Mỹ, Nhật Bản và Philippines cam kết thắt chặt hợp tác đối phó Trung Quốc

Minh Anh, RFI, 13/01/2025

Lãnh đạo ba nước Nhật Bản, Hoa Kỳ và Philippines trong cuộc trao đổi điện đàm hôm nay, 13/01/2025, tuyên bố thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác trong khuôn khổ thỏa thuận ba bên trước tình hình căng thẳng gia tăng tại nhiều vùng biển Châu Á có tranh chấp.

Tàu Stratton (WMSL 752) của tuần duyên Hoa Kỳ (phải) bên cạnh tàu Melchora Aquino của tuần duyên Philippines trong cuộc tập trận ba bên ở ngoài khơi tỉnh Bataan, Philippines, thứ Ba, ngày 6 tháng 6 năm 2023. AP - Aaron Favila

Theo Reuters, thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba, tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và tổng thống Mỹ mãn nhiệm Joe Biden, đã có cuộc họp từ xa vào sáng hôm nay, theo giờ Châu Á. Cuộc họp này diễn ra sau lần họp thượng đỉnh đầu tiên giữa thủ tướng Marcos, tổng thống Biden và thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tại Washington hồi tháng 4/2024 nhằm bảo vệ luật lệ quốc tế và ổn định khu vực.

Thông cáo của phủ tổng thống Philippines cho biết, các nhà lãnh đạo "thống nhất tăng cường và siết chặt hơn nữa hợp tác kinh tế, hàng hải và công nghệ" giữa ba nước. Và tổng thống Joe Biden tỏ ra lạc quan về khả năng người kế nhiệm Donald Trump sẽ thấy được lợi ích của việc tiếp tục mối quan hệ hợp tác này.

Phía Nhà Trắng trong thông cáo, nêu rõ lãnh đạo ba nước đã thảo luận về "hành vi nguy hiểm và phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông" và nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc tiếp tục phối hợp ở vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương.

Bộ Ngoại Giao Nhật Bản ra thông cáo riêng tuyên bố cả ba nhà lãnh đạo phản đối "bất kỳ ý đồ đơn phương làm thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực" tại các vùng Biển Hoa Đông và Biển Đông nhưng không nêu đích danh Bắc Kinh.

Vài giờ sau cuộc họp ba bên, Philippines đã phản đối Trung Quốc có "hành động leo thang" khi cho điều hai tầu hải cảnh cùng một trực thăng đến bãi cạn trong hai ngày 05 và 10/01/2025. Trong hai tầu này, có một tầu hải cảnh dài 165 mét mà Philippines ví là "quái vật".

Philippines luôn khẳng định bãi cạn Scarborough nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của mình, nhưng Trung Quốc đưa ra yêu sách chủ quyền.

Minh Anh

*********************************

Philippines điều tuần duyên đến "thách thức" tàu Trung Quốc ở Biển Đông

Chi Phương, RFI, 12/01/2025

Hôm nay, 12/01/2025, Philippines thông báo điều một tàu tuần duyên đến "thách thức" các tàu hải cảnh của Trung Quốc, bị cáo buộc hoạt động phi pháp, nhằm cố gắng thay đổi nguyên trạng tại vùng tranh chấp ở Biển Đông.

Trong hình ảnh do Lực lượng Đặc nhiệm Quốc gia về Biển Tây Philippines (NTF-WPS) cung cấp, một tàu hải cảnh Trung Quốc bắn vòi rồng vào một tàu của Cục Thủy sản Philippines gần một bãi cạn tranh chấp ở Biển Đông, ngày 4/12/2024. AP

Jay Tarriela, phát ngôn viên của Lực lượng tuần duyên Philippines cho biết các tàu tuần tra Trung Quốc năm nay đã tiến gần lãnh hải của Philippines, khoảng 60 hải lý về phía tây của đảo Luzon. Trong một tuyên bố được AP trích dẫn, ông Tarriela, khẳng định "mục tiêu của Trung Quốc là ‘bình thường hóa các đợt triển khai như vậy, và nếu những hành động này không bị phát hiện và không bị thách thức, thì Bắc Kinh có thể thay đổi nguyên trạng".

Trả lời báo giới, ông Tarriela đồng thời thông báo là Manila đã triển khai một tàu tuần duyên đến khu vực này để "thách thức các cuộc tuần tra phi pháp của Bắc Kinh", để ngăn cản các "hành vi bắt nạt của Trung Quốc".

Theo quan chức Philippines, từ ngày 30/12/2024 đến ngày 11/01/2025, Trung Quốc đã triển khai 3 tàu từ các căn cứ ở Quảng Đông và Hải Nam đến vùng biển Philippines.

Căng thẳng tại biển Đông (mà Philippines gọi là biển Tây), dấy lên lo ngại rằng Hoa Kỳ, đồng minh lâu năm của Philippines, có thể can dự vào cuộc xung đột vũ trang với Trung Quốc. Theo báo Philippines Inquirer, người phát ngôn của tổng thống Philippines Marcos cho biết sẽ Manila sẽ có cuộc điện đàm 3 bên với thủ tướng Nhật Shigeru Ishiba và tổng thống mãn nhiệm Hoa Kỳ Joe Biden vào ngày mai, 13/01. Các lãnh đạo sẽ đàm phán về những tiến triển trong hợp tác giữa các nước về vấn đề kinh tế cũng như các vấn đề trong khu vực và quốc tế. Ba nước cũng đã tăng cường hợp tác an ninh để ngăn chặn nỗ lực của Trung Quốc, kiểm soát phần lớn Biển Đông.

Chi Phương