2026-07-23T21:00:00Z

Putin còn ngoan cố tới đâu khi hết tiền chi cho chiến tranh ?

Putin còn ngoan cố tới đâu khi hết tiền chi cho chiến tranh ? | Vietnam Fraternité

Quốc tế

Phân tích

Các doanh nghiệp Nga căng thẳng khi Ukraine liên tục tấn công kho hàng

Sofia Volyanova, Yaroslava Kiryukhina, Amalia Zatari và Tatiana Kovtun, BBC, 23/07/2026

Chỉ trong vài ngày, drone của Ukraine đã tấn công một số kho hàng bán lẻ thuộc Wildberries, nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất của Nga, gây thiệt hại nặng nề cho một lượng lớn các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Vietnam Fraternité

Bốn kho hàng của Wildberries đã bị tấn công, trong đó có kho hàng trong hình ở Nevinnomyssk vào sáng sớm ngày 22/7 - Hình ảnh vệ tinh cho thấy phạm vi của đám cháy đã nhấn chìm trung tâm Wildberries ở Elektrostal, phía đông Moscow

Sau nhiều tháng tấn công bằng drone các kho chứa dầu và nhà máy lọc dầu, Kyiv cho biết hiện họ nhắm mục tiêu vào các trung tâm hậu cần mà người Nga sử dụng để mua thiết bị quân sự và làm gián đoạn nguồn cung cấp cho quân đội Nga.

Nhưng điều này cũng khiến hàng trăm người bán hàng Nga, những người phụ thuộc vào các chợ trực tuyến để kiếm sống, căng thẳng, cảm thấy cuộc chiến dường như đến gần họ hơn sau gần bốn năm rưỡi.

"Tôi là mẹ của một đứa con khuyết tật, tôi đã tự mình gây dựng doanh nghiệp này," một người phụ nữ than thở trong một bài đăng trên mạng xã hội đầy những lời lẽ tục tĩu đã lan truyền rộng rãi.

"Tôi đã mất 1 triệu rúp (hơn 330 triệu đồng)... Chúng tôi đã bị thiệt hại từ mọi phía rồi."

Trong cuộc tấn công đầu tiên của Ukraine nhằm vào Wildberries vào cuối tuần qua, hai kho hàng đã bị tấn công, một ở Elektrostal phía đông Moscow và một ở Kotovsk thuộc vùng Tambov, cách biên giới Ukraine khoảng 400km.

Bảy công nhân làm ca đêm đã thiệt mạng ở Kotovsk và một người bị thương nặng tại Elektrostal. Hàng chục người khác bị thương và hàng hóa trị giá ước tính 1 tỷ đô la đã bị phá hủy.

Kyiv cho biết họ đã tấn công "các cơ sở hậu cần lớn" được sử dụng để "cung cấp các linh kiện bị cấm vận cho sản xuất drone và thiết bị định vị".

Các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra suốt đêm sang sáng 22/7 nhằm vào các trung tâm hậu cần của Wildberries tại Krasnodar và Nevinnomyssk thuộc vùng Stavropol.

Bà Tatiana Kim, chủ sở hữu công ty, cho biết đã ghi nhận thêm các trường hợp thương vong.

"Chúng tôi đang, một cách chính đáng, mang chiến tranh trở lại nhà - tức là về Nga," Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói.

Nga đã tấn công các thành phố của Ukraine bằng drone và tên lửa kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2/2022 và các cuộc tấn công gần đây của Nga đã nhắm vào các kho hàng và nhà ga hàng hóa của Ukraine.

Các nhà ga phân loại của Nova Poshta, nhà điều hành bưu chính tư nhân lớn nhất của Ukraine, đã bị tấn công, cũng như các kho hàng thuộc sở hữu của chuỗi bán lẻ ATB và tập đoàn bánh kẹo Roshen.

Với tình hình trên chiến tuyến hiện đang gần như bế tắc, chiến dịch drone của Ukraine đã tấn công các tuyến đường tiếp tế và các cơ sở năng lượng, cắt đứt nguồn cung từ Crimea đã bị sáp nhập và dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu trên khắp nước Nga.

Các doanh nghiệp đã bị gián đoạn trước các vụ tấn công kho hàng, nhưng giờ đây một số doanh nghiệp đã mất phần lớn hàng hóa chỉ sau một đêm.

Ước tính 85-90% dân số Nga trong độ tuổi lao động sử dụng Wildberries và đối thủ cạnh tranh Ozon.

Ở nhiều vùng xa xôi hẻo lánh thiếu cửa hàng tiện lợi, người Nga phụ thuộc vào hai công ty này để mua sắm phần lớn hàng hóa, từ quần áo đến thiết bị gia dụng.

