13/10/2026

Ngành giáo dục bị kiểm tra và sự phản kháng của người bị mất nhà

Việt Nam

Phân tích

Bộ Chính trị lập đoàn kiểm tra toàn diện ngành giáo dục, vì sao ?

BBC, 13/10/2026

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú hôm 12/10 cho biết Bộ Chính trị đã thành lập đoàn kiểm tra toàn diện công tác giáo dục và đào tạo, giữa lúc ngành này đang vấp phải nhiều chỉ trích.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri ở Đà Nẵng (Ảnh : Hoài Sơn).

Ông Tú thông tin việc thành lập đoàn kiểm tra nói trên khi đang cùng Đoàn đại biểu quốc hội Đà Nẵng tiếp xúc cử tri các phường Hải Châu, Hòa Cường, Thanh Khê, An Hải và Sơn Trà trước Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa 16.

Ông cho biết đầu tháng trước, Bộ Chính trị đã lập đoàn kiểm tra toàn diện Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo, rà soát từ chương trình, sách giáo khoa, việc dạy-học, đội ngũ giáo viên đến công tác quản lý và bộ máy tổ chức.

"Bà con cử tri quan tâm đến vấn đề sách là đúng rồi. Tại sao năng lực sản xuất, xuất bản của mình mà lại để xảy ra tình trạng thiếu sách, đúng không ? Chúng ta có hàng nghìn cơ sở xuất bản, hoàn toàn có thể làm rất nhanh. Nhưng vấn đề ở đây là gì thì phải kiểm tra cho rõ và xử lý nghiêm", ông Trần Cẩm Tú khẳng định, đồng thời cho biết đoàn kiểm tra dự kiến kết thúc công tác trong tháng 12.

Thông tin này được đưa ra khi các đại biểu và cử tri ở Đà Nẵng đã trao đổi nhiều vấn đề nổi cộm, trọng tâm là khó khăn phát triển kinh tế-xã hội, bất cập trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp sau tinh gọn bộ máy, cùng tình trạng thiếu sách giáo khoa.

Ngành giáo dục gần đây hứng chịu nhiều chỉ trích liên quan đến tình trạng thiếu sách trước và sau ngày khai giảng năm học 2026-2027.

Bên cạnh đó, đại biểu Quốc hội cũng đã lên tiếng về vấn đề tiền lương, phụ cấp và chế độ đãi ngộ đối với giáo viên và tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ ; hiệu quả quản lý sau sáp nhập.

Không chỉ vậy, dư luận cũng quan tâm đến tính minh bạch trong tổ chức kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông  và tuyển sinh đại học, đặc biệt sau sai phạm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang được cho là đã xảy ra tại tất cả phòng thi và ở tất cả các môn thi.

Điểm thi Chuyên Tuyên Quang hồi tháng 6/2026

Theo ghi nhận của báo chí Việt Nam, cử tri Đà Nẵng khi gặp ông Tú hôm 12/10 đã thể hiện sự quan tâm lớn đến giáo dục, kiến nghị xử lý bất cập về thi tốt nghiệp THPT, bữa ăn bán trú và chính sách giáo viên.

Đơn cử, cử tri Vũ Tiến Dũng ở phường Hải Châu đề xuất nâng cao chất lượng dạy-học, cải thiện lương và đời sống giáo viên, giảm chi phí và áp lực cho phụ huynh, đồng thời bảo đảm tính ổn định của chương trình cốt lõi và củng cố chất lượng dạy môn lịch sử nhằm giáo dục lòng yêu nước, trách nhiệm công dân cho thế hệ trẻ.

Củng cố "lòng yêu nước" vốn đã được chính quyền đưa vào chương trình hành động thời gian gần đây, trong bối cảnh làn sóng đấu tố "lật sử" và "xuyên tạc lịch sử", chẳng hạn từ vụ án liên quan đến cuốn sách Chuyện với Thanh , đã đánh động đến hệ thống chính trị.

