Fitch Ratings : Tăng trưởng hai con số khiến ngân hàng Việt Nam dễ tổn thương

BBC, 08/08/2026

Fitch Ratings mới đây cảnh báo hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể chịu sức ép lớn khi phải đáp ứng nhu cầu vốn để hỗ trợ nền kinh tế, trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.

Một người phụ nữ chạy xe máy ngang qua Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Hà Nội

Trong nửa đầu năm nay, Việt Nam ghi nhận GDP tăng trưởng 8,18%. Dù đây là mức tăng cao nhất so với cùng kỳ trong hơn 10 năm qua, song Chính phủ của Thủ tướng Lê Minh Hưng đã phải đưa mục tiêu phát triển nền kinh tế 11,9% trong phần còn lại của năm nhằm đạt tăng trưởng 2 con số  trong năm nay.

Theo dữ liệu mà Fitch Ratings công bố hôm 6/8, các ngân hàng Việt Nam vẫn dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài hơn so với các nước láng giềng.

Fitch Ratings là một trong ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn nhất thế giới, cùng với S&P Global Ratings và Moody's. Fitch đánh giá mức độ tín nhiệm của chính phủ, ngân hàng và doanh nghiệp, qua đó đưa ra nhận định về khả năng trả nợ và những rủi ro tài chính của các tổ chức này.

Tổ chức này dự báo dư nợ tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam sẽ tăng khoảng 18% trong năm 2026, cao hơn mức định hướng 15% của Ngân hàng Trung ương, trong bối cảnh các ngân hàng vẫn muốn tiếp tục mở rộng tín dụng.

Theo The Business Time, dù nhận định dư địa của tín dụng Ngân hàng Nhà nước để tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế trong thời gian còn lại của năm 2026 là vẫn còn, nhưng giới điều hành vẫn cẩn trọng trước các rủi ro về lạm phát, an toàn hệ thống và tỉ giá, đặc biệt là nguy cơ đà tăng lãi suất của Fed làm tăng áp lực mất giá lên đồng Việt Nam.

Fitch nhấn mạnh tăng trưởng tín dụng nhanh tiếp tục vượt tốc độ tăng trưởng tiền gửi tại quốc gia Đông Nam Á 100 triệu dân, dẫn đến thanh khoản bị thắt chặt và biên lãi ròng thu hẹp.

"Điều này cho thấy khả năng đáp ứng nhu cầu tín dụng cao của doanh nghiệp và cá nhân đang ngày càng chịu nhiều sức ép đối với các ngân hàng trong nước", tổ chức này đánh giá.

Fitch Ratings dự báo GDP Việt Nam sẽ tăng 6,8% trong năm 2026 và 6,7% trong năm 2027, trong đó đầu tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng là một trong những động lực tăng trưởng chủ chốt.

Việt Nam đã nâng mục tiêu đầu tư cho cơ sở hạ tầng lên 7% GDP vào năm ngoái, từ mức 6% GDP trước đó, nhằm hỗ trợ các mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đầy tham vọng.

Mục tiêu 6 tháng cuối năm tăng trưởng gần 12% có khả thi ?

Ngoài Fitch, các cơ quan tài chính quốc tế khác cũng thận trọng khi dự báo mức tăng trưởng của Việt Nam thấp hơn đáng kể so với cam kết của giới lãnh đạo.

Công ty đầu tư FSMOne dự báo tăng trưởng của Việt Nam khoảng 8%, với hoạt động xuất khẩu ròng là yếu tố kéo lùi đà tăng trưởng. Sau khi ghi nhận xuất siêu liên tục trong 10 năm liền (2016–2025), Việt Nam đã phải chịu mức nhập siêu lũy kế lên tới hơn 16 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026.

Mức tăng trưởng này tương tự dự báo của ngân hàng DBS - Ngân hàng Phát triển Singapore.

Trong khi đó, một cuộc khảo sát các chuyên gia kinh tế do Bloomberg thực hiện, được công bố vào tháng Bảy, cho thấy mức tăng trưởng trung vị được dự báo là 7,3%.

Cú tăng trưởng ấn tượng trong quý 2 được nhiều bên đánh giá là nhờ vào Nghị quyết số 29/2026/QH16 về xử lý đất đai – tạo điều kiện giải phóng khoảng 130 tỷ USD vốn bị đóng băng trước đó trong chiến dịch chống tham nhũng giai đoạn 2022-2024.

