Trương Minh Đức : người ký giả giữ phẩm giá của sự thật  

Vân Phong, Thoibao.de, 13/12/2025

Trong số những tù nhân lương tâm của Việt Nam, Trương Minh Đức – sinh năm 1960 – luôn được nhắc đến như một người không lùi bước, dù trước mặt ông luôn là những bản án nặng nề và sau lưng là một đời lao động khốn khó. Ông không phải người làm chính trị chuyên nghiệp. Ông xuất thân từ tầng lớp người lao động, rồi trở thành ký giả độc lập, một tiếng nói bảo vệ người nghèo, công nhân, dân oan, và quyền con người.

Ngày 24/4/2013, ông cùng Luật sư Nguyễn Văn Đài, Phạm Văn Trội, Nguyễn Bắc Truyển và Trần Đức Thạch sáng lập Hội Anh Em Dân Chủ – một trong những tổ chức xã hội dân sự quan trọng nhất thời kỳ đó.

Không xuất thân từ giới tinh hoa, ông vẫn trở thành Phó Chủ tịch của Hội, nơi quy tụ những người tin vào dân chủ đa nguyên, vào quyền con người và một xã hội công bằng. Ông còn tham gia Phong trào Lao Động Việt, đấu tranh cho quyền của công nhân – những người rất ít khi được đại diện.

Ở mọi nơi ông xuất hiện, ông đều đứng về phía người yếu thế.

Ngày 30/7/2017, nhà cầm quyền bắt giữ ông lần thứ hai.

Tháng 4/2018, ông bị tuyên 12 năm tù giam và 5 năm quản chế theo Điều 79 – tội danh "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền".

Một bản án nặng nề dành cho một người cầm bút.

Một bản án nhằm bịt miệng một người nói sự thật.

Tại Trại giam số 6 – Thanh Chương, Nghệ An, nơi khí hậu khắc nghiệt và mùa hè có lúc lên tới 43°C, ông Đức nhiều lần phải nhập viện vì tim mạch yếu, nhưng chưa một lần ông khuất phục.

Nhiều lần, giống như mùa hè năm 2019, ông cùng các tù nhân lương tâm khác – Đào Quang Thực, Nguyễn Văn Túc, Trần Viết Dũng – đã làm một điều mà người ngoài khó hình dung được :

Vân Phong

*****************************

Gia đình tù nhân lương tâm Cấn Thị Thêu đang bị chế độ truy cùng diệt tận

Thu Nhi, Thoibao.de, 13/12/2025

Gia đình ông Trịnh Bá Khiêm – bà Cấn Thị Thêu vốn là một gia đình dân oan mất đất, nạn nhân của những cuộc cưỡng chế thô bạo. Từ bi kịch của chính mình, họ trở thành ngọn đuốc dẫn đường của phong trào dân oan trên cả nước. Nhưng ánh sáng ấy lại trở thành cái gai mà nhà cầm quyền muốn nhổ bỏ bằng mọi giá.

Tháng 6/2020, cả ba người trong hai thế hệ của gia đình gồm bà Cấn Thị Thêu, anh Trịnh Bá Phương và anh Trịnh Bá Tư đồng loạt bị bắt chỉ vì dám bất chấp nguy hiểm đưa tin về việc chính quyền huy động 3.000 quân tấn công vào Đồng Tâm rạng sáng 9/1/2020.

Bà Thêu và anh Tư bị kết án mỗi người 8 năm tù giam và 5 năm quản chế ; anh Phương bị tuyên 10 năm tù và 5 năm quản chế. Những bản án nặng nề được dựng nên nhằm triệt hạ những tiếng nói độc lập dám đứng về phía người dân.

Nhưng tù đày không bẻ gãy được ý chí. Cũng vì thế mà suốt những năm tháng sau đó, 3 người tù lần lượt trở thành mục tiêu của những đòn thù hèn hạ trong trại giam. 

Ngày 27/9 vừa qua, anh Trịnh Bá Phương lại tiếp tục bị Tòa án Đà Nẵng chồng thêm 11 năm tù với cáo buộc liên quan một biểu ngữ mà chính anh khẳng định không hề viết. Bước đi này chẳng khác nào nhắm tới mục tiêu vùi chôn anh trong bốn bức tường nhà tù suốt 21 năm.

Bà Cấn Thị Thêu thì từng bị nhốt chung phòng với người nhiễm HIV. Bà bị cô lập tại Trại giam Thanh Hóa. Sức khỏe gần đây suy sụp nghiêm trọng, đặc biệt khi những ngón tay bỗng chuyển tím đen khiến gia đình nghi ngờ bà bị đầu độc. Trại 5 còn ngang nhiên thu giữ toàn bộ bát, hộp nhựa, thậm chí cả đệm và quạt nhựa cầm tay của bà, những vật dụng tối thiểu cho sinh hoạt, vậy mà cũng bị tước đoạt mà không cần lý do.