Hôm 2/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết họ đang hoàn thiện các nội dung rà soát, cập nhật, bổ sung, điều chỉnh chương trình phổ thông 2018 để trình cấp có thẩm quyền xem xét, trong đó có việc bổ sung và cập nhật nội dung giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước trong sách giáo khoa.

Ai chịu trách nhiệm thiếu sách giáo khoa ?

Nhiều cử tri ở Đà Nẵng hôm 12/10 cũng đề nghị ngành giáo dục và các cơ quan liên quan xác định rõ nguyên nhân thiếu sách giáo khoa và giải pháp, đồng thời yêu cầu siết chặt quản lý nhà nước đối với ngành này, đặc biệt trong khâu biên soạn sách giáo khoa.

Ông Trần Cẩm Tú khẳng định năng lực xuất bản hiện tại hoàn toàn có thể in đủ sách chỉ trong một ngày, đồng thời yêu cầu lập đoàn kiểm tra làm rõ nguyên nhân bất cập : "Nhưng có một cái vấn đề gì đấy thì phải lập đoàn kiểm tra xem xét xử lý nghiêm. Sách mà in không đủ cho học sinh thì làm cái gì ? Lý do gì ?"

Thiếu sách giáo khoa là một vấn đề nổi cộm của niên khóa 2026-2027, năm đầu tiên Việt Nam áp dụng duy nhất một bộ sách giáo khoa có tên "Kết nối tri thức với cuộc sống" do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam biên soạn, phát hành. Việc thống nhất duy nhất một bộ sách này là một trong những chỉ đạo nổi bật của Tổng bí thư Tô Lâm hồi năm ngoái, bằng thông điệp "không thể chậm trễ hơn". Hướng đi này từng gây nên làn sóng tranh luận nhưng không thay đổi được ý chí của Đảng.

Như BBC News Tiếng Việt đã đưa tin trước đó, nhiều phụ huynh và gia đình đến gần ngày khai giảng 5/9 mà vẫn chen chúc đi mua sách cho con em mình và tình trạng này vẫn tiếp diễn sau đó.

Một người đàn ông nhà ở phường Tân Sơn Hòa (Thành phố Hồ Chí Minh) hôm 18/8 nói với BBC News Tiếng Việt rằng ông tới cửa hàng sách giáo dục số 231 Nguyễn Văn Cừ, phường Chợ Quán mua bộ sách lớp 6 cho cháu mình, nhưng không đủ bộ nên được vài ngày sau quay lại.

"Họ nói họ in không kịp, với cả có nhiều mô đun trong sách quá", ông cho hay.

Tình trạng thiếu sách đã khiến cả lãnh đạo cao nhất của ngành là Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn phải lên tiếng giải thích và hứa sẽ rút kinh nghiệm và giám sát chặt chẽ, không để thiếu sách vào năm học tới.

Đến cả lãnh đạo ngành công an, Thứ trưởng, Thượng tướng Lê Quốc Hùng cũng khẳng định rằng nguyên nhân và trách nhiệm liên quan đến việc thiếu sách sẽ được "công khai".

Thủ tướng Lê Minh Hưng đã yêu cầu Bộ trưởng Sơn đến ngày 10/10 phải xác định được kiểm điểm, làm rõ và xử lý những cá nhân và tổ chức, đơn vị liên quan.

Một ngày trước hạn chót, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã báo cáo thủ tướng về kết quả kiểm điểm vụ thiếu sách giáo khoa năm học 2026-2027.

Báo cáo xác định 4 tập thể liên quan gồm Vụ Giáo dục Phổ thông, Vụ Kế hoạch Tài chính, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Ban Kiểm soát Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam do có thiếu sót trong dự báo, điều phối nguồn cung và chậm tham mưu xử lý.