Tuy nhiên, Fitch đánh giá làn sóng xây dựng quy mô lớn trong quý 2/2026 khó lặp lại khi lượng tồn kho giảm dần. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đã giới hạn tăng trưởng tín dụng năm 2026 ở mức 15% và thắt chặt cho vay bất động sản.

Quốc gia hơn 100 triệu dân là trung tâm sản xuất của Đông Nam Á đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong năm nay, nhưng phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm thâm hụt thương mại gia tăng, áp lực lạm phát.

Trong tháng 7/2026, Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt thương mại 3,587 tỷ USD, tăng gần 1 tỷ USD do với mức 2,64 tỷ USD của tháng Sáu, theo số liệu của Cục Thống kê.

Trong bảy tháng đầu năm, Việt Nam nhập siêu lên đến hơn 20 tỷ USD. Con số này đã vượt mức 18 tỷ USD của năm 2008, vốn là mức cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử thương mại Việt Nam.

Bên cạnh đó, trong năm 2026, Hà Nội cũng đối mặt với 3 cuộc điều tra thương mại (1) mà Washington tiến hành, trong đó có cuộc điều tra về vi phạm sở hữu trí tuệ, về lao động cưỡng bức, và về dư thừa năng lực sản xuất.

Cuộc điều tra về lao động cưỡng bức bắt đầu từ ngày 12/3/2026.

Theo kết luận điều tra được Công báo Liên bang Mỹ công bố ngày 24/7/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) nói rằng Việt Nam là một trong 54 nền kinh tế "đã không ban hành và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức".

Hà Nội đã bác bỏ cáo buộc này, song phía Mỹ đã áp dụng mức thuế mới với Việt Nam là 12,5%, áp dụng từ 25/7.

Nguồn : BBC, 08/08/2026

****************************

(1) Đàm phán thương mại Mỹ-Việt Nam : Washington gây sức ép với ba cuộc điều tra

BBC, 16/07/2026

Các quan chức Việt Nam đang có mặt tại Washington trong tuần này để tiến hành một vòng đàm phán mới trong bối cảnh Hà Nội đối mặt đồng thời với ba cuộc điều tra của Mỹ liên quan tới các hoạt động thương mại.

Đại diện Thương mại Mỹ, ông Jamieson Greer (phải), là người chỉ đạo cuộc điều tra nhằm xem xét liệu một số chính sách hoặc thông lệ nhất định của Việt Nam có gây tổn hại đến hoạt động thương mại của Mỹ hay không

Theo Bloomberg, các cuộc đàm phán mới tập trung vào yêu cầu của Mỹ về việc Hà Nội giảm các rào cản phi thuế quan, tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, phối hợp về an ninh kinh tế và kiểm soát xuất khẩu, đồng thời giải quyết các bất đồng về quy tắc xuất xứ hàng hóa và ngăn chặn hàng Trung Quốc trung chuyển.

Để giải quyết bất đồng với Mỹ, hồi cuối tháng 6/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã chính thức được giao đảm nhận vị trí trưởng đoàn đàm phán về kinh tế và thương mại quốc tế.

Về phía Mỹ, Đại diện Thương mại Jamieson Greer thường trực tiếp dẫn dắt các cuộc đàm phán.

"Nếu chúng tôi xuất khẩu các thiết bị công nghệ cao cho họ [Việt Nam], thì họ cần thống nhất với chúng tôi về các quy định kiểm soát xuất khẩu và các vấn đề liên quan," ông Jamieson Greer nói với Bloomberg TV vào ngày 15/7 (tức 16/7 theo giờ Việt Nam) bên lề Diễn đàn An ninh Aspen tại bang Colorado.

"Chúng tôi muốn các nước khác cắt giảm thuế quan, dỡ bỏ các rào cản phi thuế quan đang hạn chế hàng hóa và dịch vụ của Mỹ, đồng thời hợp tác về các vấn đề như an ninh kinh tế," ông Greer nói thêm.

Về vấn đề sở hữu trí tuệ, ông cho biết : "Những quy định mà các công ty của chúng tôi phải tuân thủ thì chúng tôi cũng muốn họ tuân thủ."

Thâm hụt thương mại, vi phạm bản quyền và hàng Trung Quốc

Hàng giả, hàng nhái vẫn bày bán tại nhiều chợ tại Việt Nam

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần nhắc đến thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam như một lý do để áp thuế và gây sức ép trong đàm phán.

