Tính toán của Nga khi đẩy chiến tranh ngày càng đến gần biên giới với Châu Âu

Minh Anh, RFI, 15/09/2026

Cuộc tấn công bằng drone của Nga nhằm vào một đoàn tầu đi Warszawa ở vùng biên giới Ba Lan và Ukraine hôm Chủ Nhật ngày 13/09/2026 đã gây ra một cú sốc lớn cho Châu Âu. Vụ việc xảy ra ngay sau khi một đoàn tầu chở nhiều quan chức ngoại giao Châu Âu đi qua.

Một đoàn tàu của Ukraine đi Warszawa trúng drone của Nga ở biên giới với Ba Lan hôm Chủ Nhật 13/09/2026. Ukrainian Ukrzaliznytsia Railway

Từ nhiều tuần qua, Nga gia tăng các đợt tấn công bằng drone nhằm vào các điểm thông quan giữa Ukraine và nhiều nước Châu Âu như Moldova, Rumani và mới đây nhất là Ba Lan. Tuy nhiên, theo nhiều nhà quan sát được France 24 trích dẫn, hành động "leo thang căng thẳng" của Nga theo như cáo buộc từ thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đang nhắm đến ít nhất ba mục tiêu chiến lược.

Ba mục tiêu

Thứ nhất là "phá hủy nền kinh tế chiến tranh" của Ukraine. Chuyên gia quân sự Gustave Gressel, Học viện Quốc phòng Áo, phân tích, các đợt không kích những điểm thông quan giữa Ukraine với Ba Lan, Rumani và Moldova nằm trong một chiến lược rộng lớn hơn. Chiến dịch oanh kích các cảng biển của Ukraine trong mùa hè này là bước đầu tiên nhằm làm suy yếu khả năng xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine, hiện đang bước vào mùa thu hoạch. Do vậy, "Nga nhắm mục tiêu các tuyến đường xuất khẩu khác của Ukraine sang Châu Âu như đường sắt và đường bộ".

Trong cuộc chiến tiêu hao kinh tế này, các cơ sở hạ tầng đường sắt đóng một vai trò quan trọng cho Ukraine. Nếu như nguyên thủ Ukraine thường xuyên lên án "hành động khủng bố" của Nga, thì "đối với quân đội Nga, tầu dân sự hay tầu hàng, điều đó không quan trọng. Mục tiêu là làm sao cản trở các tuyến đường và mỗi đoàn tầu bị bắn trúng sẽ tạm thời làm tê liệt cả hệ thống", ông Gustave Gressel nhận định tiếp.

Mục tiêu thứ hai là khống chế nguồn viện trợ quân sự của Châu Âu cho Ukraine. Theo Patrick René Haasler, chuyên gia về không gia hậu Xô Viết thuộc International Team for the Study of Security tại thành phố Verona, Ý, Moskva muốn chứng tỏ rằng drone Nga vẫn đang rình rập và "sẵn sàng cắt đứt càng nhiều càng tốt các tuyến đường được sử dụng để chi viện quân sự cho Ukraine". Trong chiến lược này, Nga còn thực hiện các hoạt động phá hoại các cơ sở công nghiệp quốc phòng trên lãnh thổ các nước như Đức, Bulgarie, Slovakia và Ba Lan.

Điểm thứ ba, khi tấn công vào đoàn tầu ở biên giới Ukraine và Ba Lan một cách công khai, Nga đang đưa ra một thông điệp cho các nước Châu Âu. Theo đó, "Moskva không còn xem họ như là những tác nhân chính đáng" trong trường hợp diễn ra một cuộc đàm phán chấm dứt xung đột, theo như giải thích từ Ryhor Nizhnikau, chuyên gia về Ukraine và các nước hậu không gian Xô Viết, Viện Quan hệ Quốc tế Phần Lan.

Đối với nguyên thủ Nga, kể từ giờ Châu Âu đã chuyển từ thế là một khối đi theo gương Mỹ thành khối ủng hộ mạnh mẽ Ukraine. Và do vậy, chính Châu Âu phải là "bên lo sợ trước tiên". Nhà nghiên cứu Phần Lan cho rằng, các cuộc tấn công ở biên giới, tuy vẫn nằm trên lãnh thổ Ukraine, nhưng đủ để "tạo cảm giác rằng xung đột có thể tràn sang Châu Âu bất cứ lúc nào, buộc người dân luôn trong tình trạng cảnh giác cao độ".

Gián tiếp can thiệp vào các cuộc bầu cử

Một điểm khác đáng chú ý là các cuộc tấn công này của Nga diễn ra vào thời điểm Châu Âu đang trong mùa bầu cử cao điểm. Từ đây đến năm 2027, các nước như Đức, Ba Lan, Ý hay Pháp có những cuộc bỏ phiếu quan trọng. Moskva hy vọng rằng hành động leo thang có tính toán này, ít nhiều khiến nỗi lo leo thang xung đột sẽ mang lại lợi thế cho những đảng chính trị, chủ yếu là cực hữu, những đảng đang kêu gọi giảm hay chấm dứt hậu thuẫn Ukraine.

