Đảng Dân Chủ sẽ thu hồi quyền lực hiện trong tay Đảng Cộng Hòa nếu họ thắng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ?

Chính Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6/1/2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng thì..., ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội".

Mới đây, tháng 10/2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.

Trong một bài đăng trên Truth Social vào thứ Bảy, ông Trump đã kêu gọi các thành viên Đảng Cộng Hòa tận dụng mọi phương thức bỏ phiếu hiện có để gia tăng tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trước thềm cuộc bầu cử ngày 3/11. Ông viết nguyên văn như sau :

"Đảng Cộng Hòa phải THẮNG trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, và chúng ta cần sử dụng mọi biện pháp thích hợp. Dù là bỏ phiếu sớm, bỏ phiếu vắng mặt, bỏ phiếu qua thư hay bỏ phiếu trực tiếp, chúng ta phải 'áp đảo' phe 'Dân Chủ cực tả' bằng một làn sóng cử tri đông đảo !".

Chủ tịch Hạ Viện Mike Johnson (Cộng Hòa, Louisiana) đã đề cập đến khả năng trở về quê nhà ở Louisiana nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Hạ Viện vào năm tới. Johnson chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với Fox News vào ngày 8/10 : "Chẳng ai mong điều đó xảy ra, nhưng nếu chúng tôi mất thế đa số hay đại loại như thế, tôi cũng không biết chương tiếp theo trong cuộc đời mình sẽ ra sao. Nếu Chúa soi sáng và muốn tôi quay về quê nhà Shreveport để mở một dịch vụ chăm sóc bãi cỏ, tôi cũng sẽ làm công việc đó với tất cả lòng nhiệt thành. Ý tôi là, tôi chỉ mong muốn được cống hiến theo cách tốt nhất và hiệu quả nhất cho Chúa và cho đất nước".

Đảng Dân Chủ sẽ thu hồi quyền lực hiện trong tay Đảng Cộng Hòa nếu họ thắng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ

Nếu Đảng Dân Chủ giành quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện của Quốc hội trong cuộc bầu cử tháng 11, họ có quyền tổ chức các cuộc điều tra, các phiên điều trần, ban hành trát đòi hầu tòa và thách thức một số phần trong chương trình nghị sự của Tổng thống Trump.

Mặc dù Đảng Dân Chủ không thể tự động bãi nhiệm Trump chỉ bằng cách giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Các tổng thống phục vụ nhiệm kỳ cố định bốn năm, bất kể đảng nào kiểm soát Quốc hội. Nhưng khi nắm quyền kiểm soát Hạ Viện, Đảng Dân Chủ có thể tiến hành các cuộc điều tra, tổ chức phiên điều trần và tăng cường giám sát chính quyền Trump thông qua hệ thống ủy ban của Hạ Viện. Các ủy ban này nắm giữ thẩm quyền quan trọng trong việc yêu cầu cung cấp tài liệu, triệu tập nhân chứng và xem xét, đánh giá các hành động của chính phủ.

Với quyền kiểm soát Hạ Viện trong tay, Đảng Dân Chủ sẽ có quyền đề xuất các cuộc luận tội, một quy trình theo Hiến pháp bắt đầu tại Hạ Viện. Nếu Hạ Viện bỏ phiếu thông qua việc luận tội tổng thống, Thượng Viện sẽ tiến hành xét xử. Việc bãi nhiệm đòi hỏi phải có sự chấp thuận của hai phần ba số thượng nghị sĩ, nghĩa là cần có 67 phiếu thuận để kết tội. Mặc dù ông Trump đã bị Hạ Viện luận tội hai lần, ông đều được Thượng Viện dưới quyền kiểm soát của Đảng Cộng Hòa, tuyên trắng án trong cả hai lần đó.

Nếu Đảng Dân Chủ giành quyền kiểm soát Thượng Viện, họ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phê chuẩn các nhân sự do tổng thống đề cử và thúc đẩy quá trình lập pháp. Việc kiểm soát Thượng Viện có thể ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ triển khai các ưu tiên của Tổng thống tại Quốc hội và Đảng Dân Chủ có nhiều quyền lực hơn để kết tội Tổng thống đã bị luận tội ở Hạ Viện.