Đối với nhân sự thuộc thẩm quyền quyết định của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đơn vị này đã cho thôi đại diện phần vốn đối với hai lãnh đạo hai công ty thành viên ở hai miền Nam-Bắc do chưa đáp ứng yêu cầu là ông Dương Đình Thọ và bà Đỗ Thị Mai Anh.

Báo cáo của bộ xác định tổng cộng 47 cá nhân là người quản lý và người lao động của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có trách nhiệm liên quan đến việc để xảy ra thiếu sách giáo khoa năm học 2026-2027.

Lãnh đạo cao nhất của đơn vị này, Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Nguyễn Tiến Thanh, đã nhận trách nhiệm chính và xin thôi chức, vẫn theo báo cáo.

Trước đó, Bộ trưởng Sơn đã ký quyết định cho ông Thanh thôi giữ chức vụ và chuyển công tác từ ngày 5/10 "theo nguyện vọng cá nhân" .

Vài ngày trước khi có quyết định thôi chức, ông Thanh đã nêu ý kiến cho rằng mô hình công ty mẹ-con của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam với nhiều khâu trung gian là rào cản trong việc phát hành sách giáo khoa.

Nguồn : BBC, 13/10/2026

****************************

Hà Nội : chủ tịch nói đồng thuận và sự phản kháng của người dân

BBC, 12/10/2026

Trong những ngày qua, báo chí trong nước rầm rộ đưa tin "người dân đi nhận bao tải tiền" đền bù cho dự án mở rộng Quốc lộ 1 đoạn đi qua thủ đô.

Chủ tịch UBND Hà Nội Vũ Đại Thắng

Trong cùng khoảng thời gian, tin tức Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đi kiểm tra công trình, dự án trọng điểm của Hà Nội liên quan đến đường Vành đai 1 và đường Vành đai 2 cũng được đăng tải rộng rãi.

Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) còn đăng video nhiều người mang áo dài có họa tiết cờ tổ quốc được ông Tô Lâm "chia sẻ với niềm vui" sau khi khu đường lớn được mở.

Ngày 9/10, Hà Nội đã cho khánh thành và khởi công hàng loạt dự án, điều mà Chủ tịch thành phố Vũ Đại Thắng cho là động lực để thành phố phát triển.

"Thành phố trân trọng cảm ơn sự đồng thuận, chia sẻ của nhân dân tại các khu vực triển khai dự án, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công", ông Thắng phát biểu.

Thế nhưng, một số khu vực khác của thủ đô có lẽ không ghi nhận sự đồng thuận như lời Chủ tịch Thắng đã nói.

Họ cũng mang những chiếc áo màu đỏ, giăng băng rôn màu đỏ, nhưng trên nền đỏ đó là những dòng chữ phản đối. Và khi nhiều người đang hân hoan xem pháo hoa ở Hồ Tây nhân 72 năm ngày Giải phóng Thủ đô thì những người dân này lại không chia sẻ niềm vui tương tự.

Đó là hàng trăm cư dân phường Vĩnh Hưng, trong khoảng thời gian 8-10/10, tập trung trước trụ sở chính quyền các cấp và tuần hành trên một số tuyến phố để phản đối dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị do Sun Group triển khai.

Người dân cho rằng dự án có thể thu hồi đất ở để phát triển chung cư thương mại, đồng thời yêu cầu nếu bị thu hồi đất thì phải có phương án bồi thường thỏa đáng

Hình ảnh của những đám đông đó không được phản ánh trên truyền thông chính thống mà chỉ có thể được tìm thấy qua các tài khoản mạng xã hội, đặc biệt là Facebook và Threads.

Sự phản kháng giai đoạn này càng đáng chú ý khi cách đây không lâu, vào cuối tháng 6, chính Công an TP Hà Nội đã lên bài cảnh báo việc tụ tập đông người, căng băng rôn có thể dẫn đến việc "bị xử lý theo quy định".