Điện Kremlin đã phủ nhận việc sử dụng các nền tảng trực tuyến để cung cấp vật tư cho quân đội, nhưng nhiều mặt hàng liên quan đến quân sự như áo giáp chống đạn đang được bày bán, cùng với các mặt hàng có ứng dụng dân sự và sản xuất drone.

Các blogger ủng hộ chiến tranh cho rằng các nền tảng này thường được các tình nguyện viên sử dụng để mua trang thiết bị rồi gửi ra tiền tuyến.

Tuy nhiên, không có xác nhận độc lập nào cho thấy các kho hàng bị tấn công trong có chứa những vật tư này.

Không giống như gã khổng lồ bán lẻ Amazon của phương Tây, vốn bán hàng trực tiếp bên cạnh hoạt động kinh doanh sàn thương mại điện tử, Wildberries và Ozon hoạt động gần như hoàn toàn như các sàn thương mại điện tử, từ kết nối người bán độc lập với người mua trên khắp nước Nga, cho đến lưu trữ và giao hàng cũng như xử lý thanh toán.

Điều này có nghĩa là nhiều thiệt hại do các cuộc tấn công gây ra đã đổ dồn lên các doanh nghiệp.

Đối với một phụ nữ bán văn phòng phẩm, Wildberries là kênh phân phối duy nhất. Một ngày sau khi bà giao hàng đến kho của Elektrostal gần Moscow vào hôm 17/7, bà biết tin toàn bộ kho hàng đã bị thiêu rụi.

Bà vẫn còn một số hàng tồn kho khác, nhưng thời điểm này trong năm rất quan trọng đối với việc kinh doanh của bà, vì phụ huynh và học sinh đang mua hàng cho học kỳ mới.

Một người bán hàng khác của Wildberries, chuyên bán quần áo tuổi teen, nói với BBC rằng bà đã mất khoảng 1,4 triệu rúp (470 triệu đồng) hàng tồn kho. Bà đang tạm ngừng nhập hàng mới trong vài tuần.

"Triển vọng làm việc với Wildberries rất mờ mịt," bà nói.

"Hiện tại tôi có đủ vốn dự phòng để vượt qua những tổn thất hiện tại, nhưng nếu có thêm các cuộc tấn công, có lẽ tôi sẽ không trụ nổi."

Cả hai người phụ nữ đều không mong đợi được bồi thường. Đầu tháng này, chưa đầy hai tuần trước các vụ tấn công, một điều khoản đã được thêm vào hợp đồng của họ, bao gồm cả các vụ tấn công bằng drone nằm trong danh sách "sự kiện bất khả kháng" mà Wildberries không chịu trách nhiệm.

Chủ sở hữu công ty, Tatiana Kim, đã hứa "không bỏ rơi" những người bán hàng, và bà đã đưa ra các khoản giảm giá tạm thời và miễn phí vận chuyển, nhưng điều này không làm giảm bớt nỗi lo sợ về các cuộc tấn công tiếp theo.

Hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa luôn nằm trong số những ưu tiên được Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố ngay cả trong thời chiến, và được coi là xương sống của khả năng phục hồi trước các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Nhưng nhà nước Nga đã không thể bảo vệ khu vực này khỏi tác động của chiến tranh và đã có một số cú sốc đối với các doanh nghiệp kể từ đầu năm.

Thuế giá trị gia tăng (VAT) đã tăng từ 20% lên 22% vào tháng Một, với nguồn tài trợ bổ sung được dành cho quốc phòng, và các khoản giảm thuế cho một số doanh nghiệp đã bị bãi bỏ.

Theo nền tảng phân tích kinh doanh Kontur.Fokus, khoảng 209.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đóng cửa trong quý đầu tiên của năm 2026. Con số này cao hơn 9% so với ba tháng đầu năm 2025.

Việc tắt internet trên diện rộng và siết chặt kiểm soát các ứng dụng nhắn tin phổ biến đã dẫn đến những rắc rối hơn nữa, và các doanh nghiệp ở Moscow đã mất hàng chục triệu đô la chỉ trong một tuần vào tháng Ba, theo một số ước tính.

Và sau đó là cuộc khủng hoảng nhiên liệu, do các cuộc tấn công của Ukraine vào các kho dầu, nhà máy lọc dầu và các tuyến đường cung cấp gây ra.

"Đã có rất nhiều sự cố rồi, và nó cứ tiếp tục diễn thêm. Liệu [vụ tấn công vào kho hàng của Wildberries] có phải là giọt nước tràn ly không? Vâng, tất nhiên rồi," Giáo sư Ruben Eniklopov của Đại học Pompeu Fabra ở Barcelona nói với BBC.