Ông Hùng Cao tiếp tục giữ chức Quyền Bộ trưởng Hải Quân, vai trò mà ông đảm nhận từ tháng 4/2026. Tổng thống Donald Trump đã chính thức đề cử ông cho vị trí chính thức vào ngày 1/9/2026, tuy nhiên Hùng Cao cần một sự miễn trừ đặc biệt từ Quốc hội (cả Hạ Viện và Thượng viện) vì luật liên bang quy định các bộ trưởng quân chủng phải rời khỏi chế độ tại ngũ được bảy năm, trong khi ông mới chỉ nghỉ hưu vào tháng 10/2021. Hùng Cao sẽ rất khó được chấp nhận bởi Quốc hội do Dân Chủ kiểm soát vì ông ta tự đặt mình đối nghịch với Đảng Dân Chủ. Ông từng tuyên bố Tổng thống Joe Biden không xứng đáng làm Tổng Tư Lệnh Quân Đội. Quan trọng hơn hết là Hùng Cao được đặt vào vị trí này vì ông tôn thờ Trump vô điều kiện. 

Điều gì sẽ xẩy ra sau 3/11 ?

Một số người lo sợ rằng trong tình trạng tuyệt vọng Trump có thể lại nổi khùng như vào đầu năm 2021, ông ta tìm mọi cách để ngăn cản sự chiến thắng của Đảng Dân Chủ như áp lực Phó Tổng thống Mike Pence không chứng nhận kết quả bầu cử.

Ủy Ban Điều Tra vụ ngày 6/1 của Hạ Viện Hoa Kỳ đã xác định Donald Trump là nhân vật trung tâm trong nỗ lực lật ngược kết quả cuộc bầu cử năm 2020. Ủy Ban này kết luận rằng ông đã triệu tập đám đông đến Washington, D.C., lan truyền những tuyên bố sai lệch về gian lận bầu cử và chỉ đạo người ủng hộ tiến về phía Điện Capitol trong bài phát biểu của mình.

Tại cuộc tuần hành "Save America" ​​(Cứu nước Mỹ) vào ngày 6/1/2021, Trump đã kêu gọi đám đông tuần hành đến Điện Capitol và nói với họ rằng : "Chúng ta phải chiến đấu. Chúng ta phải chiến đấu quyết liệt. Và nếu không chiến đấu quyết liệt, các bạn sẽ không còn đất nước nữa".

Bầu cử giữa kỳ 2026 do các tiểu bang tổ chức, khác với cuộc bầu cử tổng thống 2020 do chính phủ liên bang phụ trách. Do đó, Trump khó có thể can thiệp. Các nỗ lực của chính quyền Trump tập trung cuộc bầu cử giữa kỳ thông qua các sắc lệnh hành pháp đã bị ngăn chặn ngay từ đầu. Theo ghi nhận của tổ chức Protect Democracy, hai tòa án liên bang riêng biệt đã ngăn chặn một sắc lệnh hành pháp về bầu cử ban hành vào tháng 3 năm 2026, qua đó tái khẳng định rằng Hiến Pháp Hoa Kỳ trao thẩm quyền duy nhất trong việc quản lý bầu cử cho từng tiểu bang, chứ không phải cho nhánh hành pháp.

Một khác biệt quan trọng không kém là sự ủng hộ của cử tri đối với Trump tụt xuống còn khoảng 29% - 32% và theo cuộc thăm dò của Gallup vào tháng 9, 2026, 89% người dân Mỹ nghĩ rằng tham nhũng lan rộng trong chính quyền Trump. Trump không thể xách động quần chúng nếu thiếu sự ủng hộ.

Chỉ vài tháng trước, vẫn còn mối lo ngại Trump sẽ tuyên bố tình trạng thiết quân luật để có cớ hủy bỏ cuộc bầu cử. Nhưng điều này đã không xẩy ra. Lo ngại nguy cơ chính quyền can thiệp, lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng Viện Chuck Schumer cùng các vị dân cử hàng đầu của Đảng Dân Chủ đã tích cực chuẩn bị các biện pháp đối phó pháp lý cho những "kịch bản tồi tệ nhất" – chẳng hạn như việc triển khai nhân sự liên bang đến các điểm bỏ phiếu hay sử dụng công nghệ AI deepfake làm công cụ cáo buộc gian lận bầu cử. 

 

Những điều tra ưu tiên của Quốc hội dân chủ sau ngày 3/11

1. Kinh doanh của gia đình Trump

Vấn đề tham nhũng của gia đình Trump được đặt lên hàng đầu trong danh sách các vấn đề cần giám sát. Đảng Dân Chủ đã yêu cầu cung cấp thông tin về các hoạt động kinh doanh của Kushner và Trump Jr.

Kushner vừa là cố vấn không chính thức về chính sách đối ngoại cho Trump, vừa là người đứng đầu một công ty cổ phần tư nhân có giao dịch với các chính phủ nước ngoài. Đảng Dân Chủ đã theo sát vụ việc liên quan đến công ty Affinity Partners của Kushner từ năm 2023, thời điểm công ty này được cho là đã nhận 2 tỷ USD từ quỹ tài sản quốc gia của Saudi Arabia sau khi Kushner rời Nhà Trắng.

