyện cho quân đội Nga hồi năm 2025

Thanh Hà, RFI, 01/07/2026

Một nhóm chuyên gia quân sự của Nga đã bí mật tham gia những khóa huấn luyện tại các cơ sở của Quân Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc theo quyết định bộ Quốc phòng Nga ban hành hồi tháng 8/2025. Chương trình đào tạo bao gồm các bài tập đối phó với chiến tranh hạt nhân, sinh học và hóa học. Hãng tin Anh Reuters hôm nay 01/07/2026 tiết lộ đây là một chỉ thị trực tiếp từ tổng thống Vladimir Putin.

Reuters cho biết Trung Quốc đã huấn luyện "hàng trăm" binh sĩ Nga để chống lại Ukraine.

Trích dẫn hai quan chức Châu Âu và một số tài liệu đã tiếp cận được, Reuters cho biết một trong những khóa đào tạo tại Trung Quốc đã diễn ra trong ba tuần lễ hồi tháng 11/2025. Phái đoàn Nga đã được gửi đến một căn cứ quân sự ở thủ đô Bắc Kinh. Các học viên Nga tập trung vào công tác phòng vệ trước những hiểm họa về phóng xa, hóa học và sinh học.

Ngoài ra, đã có ít nhất bốn tướng lĩnh cao cấp của Nga và Trung Quốc tham gia vào kế hoạch hợp tác quân sự nói trên và "đây là dấu hiệu cho thấy chương trình đào tạo bí mật này có liên quan đến chiến tranh Ukraine". Reuters căn cứ vào các tài liệu từ phía Nga nói rõ trong số 4 vị tướng này có Rustam Mudarov, phó tư lệnh Lục Quân Nga và thiếu tướng Lý Kim Tôn (Li Jinsun) viện trưởng Học Viện Chống Phóng Xạ, Hóa và Sinh Học.

Theo tiết lộ của quan chức Châu Âu với Reuters, nội dung chương trình huấn luyện bí mật cho thấy "tính chất chiến lược của các hoạt động trao đổi quân sự" giữa Moskva và Bắc Kinh và đây cũng là "những lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm đối với quân đội hai nước". Trước mắt, bộ Quốc phòng Nga và Trung Quốc đều từ chối trả lời Reuters khi được yêu cầu xác nhận tin trên.

Tháng trước, một điều tra của Reuters cho biết "Trung Quốc đã huấn luyện cho khoảng 200 lính nga vào tháng 11/2025 và sau đó, một số người trong nhóm này đã tham chiến tại Ukraine".

Thanh Hà

**************************

Ukraine khẳng định đã giải phóng gần 670 km² lãnh thổ từ đầu năm

Minh Anh, RFI, 01/07/2026

Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, tướng Oleksandr Syrsky ngày 30/06/2026 cho biết quân đội Ukraine đã giải phóng gần 670 cây số vuông lãnh thổ từ đầu năm 2026. Ông cũng xác nhận quân đội Nga đang triển khai các phương án tấn công mới từ phía bắc theo lệnh của tổng thống Vladimir Putin.

Một quân nhân thuộc Lữ đoàn Pháo binh Độc lập số 148 Zhytomyr của Lực lượng Vũ trang Ukraine khai hỏa lựu pháo tự hành CAESAR nhắm vào quân đội Nga từ một vị trí ở tiền tuyến, tại vùng Dnipropetrovsk, Ukraine, ngày 23/06/2026. Reuters - Stringer

Trả lời kênh truyền thông Ukraine 1+1, tướng Oleksandr Syrsky cho biết, đối diện với một quân đội Nga vượt trội về quân số và phương tiện, Ukraine đã chọn giải pháp tấn công vào những điểm phòng thủ yếu của địch. Điều này đã cho phép Ukraine từ thế thủ chuyển sang thế công tại một số trục nhất định, và giải phóng được gần 670 km vuông lãnh thổ từ đầu năm 2026.

Theo quan sát của vị tướng chỉ huy quân đội Ukraine, các hoạt động tấn công của Nga đã giảm khoảng 1/3. Và hiện tại, quân đội Ukraine đang nhắm mục tiêu làm tê liệt hệ thống hậu cần của Nga, phá vỡ hậu phương và ngăn chặn việc chuyển quân giữa các trục khác nhau của mặt trận, cũng như phá hủy các kho tiếp tế của quân Nga. Dù vậy, tổng tư lệnh quân đội Ukraine nhìn nhận tình hình mặt trận vẫn khó khăn, đồng thời cảnh báo sẽ là sai lầm nếu đánh giá thấp quân đội Nga.