Anh Trịnh Bá Tư phản đối việc Trại 6 cho tù nhân ăn gạo mốc, và ngay lập tức bị lôi đi biệt giam. Tiếng nói trung thực luôn là thứ khiến hệ thống sợ hãi, và hình phạt biệt giam luôn là cách trại giam cố dùng để dập tắt nó.

Từ những bản án bất công, đến những điều kiện giam giữ tàn bạo, từ đàn áp tinh thần đến triệt hạ sức khỏe, có thể thấy nhà cầm quyền không giấu giếm mục tiêu đuổi cùng diệt tận gia đình bà Cấn Thị Thêu, ngay cả khi họ đang phải chịu cảnh tù đày.

Một gia đình dân oan trở thành gia đình tù nhân lương tâm, và giờ đang bị đối xử như kẻ thù của cả một bộ máy. Không phải vì họ làm điều sai, mà vì họ dám nói sự thật.

Thu Nhi

*****************************

Nguyễn Văn Túc : người nông dân đứng thẳng vì công lý

Tấn Lộc, Thoibao.de, 13/12/2025

Trong lịch sử phong trào dân chủ Việt Nam, có những con người không xuất thân từ giới trí thức, không có điều kiện học vấn cao, cũng chẳng hề mong muốn trở thành "nhà hoạt động". Họ chỉ là những người dân bình thường, mang đôi bàn tay chai sạn của ruộng đồng. Nhưng chính từ nơi mộc mạc ấy, họ lại bước lên thành những tiếng nói mạnh mẽ nhất cho công lý. Ông Nguyễn Văn Túc, người nông dân ở xã Đồng La, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, là một gương mặt tiêu biểu như vậy.

Cả đời gắn bó với đất quê, ông Túc hiểu hơn ai hết nỗi khổ của người dân khi đất bị thu hồi trái luật, khi chính quyền địa phương lạm quyền, khi người nghèo bị ép vào đường cùng. Chính tình thương đồng bào và khát vọng một xã hội công bằng đã khiến ông quyết định lên tiếng.

Ông tố cáo những vụ tham nhũng, phản đối cưỡng chế đất sai trái, tham gia vào các hoạt động đòi quyền công dân, quyền con người, và xây dựng một thể chế dân chủ đa nguyên.

Với mong muốn Việt Nam có một thể chế tiến bộ hơn, ông tham gia Khối 8406, tổ chức vận động dân chủ ra đời năm 2006, và sau này giữ vai trò Phó Chủ tịch.

Ngày 10/9/2008, ông bị bắt vì treo biểu ngữ và phát tờ rơi ở Hải Phòng – Hải Dương.

Cáo buộc : "tuyên truyền chống Nhà nước".

Bản án : 4 năm tù, 3 năm quản chế.

Ra tù năm 2012, ông không hề lùi bước. Ông tham gia Hội Anh Em Dân Chủ và tiếp tục con đường mình đã chọn.

Lần thứ hai – 2017

Ngày 1/9/2017, ông bị bắt trở lại.

Ngày 10/4/2018, ông bị tuyên 13 năm tù và 5 năm quản chế – một bản án quá nặng nề cho một người nông dân chỉ dám đòi hỏi sự tử tế từ chính quyền.

Trong phần nói lời sau cùng, ông Nguyễn Văn Túc phát biểu : "Tôi đấu tranh cho sự tiến bộ xã hội, tôi mong muốn xã hội vận động theo hướng tích cực. Tôi không muốn lặp lại những sai lầm mà Đảng Cộng sản đã mắc phải, gây nên hận thù dân tộc kéo dài và nhiều mâu thuẫn không thể giải quyết." Ông cũng nói : "Tôi đấu tranh và chấp nhận hậu quả để mong rằng lớp con cháu sau này nhận ra sai lầm của Đảng Cộng sản mà thay đổi. Tôi không vô cảm."

Hôm nay, ông Nguyễn Văn Túc vẫn đang bị giam giữ tại Trại giam số 6 (Nghệ An) – nơi nhiều tù nhân lương tâm từng trải qua những mùa hè nóng như đổ lửa và điều kiện khắc nghiệt.

Nhưng dù tường giam có dày đến đâu, người ta tin rằng ông vẫn giữ nguyên sự bình thản của một người nông dân đã quen với nắng gió, với lam lũ, và với lòng tử tế.

Tấn Lộc

******************************

Trương Tráng Sĩ : người đứng thẳng giữa gió đời

Quang Khải, Thoibao.de, 13/12/2025

Ông sinh ra và lớn lên bình dị như bao người dân lao động khác. Nhưng số phận đã đặt ông vào những biến cố mà từ đó, một tâm hồn nghĩa khí dần thành hình. Trương Văn Dũng, hay như nhiều người trìu mến gọi ông là "Trương Tráng Sĩ", là một con người như thế.