Ngoài ra, còn có các vấn đề khác sẽ thu hút sự giám sát chặt chẽ hơn, bao gồm chiếc máy bay trị giá 400 triệu USD mà Qatar tặng cho Trump, tiệc cưới của Trump Jr được tài trợ một phần bởi một nhà tài phiệt Nga, cùng nhiều hợp đồng quốc phòng trị giá hàng triệu USD mà đại gia đình Trump đã giành được.

2. Hồ sơ Epstein

Nhờ nỗ lực phối hợp của các dân biểu Ro Khanna và Thomas Massie, Bộ Tư pháp đã buộc phải công bố hàng triệu tài liệu liên quan đến Jeffrey Epstein vào năm ngoái. Tuy nhiên, ngay từ đầu, Bộ Tư pháp đã không tuân thủ thời hạn pháp định về việc công bố các tài liệu này. Sau đó, cơ quan này chỉ công bố khoảng 3,5 triệu trong tổng số 6 triệu trang tài liệu mà họ nắm giữ, với lý do số còn lại là các bản sao trùng lặp. Ngoài ra, việc nhiều nội dung bị che bớt đáng kể cũng như việc vô tình để lộ tên các nạn nhân ở một số chỗ đã gây ra sự chống đối từ cả hai đảng.

Với đa số ghế trong các ủy ban vào năm 2027, các chủ tịch Đảng Dân Chủ của Ủy ban Giám sát và Ủy ban Tư pháp Hạ Viện sẽ có toàn quyền triệu tập nhân chứng. Họ đã đe dọa các viên chức Bộ Tư pháp bằng cáo buộc khinh thường Quốc hội vì các hồ sơ bị mất. Một Quốc hội do Đảng Dân Chủ kiểm soát có thể sẽ sử dụng quyền lực này để buộc các quan chức Bộ Tư pháp phải làm chứng và buộc họ phải giao nộp ngay lập tức các ghi chú viết tay của nhân chứng và các bản tóm tắt phỏng vấn bí mật của FBI.

Việc giành quyền kiểm soát các ủy ban Hạ Viện vào năm 2027 sẽ cho phép họ tiếp cận không hạn chế các thiết bị đầu cuối cơ sở dữ liệu chứa thông tin nguyên bản (chưa bị che giấu), từ đó có khả năng dẫn đến việc công khai một cách có hệ thống và trên quy mô lớn hơn nhiều các danh tính vốn từng bị xếp loại mật hoặc bị che giấu phần lớn thông tin.

3. Tham nhũng ở Bộ Quốc phòng

Dân biểu Jason Crow (Dân Chủ, Colorado) thành viên các Ủy ban Quân vụ và Tình báo, đồng thời là đồng chủ tịch nhóm Dân biểu Hạ Viện chuyên trách vấn đề chống tham nhũng – cho biết ông sẽ bắt đầu bằng việc xem xét Lầu Năm Góc, viện dẫn các báo cáo về việc ngân sách quốc phòng được chuyển hướng sang các công ty có liên hệ với gia đình ông Trump.

Một tài liệu của ba nghị sĩ Elizabeth Warren (Dân Chủ, Massachusetts), Richard Blumenthal (Dân Chủ, Connecticut) và Andy Kim (Dân Chủ, New Jersey) liệt kê các công ty được hậu thuẫn bởi 1789 Capital – quỹ đầu tư mạo hiểm mà ông Trump Jr. đã gia nhập với tư cách là đối tác – bao gồm : Cerberus (45 triệu USD), PsiQuantum (10,8 triệu USD), Firehawk Aerospace (4,9 triệu USD) và Vulcan Elements (10 triệu USD, cùng khoản vay được cho là lên tới 620 triệu USD).

Tài liệu này cũng đề cập đến một hợp đồng trị giá 12,8 triệu USD ký với Unusual Machines – một công ty sản xuất máy bay không người lái mà Trump Jr. có nắm giữ cổ phần. Các thượng nghị sĩ đã đặt câu hỏi liệu khoản vay dành cho Vulcan có được thực hiện theo quy trình cạnh tranh hay không, yêu cầu làm rõ những quan chức nào đã được Trump Jr. sàng lọc cho các vị trí tại Lầu Năm Góc, cũng như liệt kê mọi cuộc liên lạc giữa các quan chức Bộ Quốc phòng và Trump Jr. kể từ ngày 5/11/2024.