Gustav Gressel cho rằng các vụ tấn công quy mô lớn vào các cửa khẩu biên giới cũng cung cấp thêm lý lẽ cho các đảng dân túy thân Nga. Theo chuyên gia này, các đảng như AfD ở Đức có thể lợi dụng những sự kiện này để cho rằng số tiền chi cho thiết bị quân sự gửi đến Ukraine có nguy cơ bị lãng phí trước sự tàn phá của drone Nga.

Minh Anh

******************************

Châu Âu lên án Nga tấn công đoàn tàu gần biên giới Ukraine-Ba Lan nhằm gieo rắc sợ hãi cho đồng minh của Kiev

Thùy Dương, RFI, 14/09/2026

Vụ Nga oanh kích một đoàn tàu của Ukraine chỉ cách biên giới với Ba Lan 2 km là nhằm "gieo rắc nỗi sợ hãi" cho các đồng minh của Kiev, với mục đích khiến họ ngừng hỗ trợ Ukraine, theo tuyên bố hôm nay 14/09/2026 của lãnh đạo ngành ngoại giao Liên Hiệp Châu Âu, bà Kaja Kallas.

Đầu máy xe lửa bị hư hại trong vụ tấn công bằng drone của Nga, nhìn thấy tại ga xe lửa Yahodyn gần biên giới Ukraine với Ba Lan, Ukraine, ngày 13/09/2026. © Укрзалізниця via AP

Phát biểu khi tới Rovaniemi, Phần Lan, để tham dự một hội nghị thượng đỉnh về Bắc Cực, theo AFP, bà Kallas, lãnh đạo ngành ngoại giao Châu Âu, phát biểu : "Rõ ràng, mục đích của vụ tấn công là khiến các nước phương Tây lo sợ, để họ ngừng hỗ trợ Ukraine và từ bỏ việc tới Ukraine nhằm thể hiện sự ủng hộ đối với nước này".

Vụ tấn công xảy ra hôm Chủ Nhật 13/09/2026. Một drone của Nga đã đánh trúng đầu máy của một đoàn tàu chở khách tuyến Kiev - Warszawa, trên lãnh thổ Ukraine, chỉ cách biên giới Ba Lan 2 km. Warszawa và Kiev lên án đây là vụ cố ý tấn công nhằm vào một đoàn tàu chở khách. Còn bộ Quốc Phòng Nga khẳng định đã oanh kích các "cơ sở hạ tầng đường sắt" ở miền tây Ukraine, được sử dụng để "vận chuyển hàng hóa quân sự" từ Châu Âu đến Ukraine. Một drone khác cũng tấn công một trạm xăng gần một cửa khẩu biên giới, vẫn ở phía Ukraine.

Công ty đường sắt Ba Lan, PKP Intercity, cho biết đoàn tàu bị tấn công khi di chuyển từ Kiev tới Warszawa, với 206 hành khách. Đoàn tàu sau đó đã tiếp tục hành trình, nhưng bị chậm hơn 6 giờ. Theo Ukrzaliznytsia, công ty đường sắt Ukraine, một số các cố vấn an ninh các nước thành viên Liên Âu và các cựu lãnh đạo Châu Âu, trong đó có cựu thủ tướng Anh Boris Johnson và cựu giám đốc tình báo Mỹ CIA, David Petraeus, đã có mặt tại Yagodyn, một nhà ga ở miền tây Ukraine, "không lâu" trước khi Nga tấn công đoàn tàu chạy đến Warszawa.

Ngoại trưởng Ukraine tuyên bố "hành vi khủng bố của Putin đang thực sự gõ cửa Liên Hiệp Châu Âu và NATO", đồng thời kêu gọi "áp đặt các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc, tăng cường hỗ trợ quân sự cho Ukraine và gây sức ép tối đa đối với Nga". Ngoại trưởng Ba Lan, đang có chuyến thăm Kiev, thậm chí cho rằng "khủng bố Nga không chỉ gõ cửa, mà đã ở bên trong ngôi nhà".

Trong khi đó, thủ tướng Ba Lan Donald Tusk lên án hành động leo thang căng thẳng của Nga, đồng thời cảnh báo các cuộc tấn công của Nga có thể gia tăng trong những tuần và tháng tới, kể cả nhằm vào Ba Lan. Tuyên bố của thủ tướng Donald Tusk được đưa ra sau một cuộc họp khẩn :

"Kể từ hôm nay, quả thực chúng ta sẽ phải tăng cường đáng kể các biện pháp an ninh, bởi theo những gì chúng tôi được biết và có thể dự đoán, trong những tuần và những tháng tới đây, Nga sẽ tiến hành các hoạt động với cường độ rất cao, và đáng tiếc là chúng ta không thể loại trừ khả năng sự leo thang căng thẳng này cũng tác động đến lãnh thổ của chúng ta.

Tôi hy vọng điều đó sẽ không xảy ra. Tôi hy vọng kịch bản thảm họa này sẽ không thành hiện thực, nhưng đáng tiếc là những diễn biến xảy ra cho đến nay đã xác nhận những thông tin mà chúng tôi nhận được trong nhiều tháng nay. Tôi xin lưu ý là những kịch bản thảm họa như vậy có thể xảy ra".

Thùy Dương