Đầu những năm 2000, khi gia đình ông bị thu hồi nhà đất một cách oan sai, Trương Văn Dũng không chỉ đấu tranh cho riêng mình. Từ nỗi đau của mái nhà bị cưỡng đoạt, ông nhìn thấy hàng ngàn mảnh đời khác cũng lầm lũi đi đòi công lý. Và ông chọn đứng chung hàng ngũ với họ.

Không phải giảng đường, không phải sách triết học, mà những ngày dài đứng chờ trước các trụ sở tiếp dân, những cuộc trò chuyện với dân oan… chính là nơi dạy ông về quyền con người và phẩm giá.

Từ đó, ông trở thành một tiếng nói kiên quyết trong cuộc đấu tranh cho quyền đất đai ở Việt Nam. Người dân gọi ông là "Tráng Sĩ" không phải vì ông muốn làm anh hùng, mà vì ông luôn xuất hiện ở nơi cần một người dám nói thay những người yếu thế. Đặc biệt, ông được biết đến nhiều vì các cuộc biểu tình chớp nhoáng, ở bất kỳ nơi đâu, và trong bộ quần áo sọc mũ tai bèo.

Ngày 21/5/2022, ông bị bắt với cáo buộc "tuyên truyền chống Nhà nước" theo Điều 88. Cáo trạng nhắc đến các cuộc phỏng vấn và những cuốn sách ông sở hữu – những điều mà trong một xã hội tự do đều là chuyện bình thường.

Ngày 28/3/2023, ông bị tuyên 6 năm tù. Phiên phúc thẩm giữ nguyên bản án. Hiện ông đang thụ án ở Trại giam Gia Trung, tỉnh Gia Lai.

Có lẽ điều đẹp đẽ nhất ở Trương Văn Dũng không phải là sự mạnh mẽ, mà là tấm lòng không chịu quay lưng với đau khổ của đồng bào mình.

Và chính điều đó khiến ông trở thành một trong những hình ảnh đẹp nhất của phong trào dân sự Việt Nam : một người bình thường, sống một cách phi thường vì lẽ phải.

Quang Khải

******************************

Trịnh Bá Phương : từ dân oan mất đất đến người bị "án chồng án"

Vân Phong, Thoibao.de, 10/12/2025

Câu chuyện của Trịnh Bá Phương, sinh năm 1985, bắt đầu từ một nỗi đau rất đời thường : gia đình anh ở Dương Nội bị thu hồi đất vào năm 2008. Từ một người nông dân hiền lành, anh cùng cha mẹ mình là ông Trịnh Bá Khiêm, bà Cấn Thị Thêu và em trai Trịnh Bá Tư bước vào con đường đấu tranh cho quyền đất đai.

Gia đình họ đi khắp nơi kêu oan, rồi hỗ trợ thêm nhiều nông dân khác cùng cảnh ngộ. Hai lần cha mẹ anh bị tù (2014 và 2016) cũng không làm họ lùi bước. Chính sự bất công ấy đã biến họ thành những tiếng nói mạnh mẽ nhất trong phong trào dân oan.

Ngày 26/8/2016, Phương bị bắt trước văn phòng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi yêu cầu thả mẹ. Anh bị buộc tội "gây rối trật tự công cộng".

Đến Đồng Tâm 2020, sau khi ông Lê Đình Kình bị sát hại, Phương tiếp tục lên tiếng bảo vệ người dân. Và ngày 24/6/2020, anh lại bị bắt theo Điều 117. Cuối năm 2021, anh bị tuyên 10 năm tù và 5 năm quản chế.

Trong tù, Phương nhiều lần tuyệt thực để phản đối ngược đãi. Nhưng rồi bi kịch nối tiếp : tháng 11/2024, công an nói tìm thấy khẩu hiệu "Đả đảo Đảng Cộng sản…" trong buồng giam anh. Anh phủ nhận. Thậm chí cựu tù nhân lương tâm Nguyễn Bắc Truyển xác nhận chính ông từng viết những khẩu hiệu ấy nhiều năm trước, nhưng điều đó cũng không thay đổi được bản án.

Ngày 27/9/2025, tòa Đà Nẵng nâng mức án của Phương lên 21 năm tù, một bản án nặng nề khiến nhiều người bàng hoàng.

Nhưng nhìn lại chặng đường của anh, người ta thấy rõ :

Phương không bắt đầu từ ý định chống đối. Anh chỉ là một người mất đất, không cam chịu bất công, và muốn người khác không phải chịu cảnh như gia đình mình.

Dù bị giam cầm, câu chuyện của Trịnh Bá Phương vẫn tiếp tục được kể lại, như một lời nhắc rằng có những con người bị tước hết mọi thứ, nhưng vẫn giữ được lòng can đảm và phẩm giá.

Vân Phong