Theo số liệu chính thức của Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), thâm hụt thương mại hàng hóa của nước này với Việt Nam đã tăng lên mức khoảng 178 tỷ USD trong năm 2025.

Trước đó, trong cuộc gặp với Bộ trưởng Công Thương Việt Nam hồi tháng 3/2025, ông Greer đã nhấn mạnh Việt Nam cần "có các giải pháp mạnh mẽ hơn để mở cửa thị trường và cải thiện cán cân thương mại giữa hai nước."

Ở góc độ chính sách chung, trong một bài phát biểu hồi tháng 7/2025, ông Greer gọi thâm hụt thương mại hàng hóa 1.200 tỷ USD của Mỹ với thế giới là "một tình trạng vừa không bền vững, vừa không thể chấp nhận được."

Ông cho biết một trong những mục tiêu dưới thời Tổng thống Trump là đưa thâm hụt thương mại của Mỹ đi theo xu hướng giảm.

Về vấn đề hàng hóa Trung Quốc được trung chuyển qua Việt Nam, ông Greer nói với Bloomberg trong tuần này rằng, "Có những trường hợp hoàn toàn là vận chuyển bất hợp pháp, khi hàng được gửi sang Việt Nam rồi dán nhãn 'Made in Vietnam'."

Giới chức Mỹ nhiều lần cáo buộc Việt Nam bị lợi dụng làm điểm trung chuyển cho hàng hóa Trung Quốc xuất sang Hoa Kỳ.

Hồi năm 2025, Washington đã đe dọa sẽ mức thuế lên tới 40% đối với các mặt hàng trung chuyển trái phép qua Việt Nam.

Ngay sau đó, chính phủ Việt Nam nói rằng sẽ ban hành một nghị định mới nhằm "quy định thêm các mức xử phạt đối với hành vi gian lận xuất xứ", theo một tài liệu của Bộ Công Thương đề ngày 3/7/2025.

Tuy nhiên, đến nay chưa rõ kết quả công tác chống hàng Trung Quốc trung chuyển qua Việt Nam đã đạt được những bước tiến nào.

Về vi phạm sở hữu trí tuệ, hồi tháng 4/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã xếp Việt Nam vào diện Quốc gia nước ngoài ưu tiên – mức nghiêm trọng nhất theo Mục 182 Đạo luật Thương mại Mỹ.

Đây là lần đầu tiên sau 13 năm một quốc gia bị xếp vào diện này.

Việt Nam đã tìm cách xoa dịu những lo ngại của Mỹ bằng việc đóng cửa các trang web vi phạm bản quyền và tăng cường truy quét các cơ sở buôn bán hàng giả, các cá nhân và tổ chức dùng phần mềm lậu trong đợt ra quân cao điểm từ tháng 5-7.

Ba cuộc điều tra của Mỹ

Ba cuộc điều tra mà Mỹ đang tiến hành đối với Việt Nam, trong số nhiều nước khác, tạo thêm sức ép lên vòng đàm phán thương mại đang diễn ra tại Washington.

Cuộc điều tra mới nhất là về vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, được Mỹ chính thức công bố ngày 29/5/2026 theo Mục 301 Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974.

Cuộc điều tra thứ hai là về lao động cưỡng bức, bắt đầu từ ngày12/3/2026.

Cuộc điều tra thứ ba là về dư thừa năng lực sản xuất, được khởi động ngày 11/3/2026.

Theo đó, Mỹ đang xem xét liệu Việt Nam có tạo ra hoặc duy trì tình trạng này trong một số ngành công nghiệp, từ đó gây méo mó thương mại và ảnh hưởng đến doanh nghiệp Mỹ.

Đến thời điểm này, mới chỉ có cuộc điều tra về lao động cưỡng bức đã có kết luận sơ bộ của USTR.

Theo báo cáo công bố hôm 2/6/2026, USTR nói rằng Việt Nam đã không ban hành hoặc không thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

USTR đồng thời đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% và mở lấy ý kiến công chúng Mỹ trước khi ra quyết định cuối cùng.

Đáp lại, hai ngày sau, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng nói rằng kết luận điều tra của Mỹ "không phản ánh đúng thực tế và những nỗ lực của Việt Nam trong việc phòng ngừa, giảm thiểu lao động cưỡng bức" và khẳng định nước này luôn tuân thủ các tiêu chuẩn lao động quốc tế.

Nguồn : BBC, 16/07/2026