Xem qua đoạn video dài hơn 6 phút phát sóng trên Đài Truyền hình Quốc gia VTV về vụ tai nạn giao thông gây thiệt mạng một cháu nữ sinh, mà thủ phạm là Nguyễn Sỹ Cương, một cựu Đại biểu Quốc hội, tôi bắt gặp phân cảnh Luật sư Nguyễn Hồng Bách lên tiếng ủng hộ quyết định không truy cứu trách nhiệm hình sự của Công an Thành phố Hà Nội.

Tôi lại thấy mình chợt thốt lên : "Tất nhiên !".

Bởi lẽ, từng chứng kiến ông ấy làm người bảo vệ quyền lợi cho 3 gia đình công an bị thiệt mạng (được coi là nạn nhân) trong thảm án Đồng Tâm, khi vụ án xét xử tại Tòa án Hà Nội, tôi chẳng có gì để ngạc nhiên cả.

Phiên tòa xử vụ án Đồng Tâm - Ảnh minh họa

Trong vụ án Đồng Tâm, hai con trai của cụ Lê Đình Kình là Lê Đình Công và Lê Đình Chức bị cáo buộc tội danh "Giết người" đối với 3 công an tấn công vào nhà mình. Phải nói rằng đây là một cáo buộc hết sức vô lý, đi kèm với những tình tiết do cơ quan điều tra dàn dựng, bất chấp lý trí thông thường lẫn các nguyên lý khoa học tối thiểu:

- Về hành vi dội xăng : Cáo trạng cho rằng, từ trên sân thượng, hai bị cáo đổ đầy xăng vào chậu, châm lửa rồi trút xuống hố thông gió để thiêu cháy 3 công an bên dưới. Với kiến thức phổ thông, ai cũng biết xăng là chất dễ bay hơi và dễ bắt lửa. Nếu châm lửa trong chậu đầy xăng, ngọn lửa sẽ bùng lên táp ngay vào người mồi lửa. Hơn nữa, hoàn toàn không có khả năng một người bưng chậu xăng đang cháy rực mà rót chính xác xuống miệng hố thông gió bên dưới cách xa hơn 3 mét.

- Về diễn biến dưới hố : Với một hố thông gió rất hẹp, tại sao người lọt xuống trước không lên tiếng báo hiệu, để rồi thêm 2 người nữa lần lượt ngã đè chất chồng lên nhau?

- Về lượng oxy và nhiên liệu : Thể tích hố thông gió rất nhỏ, lại chứa đến 3 người bên trong (nếu thật), thì không đủ lượng oxy duy trì ngọn lửa cháy lâu đến mức thiêu cả 3 cơ thể thành tro tàn. Tương tự, dù chậu xăng có đầy đến mấy, lượng nhiệt sinh ra cũng không thể nào thiêu rụi hoàn toàn 3 thi thể ra tro như vậy.

Giả thuyết 3 thi thể trở thành tro tàn trong hố thông gió, nếu có, chỉ có thể xảy ra khi họ bị "ai đó" sát hại từ bên ngoài, thiêu thi thể bằng các lò thiêu chuyên dụng, rồi lấy tro cốt đặt xuống hố nhằm tạo dựng hiện trường giả.

Trước đó, khi 3000 công an viên tập trung tập dượt tấn công tại khu vực trường bắn Miếu Môn, cách làng Đồng Tâm khoảng 5km, thì đã có tin cho rằng xảy ra đạn lạc làm chết công an viên. Do đó, sau khi tấn công vào làng Đồng Tâm, nhân tiện, họ đưa xác công an viên bị đạn lạc đó vào hiện trường để đổ tội cho dân.

Còn nhớ, ngay sau trận tấn công, công an dẫn giải tất cả gia đình cụ Kình lên trụ sở công an xã giam lỏng 3 ngày. Họ cô lập hiện trường, tự tung, tự tác viết kịch bản, sắp đặt các chứng cứ giả mà không có bất kỳ luật sư nào được phép lai vãng, chứng kiến.

Cũng ngay sau thời điểm đó, nhà toán học Cao Xuân Phú đã công bố loạt nghiên cứu mang tính khoa học để chỉ ra hàng trăm điểm mâu thuẫn trong vụ án. Những phân tích ấy không chỉ hợp lý, thuyết phục mà còn phơi bày sự phi lý của kết quả điều tra được tạo dựng từ Bộ Công an.

Chính vì hàng trăm điểm bất hợp lý đó, khi bào chữa, nhóm luật sư chúng tôi đã kiên quyết yêu cầu Tòa án phải tổ chức thực nghiệm hiện trường.