4. Chiến tranh Iran

Nếu Đảng Dân Chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11/2026, khả năng tiến hành cuộc chiến tại Iran của Tổng thống Donald Trump sẽ bị hạn chế đáng kể, mặc dù khó có thể chấm dứt cuộc xung đột ngay lập tức. Các phân tích của giới truyền thông và các nhà hoạch định chiến lược chính trị cho rằng chiến thắng của Đảng Dân Chủ sẽ châm ngòi cho một cuộc tranh chấp gay gắt về thẩm quyền tiến hành chiến tranh, vấn đề ngân sách và công tác giám sát.

Các nhà phân tích cho rằng nếu nắm quyền đa số, Đảng Dân Chủ sẽ mạnh tay sử dụng quyền kiểm soát ngân sách để hạn chế các khoản chi tiêu quân sự của Lầu Năm Góc. Theo một bản tin của CNN, Đảng Dân Chủ dự trù ​​sẽ ngăn chặn các gói chi tiêu bổ sung mới dành cho hoạt động quân sự tại Iran, đồng thời nỗ lực thông qua luật nhằm siết chặt quy định về việc phân bổ ngân sách quốc phòng hiện có. Tuy nhiên, chiến lược này cũng tiềm ẩn rủi ro chính trị, bởi Tổng thống có thể phủ quyết các biện pháp hạn chế này.

Một chiến thắng áp đảo của Đảng Dân Chủ sẽ dẫn đến các nỗ lực lập pháp tức thì nhằm chấm dứt hành động thù địch. Trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Hạ Viện do Đảng Dân Chủ đã thông qua thành công một nghị quyết mang tính biểu tượng về việc chấm dứt chiến tranh, trong khi nỗ lực tương tự tại Thượng Viện đã thất bại sát nút với tỷ lệ phiếu 49-50. Nếu nắm quyền đa số tại cả hai viện, Đảng Dân Chủ sẽ thông qua một Nghị quyết Về Quyền Hạn Chiến Tranh có tính ràng buộc pháp lý nhằm buộc phải rút quân. Các nhà quan sát dự đoán Tổng thống Trump sẽ phản đối động thái này bằng cách viện dẫn thẩm quyền hành pháp theo Điều II Hiến pháp trên cương vị Tổng Tư lệnh, qua đó có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng hiến pháp.

5. Luận tội Tổng thống Trump

Việc thay đổi quyền kiểm soát Hạ Viện sẽ làm tăng đáng kể khả năng tái lập quy trình luận tội. Theo ghi nhận của các nhà quan sát chính trị, các dân biểu Dân Chủ tại Hạ Viện đã soạn thảo các điều khoản luận tội chính thức đối với Tổng thống Trump. Các điều khoản này bao gồm cáo buộc phát động chiến tranh với Iran mà không có phép của Quốc hội. Mặc dù Hạ Viện do Đảng Dân Chủ kiểm soát có thể luận tội thành công tổng thống, nhưng việc thực sự bãi nhiệm ông vẫn đòi hỏi sự ủng hộ của đa số hai phần ba tại Thượng Viện – một kịch bản khó xảy ra.

Đảng Dân Chủ và những người ủng hộ việc luận tội đã chỉ ra nhiều cơ sở tiềm năng để tiến hành điều tra và đưa ra các cáo buộc, bao gồm việc lợi dụng chức vụ tổng thống vì lợi ích cá nhân hoặc kinh doanh, phớt lờ lệnh của tòa án, việc ban hành lệnh ân xá, triển khai quân đội liên bang tới các thành phố, cũng như các hành động về chính sách đối ngoại hoặc quân sự được thực hiện mà không có sự chấp thuận của Quốc hội.

6. Luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth

Hạ Viện Hoa Kỳ rất có thể sẽ tiến hành thủ tục luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nếu Đảng Dân Chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội vào tháng 11/2026. Tuy nhiên, việc thực sự bãi nhiệm ông khỏi chức vụ vẫn khó có thể xảy ra xét về cả khía cạnh pháp lý lẫn chính trị.

Mặc dù Hạ Viện có thể luận tội một quan chức nội các chỉ với đa số phiếu thường, nhưng việc bãi nhiệm người đó lại đòi hỏi phải có sự ủng hộ của hai phần ba số phiếu tại Thượng Viện Hoa Kỳ để thông qua quyết định kết tội ; điều này có nghĩa là phe Dân Chủ, dù nắm thế đa số, cũng không thể tự mình bãi nhiệm ông nếu thiếu sự ủng hộ đáng kể từ phía Đảng Cộng Hòa.