Ngoài ra, tướng Oleksandr Syrsky cho biết quân đội Nga đang xem xét các phương án cho những đợt tấn công mới từ phía bắc, nhất là từ lãnh thổ Belarus hay từ vùng Briansk của Nga sang vùng Tchernihiv của Ukraine, để kéo dài chiến tuyến và buộc lực lượng vũ trang Ukraine phải điều động các đơn vị từ những chiến tuyến quan trọng nhất. Mục tiêu của Nga là nhằm làm suy yếu lực lượng dự bị của quân đội Ukraine cho các cuộc phản công trong tương lai.

Trong đà tiến này, hôm qua, 30/06, Ukraine gia tăng các đợt oanh kích nhằm vào những vị trí chiến lược của Nga, như trung tâm liên lạc không gian Doubna tại vùng Moskva, trong khi tình hình chiến sự vẫn diễn ra ác liệt tại Pokrovsk, Kostiantynivka và Houliaipole. Về phần mình, hôm nay 01/07, Nga đã oanh kích năm trạm xăng dầu ở vùng Dnipropetrovsk, đông nam Ukraine, làm thiệt mạng một phụ nữ và ba người khác bị thương.

Crimea bị tấn công : Người dân lo ngại bị trả đũa

Tại Crimea, bị Nga chiếm đóng và sáp nhập từ năm 2014, việc Ukraine gia tăng các cuộc tấn công nhắm vào các cơ sở hậu cần của quân đội Nga đã gây ra tình trạng khan nhiếm nhiên liệu và những căng thẳng xung quanh cầu Kertch, nối bán đảo với Nga. Tình trạng gián đoạn này đang làm dấy lên nỗi lo trong giới bảo vệ nhân quyền Ukraine, lo sợ các cuộc trả đũa nhắm vào thường dân ở Crimea.

Thông tín viên Lucas Lazo tường thuật từ Kiev :

"Một sinh viên sống ở Crimea, được liên hệ thông qua một tổ chức phi chính phủ, đã đồng ý nói chuyện với chúng tôi. Để bảo vệ cô ấy, chúng tôi đã chọn đọc lời thuật của cô thay vì cho phát tiếng. Cô lo sợ rằng trong trường hợp thất bại, Nga sẽ nhắm mục tiêu vào thường dân. Cô nói : "Mối lo ngại này ngày càng gia tăng, bởi vì nếu quân đội Nga bắt đầu rút đi, nếu họ hết nhiên liệu hoặc vật tư, họ có thể bắt đầu cướp bóc thường dân".

Những ký ức đau buồn về việc quân đội Nga rút khỏi một số vùng lãnh thổ của Ukraine, đặc biệt là ở Butcha và Kherson, khiến cô lo sợ một chính sách tiêu thổ có thể xảy ra : "Chúng là những tên khốn nạn thực sự. Với chúng, bất kể chuyện gì đều có thể xảy ra. Ngay cả khi bạn nghĩ rằng chúng đã đạt đến đỉnh điểm của sự kinh hoàng, chúng luôn tìm cách làm điều tồi tệ hơn".

Dmytro Spafarov – người phát ngôn của tổ chức phi chính phủ Crimea SOS – cũng nhận thấy các vụ bắt giữ tùy tiện do chính quyền Nga thực hiện trên bán đảo đã gia tăng trở lại. Ông nói : "Gần đây tôi đã ghi nhận các vụ truy tố hình sự mới nhắm vào cư dân Crimea, bị cáo buộc những tội danh mà chính quyền mô tả là phản quốc, gián điệp và khủng bố, do đó tạo ra một bầu không khí hăm dọa và tự kiểm duyệt trên toàn lãnh thổ bị chiếm đóng".

Các chiến dịch khuyến khích việc báo cáo các hoạt động được gọi là "đáng ngờ" cũng đang lan rộng trên các phương tiện truyền thông do Điện Kremlin kiểm soát".

Để tăng cường năng lực chiến đấu, ngày 30/06/2026, Ukraine đã ký một hợp đồng mua 16 chiếc tiêm kích Gripen E do Thụy Điển sản xuất trị giá 24,6 tỷ euro. Kiev cũng đang đàm phán với Pháp để có được giấy phép sản xuất tên lửa hành trình tầm xa Scalp trên lãnh thổ Ukraine. Còn chính quyền Đan Mạch thông báo thông qua gói viện trợ quân sự thứ 30 cho Ukraine trị giá 590 triệu euro.

Ngoài ra, theo thông báo của bộ Ngoại giao Hàn Quốc, ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha hôm qua đã đến Seoul thảo luận với người đồng cấp về số phận hai tù binh Bắc Triều Tiên chiến đấu cho quân Nga bị Ukraine bắt giữ.

Minh Anh