Bài viết cho rằng người dân đang bị kích động, lôi kéo để phá hoại các dự án trọng điểm của thủ đô.

Các hành động người dân lên tiếng đòi quyền lợi, phản đối việc giải tỏa hoặc phương án đền bù không thỏa đáng thường bị quy chụp là "chống phá" hoặc "bị thế lực thù địch lôi kéo".

Để tránh bị chụp mũ "phản động", người dân khi đi biểu tình thường mang theo cờ Đảng, hình Hồ Chí Minh, song song với các biểu ngữ phải đối giải tỏa.

Người dân phản đối gì ?

"Người dân ở xã Nam Phù chúng tôi phản đối việc di dời nghĩa trang. Tổ tiên chúng tôi hàng bao đời nay, đào sâu chôn chặt rồi bây giờ bới hết lên", một người phụ nữ nói trong một video đăng trên nhóm Facebook Cư dân xã Vạn Phúc (Thanh Trì cũ).

Trên các mạng xã hội, dễ dàng bắt gặp những dòng người mặc áo đồng phục, tay vẫy cờ đỏ sao vàng, cờ búa liềm nhưng miệng hô phản đối giải tỏa.

"Khu tái định cư Đầm Ấu không muốn tái định cư lần nữa", trong một con ngõ nhỏ, một nhóm người già trẻ, lớn bé mặc áo đỏ tuần hành cùng giơ cao băng rôn và đồng thanh hô vang khẩu hiệu.

Một video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh người dân phường Vĩnh Hưng tập trung đông đảo trong đêm, đồng thanh hô vang : "Phản đối doanh nghiệp lấy đất của dân ! Phản đối ! Phản đối ! Phản đối !"

Cũng trong ngày 10/10, hàng chục cư dân phường Hồng Hà mang áo cờ đỏ sao vàng đã tập trung tại di tích Bến Đò Xưa để bày tỏ mong muốn giữ nguyên khu dân cư hiện hữu. Họ cũng đồng thanh hô : "Tôi yêu Việt Nam ! Tôi yêu Hồng Hà ! Tôi yêu Hà Nội ! Giữ nguyên dân cư hiện hữu".

Theo phản ánh của người dân phường Vĩnh Hưng, nhiều hộ chỉ thật sự biết đất của mình nằm trong vùng quy hoạch sau khi báo chí đưa tin về lễ khởi công dự án vào cuối tháng 8/2026. Nhiều người nói rằng làm như vậy chẳng khác gì "đánh úp" người dân.

Sau đó, họ đã gửi đơn kiến nghị tới nhiều cấp chính quyền và nêu ý kiến tại các cuộc họp liên quan đến dự án nhưng cho rằng chưa nhận được phản hồi thỏa đáng.

Đến đầu tháng 10, khi xuất hiện thông tin về dự thảo quy hoạch của dự án, một số cư dân cho rằng phần đất nơi họ đang sinh sống có thể được chuyển đổi để xây dựng chung cư thương mại.

Phong trào phản đối lần này được ghi nhận là không xuất phát từ một tổ chức chung mà chủ yếu hình thành tự phát từ các tổ dân phố, nơi các nhóm dân cư khác nhau đưa ra những yêu cầu riêng.

Chẳng hạn, người dân khu vực Đầm Ấu phản đối việc phải tái định cư thêm lần nữa, một số tổ dân phố phản đối quy hoạch phục vụ mục đích thương mại, trong khi nhiều hộ dân gắn với làng nghề bánh cuốn Thanh Trì đề nghị giữ lại không gian làng, nghề truyền thống và cấu trúc cộng đồng hiện hữu.

Cũng không khó để tìm ra những bài viết phản đối dự án của Sun Group trong nhóm Facebook Dân cư P. Vĩnh Hưng - Hoàng Mai - Hà Nội có hơn 88.500 thành viên.