Việc Pete Hegseth có nguy cơ bị Quốc hội do Đảng Dân Chủ kiểm soát luận tội xoay quanh một số yếu tố chính sau đây.

Cách thức điều hành cuộc chiến tại Iran và hành vi lạm dụng quyền lực hành pháp. Theo một báo cáo của tờ The Hill, động lực chính thúc đẩy nỗ lực luận tội này xuất phát từ sự phẫn nộ sâu sắc của cả hai đảng đối với cách ông Hegseth điều hành cuộc chiến tại Iran. Các nhà lập pháp cho rằng ông đã vi phạm các quy định về thẩm quyền chiến tranh, lạm dụng quyền lực và nhiều lần cung cấp thông tin sai lệch cho Quốc hội về các hoạt động quân sự.

Các chuyên gia nghiên cứu về Quốc hội đã nhận định trên tạp chí The Atlantic vào ngày 17/9/2026 rằng, nếu Đảng Dân Chủ giành quyền kiểm soát Hạ Viện, nhiều khả năng họ sẽ tập trung nỗ lực luận tội vào các thành viên nội các thay vì chính Donald Trump, do ông Trump vốn có tiền lệ chống lại áp lực dư luận đòi sa thải các trợ lý của mình.

Các nghị sĩ Đảng Dân Chủ tại Hạ Viện có kế hoạch sử dụng trát đòi cung cấp thông tin, tổ chức các phiên điều trần công khai và thực hiện hoạt động giám sát gắt gao ngay khi nắm quyền nhằm xây dựng hồ sơ chính thức chống lại ông Hegseth, như Politico đã đưa tin vào ngày 10/9/2026.

7. Thay đổi chính sách đối ngoại với Do Thái và Ukraine

Quốc hội do Đảng Dân Chủ kiểm soát được dự báo sẽ tăng cường giám sát và thúc đẩy các điều chỉnh mang tính cấu trúc trong quan hệ Mỹ-Israel. Việc cắt đứt hoàn toàn về mặt chính sách là thấp do những chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đảng. Khối nghị sĩ và dân biểu Dân Chủ bị chia rẽ thành ba phe rõ rệt : một nhóm nhỏ "Cánh tả Tiến bộ" phản đối mọi hình thức viện trợ quân sự, một nhóm lớn hơn thuộc phe "Tiến bộ dòng chính" ủng hộ viện trợ có điều kiện, và một cánh "Ủng hộ Israel". Một bước ngoặt lớn có thể sẽ không diễn ra ngay vào cuối năm 2026 , mà thay vào đó là vào khoảng thời điểm gia hạn thỏa thuận viện trợ quân sự Mỹ-Israel theo kế hoạch năm 2028.

Quốc hội do Đảng Dân Chủ kiểm soát được dự báo sẽ đẩy nhanh đáng kể tiến độ phê duyệt và chuyển giao viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine, mặc dù quyền phủ quyết của chính quyền Trump vẫn sẽ là một rào cản lớn về mặt thể chế. Việc Đảng Dân Chủ nắm thế đa số sẽ làm thay đổi các ưu tiên lập pháp và tinh giản quy trình phê duyệt ngân sách, nhưng để thay đổi định hướng tổng thể của chính sách đối ngoại Mỹ, vẫn cần phải vượt qua sự phản đối từ phía hành pháp.

Trong một bài phân tích phổ biến vào ngày 13/10/2026, CNN nhận định rằng phe Dân Chủ nếu nắm thế đa số sẽ vấp phải những hạn chế thực tế nghiêm ngặt khi đối đầu với nhánh hành pháp về vấn đề chính sách đối ngoại nói chung. Việc đạt được tỷ lệ đa số hai phần ba tại Thượng Viện — mức cần thiết để bác bỏ các chỉ thị của chính quyền bất chấp quyền phủ quyết — vẫn sẽ là một thách thức lớn, ngay cả khi Đảng Dân Chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội.

Nguyễn Quốc Khải

Nguồn : Việt Báo, 16/10/2026

-------------------------

Tham khảo :

* Sam Freedman, "What happens if the Democrats sweep the midterms ?", Inside Story, October 7, 2026.

* "Trump warns he could be impeached if Republicans lose midterms", 1News Reporters, August 23, 2026.

* Maria Francis, "What happens if Democrats win midterms, GOP lose Congress ?", USA Today, October 12, 2026.

* Joseph Gedeon, "Targeting Trump : how Democrats plan to investigate the president if they win Congress" The Guardian, October 9, 2026.

* Brian Karem, "What will Trump do after the midterms, with nothing left to lose ?", Salon, October 9, 2026.