Tại phiên tòa, việc Luật sư Nguyễn Hồng Bách, người bảo vệ lợi ích cho phía bị hại phản đối yêu cầu này là điều dễ hiểu. Nhưng lý do ông đưa ra lại vô cùng kỳ quặc : Ông không muốn thực nghiệm hiện trường vì sợ… "gợi lại hình ảnh làm đau lòng gia đình bị hại" ?! Thậm chí, ông Bách còn chất vấn ngược lại rằng lấy đâu ra 3 người chấp nhận đứng dưới hố sâu để chịu dội xăng cháy xuống ?!

Có lẽ, trong tư duy của Luật sư Nguyễn Hồng Bách, việc "thực nghiệm hiện trường" đồng nghĩa với việc phải tái diễn lại một vụ tưới xăng đốt người thật ?

Đến phần tranh luận, thay vì tập trung liệt kê các khoản thiệt hại tài chính, nhân thân để yêu cầu bồi thường theo đúng tố tụng, Luật sư Nguyễn Hồng Bách lại "biến phiên tòa thành một nhà tang lễ" (*). Ông kể lể dài dòng, than khóc huyên thuyên suốt hàng vài chục phút với những câu từ như : "Bị hại chết đi để lại cha mẹ già, vợ trẻ góa phụ, con thơ khát sữa… ngày ngày ngóng trông", hoặc đọc lại biên bản khám nghiệm tử thi mô tả tỉ mỉ chi tiết về những thi thể nay chỉ còn là tro cốt, dài bao cm, là bộ phận nào của cơ thể...

Có điều khá khôi hài khi tất cả những chi tiết trình bày đó hoàn toàn không liên quan đến chức năng tố tụng của một luật sư đại diện bị hại cả.

Nghe những lời nhảm nhí đến mức nhàm chán và nhận thấy cuộc kể lể, than khóc chưa có dấu hiệu dừng lại, tôi buộc lòng phải đứng dậy đề nghị Chủ tọa phiên tòa ngắt lời, yêu cầu Luật sư Nguyễn Hồng Bách dừng việc kể lể vô bổ để đi vào nội dung tranh tụng chính yếu.

Luật sư Đặng Đình Mạnh đã đứng dậy đề nghị Chủ tọa phiên tòa ngắt lời, yêu cầu Luật sư Nguyễn Hồng Bách (áo trắng, bên trái) dừng việc kể lể vô bổ để đi vào nội dung tranh tụng chính yếu.

Đó cũng là nguồn gốc của tấm ảnh chụp khá bất thường của TTXVN trong phiên tòa hôm ấy : Hai luật sư cùng đồng thời đứng phát biểu. Bởi theo quy tắc tố tụng, khi một người đang trình bày thì những người khác phải ngồi lắng nghe.

Giờ đây, khi chế độ cho công bố kết quả điều tra vụ tai nạn giao thông làm chết người do cựu Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sỹ Cương gây ra trên sóng truyền hình, một lần nữa công chúng lại thấy Luật sư Nguyễn Hồng Bách hăng hái ra mặt ủng hộ quyết định miễn tố của cơ quan công an.

Ngày mới bước chân vào nghề, tôi từng mê mẩn hình ảnh chiếc áo choàng đen của giới luật sư, biểu tượng như tấm áo choàng của hiệp sĩ xả thân bảo vệ kẻ yếu đuối, người cùng khổ bị áp bức trong xã hội. Tôi từng ngây thơ tin rằng ai khoác lên mình chiếc áo ấy cũng mang một tâm thế như vậy.

Nhưng qua những hành xử của Luật sư Nguyễn Hồng Bách, tôi nhận ra có những người chọn con đường hành nghề hoàn toàn trái ngược. Họ tự nguyện đứng về phía bạo quyền để tiếp tay ức hiếp người dân cô thế, thấp cổ, bé họng.

Một luật sư như ông ấy, sống dưới chế độ độc tài và bạo quyền này, có lẽ chưa từng biết đến mùi vị thất bại trong bất kỳ vụ án nào. Chẳng bù cho tôi — người luôn bị lực lượng dư luận viên gán cho những hỗn danh đầy mỉa mai : Luật sư toàn thua, luật sư kịch khung… có điều, tôi chẳng thấy xấu hổ gì về điều đó.

Hoa Thịnh Đốn, ngày 18/08/2026

Đặng Đình Mạnh

Nguồn : fb.manhdang, 18/08/2026

-----------------------

(*) Lời nhận xét của Luật sư Nguyễn Văn Miếng khi bào chữa