Hay ở trong nhóm Dân cư phường Vĩnh Hưng - Hà Nội (Chính thức) với 28.600 người tham gia, những biểu ngữ có nội dung như "KHÔNG THỂ LẤY ĐẤT CỦA DÂN ĐỂ LÀM GIÀU CHO DOANH NGHIỆP" đã xuất hiện từ tháng 9.

Sau khi xuất hiện áp lực từ phía công chúng, phường Vĩnh Hưng đã tổ chức cho người dân góp ý đối với dự thảo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 của dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị, từ 12/10 đến 1/11.

Chính quyền địa phương khẳng định toàn bộ ý kiến thu thập được sẽ là cơ sở để cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đồ án quy hoạch.

Điều này nghĩa là việc tổ chức lấy ý kiến diễn ra sau khi dự án đã được khởi công.

Dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị Vĩnh Hưng có quy mô khoảng 447 ha, tổng mức đầu tư gần 186.000 tỷ đồng và được đánh giá là một trong những dự án đô thị lớn nhất tại Hà Nội hiện nay.

Theo các thông tin công bố, dự án có thể ảnh hưởng tới khoảng 80.000 cư dân trong khu vực.

Dự án được khởi công ngày 28/8/2026. Quy hoạch sơ bộ gồm khoảng 206 ha tái thiết đô thị và hơn 240 ha cải tạo, chỉnh trang, với các hạng mục như công trình cao tầng, công viên, mặt nước và khu dân cư hiện hữu.

Chính quyền địa phương nói thêm các hộ dân thuộc diện ảnh hưởng dự kiến được bố trí tái định cư ngay trên địa bàn phường.

Trong một dự án khác của Sun Group, người dân Ba Vì  cách đây không lâu đã có phản ứng dữ dội đối với dự án Quần thể Du lịch sinh thái Ba Vì - Hợp phần Safari do tập đoàn bất động sản này đầu tư.

Trên mạng xã hội, nhiều hình ảnh và video cho thấy người dân tập trung tại khu vực dự kiến triển khai dự án, dựng lán tạm và tổ chức các nhóm "canh đất". Một số băng rôn phản đối dự án xuất hiện, trong khi nhiều người bày tỏ lo ngại về nguy cơ mất đất sản xuất, ảnh hưởng sinh kế và tương lai nơi ở của gia đình.

Sự phản đối càng gia tăng khi xuất hiện các thông tin cho rằng đã có hoạt động "cúng động thổ" trước khi dự án hoàn tất đầy đủ các thủ tục cần thiết. Dù các thông tin này chưa được xác minh độc lập, chúng đã góp phần làm dấy lên thêm nhiều nghi ngại trong cộng đồng dân cư.

Trong các buổi làm việc với chính quyền, người dân đề nghị công khai rõ phạm vi quy hoạch, diện tích đất dự kiến thu hồi, phương án bồi thường và kế hoạch tái định cư.

Nhiều ý kiến cũng yêu cầu tăng cường đối thoại để giải đáp những băn khoăn liên quan đến quyền lợi của các hộ dân bị ảnh hưởng.

Bên cạnh lo ngại về đất đai, một số chuyên gia và người dân còn đặt câu hỏi về tác động môi trường của dự án đối với khu vực Ba Vì. Họ cho rằng cần có thêm các nghiên cứu độc lập về đa dạng sinh học, hệ sinh thái vùng đệm và những ảnh hưởng lâu dài đến cộng đồng địa phương trước khi dự án được triển khai.

Về phía chính quyền, lãnh đạo xã Ba Vì kêu gọi người dân thận trọng với các thông tin "chưa được kiểm chứng" trên mạng xã hội, đồng thời cảnh báo "các hành vi cố tình tuyên truyền, phát tán thông tin sai sự thật sẽ được xem xét, xử lý theo quy định pháp luật".

Bất chấp làn sóng phản đối, dự án đã được khởi công vào ngày 9/10, nằm trong số các dự án mà ông Vũ Đại Thắng nói nhân dân đồng thuận.

