Trong khuôn khổ Đối thoại Hàng hải, hôm qua, 08/06/2026, ở Manila, Philippines, ba nước, Nhật Bản, Mỹ và Philippines, đã thảo luận về tình hình ở Biển Đông, nơi Trung Quốc tiếp tục các hành vi cưỡng ép, và tái khẳng định lập trường phản đối mạnh mẽ các nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi nguyên trạng. Ba nước đồng thời nhất trí thúc đẩy hợp tác an ninh hàng hải.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi (phải) tiếp đón tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và đệ nhất phu nhân Philippines Liza Araneta-Marcos tại Cung điện Akasaka ở Tokyo, Nhật Bản vào ngày 28/05/2026. AFP – Rodrigo Reyes Marin

Theo trang web của bộ Ngoại Giao Nhật Bản, Đối thoại Hàng hải lần thứ hai đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của hợp tác ba bên trong tình hình hiện nay và trong tương lai. Ba bên cũng nhất trí tăng cường các sáng kiến ​​song phương theo hướng bổ sung cho nhau và đa tầng. Về vấn đề Biển Đông, đại diện của ba nước tái khẳng định tầm quan trọng của phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực La Haye năm 2016.

Đối thoại Hàng hải Mỹ-Nhật Bản-Philippines diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục củng cố yêu sách chủ quyền đối với hầu hết Biển Đông.

Reuters nêu sự kiện gần đây nhất là một cấu trúc nổi có kích thước 6X6 mét, có thể là một ăng-ten, được Trung Quốc đưa đến bãi cạn Scarborough, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines nhưng bị Trung Quốc chiếm đóng từ năm 2012 và đưa vào bản đồ của quận Tây Sa, thành phố Tam Sa, tỉnh Hải Nam.

Ngày 09/06, Philippines phản đối "sự hiện diện bất hợp pháp" của cấu trúc này và khẳng định "sẽ tiếp tục thực hiện các hành động thích hợp phù hợp với luật pháp quốc tế và để bảo vệ lợi ích quốc gia của đất nước".

Trước đó, Nhật Bản và Philippines cũng tăng cường hợp tác quốc phòng và hàng hải. Vào tháng 05/2026, hai nước thông báo sẽ bắt đầu "đàm phán về phân định ranh giới biển" gần Đài Loan. Quyết định này đã khiến Trung Quốc tức giận. Ngày 06/06, Bắc Kinh điều tàu đến tuần tra ở ngoài khơi phía đông đảo Đài Loan để khẳng định chủ quyền. Hoạt động này khiến Đài Bắc phải điều tàu theo dõi.

Thu Hằng