Bức ảnh chụp ngày 19/6/2026 ghi lại một biểu ngữ ở phường Hồng Hà, Hà Nội

Hai dự án của Sun Group kể trên chỉ là số ít trong hàng loạt dự án mà Hà Nội đang và sắp triển khai nhằm phục vụ quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, với phạm vi trải rộng khắp thủ đô, từ sông Hồng cho đến hồ Hoàn Kiếm https://www.diendanthongtin.org/viet-nam ?modal_page=article&modal_detail_id=du-an-safari-ba-vi-nguoi-dan-phan-oi-chinh-quyen-canh-bao-tin-sai-su-that.

Giới quan sát nhận định các dự án này nằm trong sự thúc đẩy thay đổi hạ tầng nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Cuộc đại phẫu thần tốc  https://www.diendanthongtin.org/viet-nam ?modal_page=article&modal_detail_id=du-an-song-hong-nguoi-dan-mat-nha-at-cho-mot-cuoc-ai-phau-than-toc-o-thu-onày đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều trên nhiều khía cạnh như tái định cư, đền bù, ký ức đô thị hay các giá trị về lịch sử, văn hóa và phi vật thể,...

Chỉ khoảng một năm trước, thủ đô còn ngập tràn sắc đỏ của quốc kỳ, đảng kỳ khi người dân đi hưởng ứng lễ duyệt binh A80 mừng kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh 2/9, thì một năm sau, nhiều nơi tại thủ đô cũng bừng lên sắc đỏ của những băng rôn phản đối quy hoạch, giải phóng mặt bằng.

Làn sóng phản đối đó phần nào có tác động khi UBND Hà Nội mới đây đã bãi bỏ Quyết định số 6142/QĐ-UBND ngày 11/12/2025 phê duyệt nhiệm vụ Điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở), dù chính quyền cũng khẳng định việc bãi bỏ không làm dừng quá trình nghiên cứu, lập điều chỉnh quy hoạch.

Một bài viết đăng tải hôm 10/10 của hãng tin Bloomberg cho rằng các tranh cãi tại Hà Nội liên quan đến giải phóng mặt bằng đang làm chậm nhiều dự án quy mô lớn và làm gia tăng những căng thẳng tồn tại lâu nay về quyền sử dụng đất.

Để giải quyết tình trạng chậm tiến độ, Chính phủ đang sửa đổi Luật đất đai, dự kiến được Quốc hội thông qua vào kỳ họp bắt đầu từ ngày 17/10, theo hướng cho phép triển khai công tác giải phóng mặt bằng trước khi hoàn tất phương án bồi thường và tái định cư, Bloomberg nhận định.

Hãng tin này dẫn lời chuyên gia cho rằng người dân có thể ủng hộ phát triển, nhưng họ sẽ bất mãn nếu phải mất nhà cửa trong khi phần lớn lợi ích tài chính lại rơi vào tay các chủ đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh mức đền bù thấp hơn đáng kể so với giá thị trường.

Hồi cuối tháng 9, ông Tô Lâm từng tuyên bố 92% người dân nơi đây "đồng tình" với điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực Hồ Gươm và phụ cận, trong khi tỷ lệ đó đối với Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng là 71,8%.

Thế nhưng, theo nhận định của chuyên gia với hãng tin AFP, nếu việc khảo sát được thực hiện bởi một tổ chức độc lập, tỷ lệ người không đồng tình hoặc chỉ trích dự án có thể còn cao hơn con số được công bố chính thức.

Người dân nói với AFP rằng tỷ lệ đồng thuận 71,8% chưa phản ánh đầy đủ mức độ phản đối của cư dân quy hoạch bởi cuộc lấy ý kiến còn bao gồm cả những người sống ở các vùng không bị ảnh hưởng trực tiếp.

Nguồn : BBC, 12/10/2026