Các doanh nghiệp nhỏ ở Nga đã chứng tỏ khả năng phục hồi trong quá khứ, nhưng lạm phát cao, thâm hụt ngân sách ngày càng mở rộng, và doanh thu từ dầu khí thấp hơn 23% so với sáu tháng đầu năm ngoái.

Nga có nguồn dự trữ tài chính khổng lồ, tích lũy được trong thời bình, nhưng cuộc chiến ở Ukraine đang ngày càng ngốn nguồn lực, làm suy yếu nền kinh tế dân sự.

Olga Shamina tường thuật bổ sung.

Sofia Volyanova, Yaroslava Kiryukhina, Amalia Zatari Tatiana Kovtun

***************************

Ukraine mở rộng mục tiêu oanh kích, nhắm vào kho hàng của tập đoàn lớn của Nga

Thùy Dương, RFI, 23/07/2026

Không chỉ nhắm vào các nhà máy lọc dầu, các kho nhiên liệu của Nga, lực lượng Ukraine trong những ngày qua đã mở rộng mục tiêu tấn công, nhắm vào cả các kho hàng lớn của các tập đoàn thương mại điện tử và logistics mà Kiev xem là kho hàng tiếp tế cho quân đội Nga. Đêm qua rạng sáng nay, 23/07/2026, Ukraine cũng đã tiếp tục tấn công vào bán đảo Crimea và các cảng miền nam của Nga.

Vietnam Fraternité

Khói lửa bốc lên từ một nhà kho của Wildberries sau một vụ tấn công tại Nevinnomyssk, Nga, ngày 22/07/2026. © Social Media/via Reuters

Theo AFP, rạng sáng hôm nay, một người đã chết và 15 người khác bị thương trong một vụ oanh tạc bằng drone của Ukraine ở vùng Krasnodar, miền nam Nga, chủ yếu nhắm vào các nhà kho của Wildberries, tập đoàn thương mại thuộc hàng lớn nhất của Nga, như Amazon. Đây là vụ tấn công thứ hai của Ukraine vào các kho hàng của Nga, sau vụ oanh kích 2 kho hàng lớn gần thủ đô Moskva.

Từ Moskva, thông tín viên Anissa El Jabri tường trình :

"Các hình ảnh về những cột lửa bốc cao từ kho hàng của Wildberries, bị tấn công trong đêm tại Krasnodar, tràn ngập các mạng xã hội trong ngày thứ Tư. Vụ tấn công gây tác động mạnh, bởi vì Wildberries là cái tên mà hầu như người Nga nào cũng biết đến. Chuỗi điểm giao nhận và chuyển phát với biển hiệu màu tím đặc trưng của hãng có mặt ở cả những thị trấn nhỏ nhất trên khắp nước Nga.

Chủ tịch - tổng giám đốc của Wildberries, bà Tatiana Kim, cũng là một gương mặt nổi tiếng, được coi là nữ doanh nhân giàu nhất nước Nga. Theo Ukraine, các kho hàng của Wildberries là để tiếp tế cho quân đội Nga, điều mà phát ngôn viên điện Kremlin đã nhanh chóng bác bỏ.

Dimitri Peskov khẳng định : "Điều đó là sai sự thật. Chế độ Kiev vẫn tiếp tục tấn công các mục tiêu dân sự. Đó là bản chất của chế độ khủng bố Kiev. Về phía doanh nghiệp, đúng là họ đang gặp rất nhiều khó khăn do những tổn thất mà chính công ty cũng như các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang phải gánh chịu. Chính phủ, dĩ nhiên, đang xử lý vấn đề này".

Khoảng 500 doanh nghiệp nhỏ trên khắp nước Nga đang chuẩn bị khởi kiện Wildberries để đòi bồi thường thiệt hại. Theo họ, tổng thiệt hại lên tới khoảng 420 triệu rúp, tương đương 4,5 triệu euro theo tỷ giá hiện hành.

Vụ oanh kích hôm thứ Bảy vừa qua nhằm vào hai kho hàng lớn ở ngoại ô thủ đô Moskva đã khiến 8 nhân viên làm ca đêm thiệt mạng và hơn 60 người khác bị thương. Các vụ hỏa hoạn sau đó đã thiêu rụi gần như toàn bộ cơ sở".

Các vụ tấn công của Ukraine trong đêm qua rạng sáng nay 23/07 cũng làm 3 người chết và 8 người khác bị thương ở Nga và bán đảo Crimea của Ukraine đang bị Moskva kiểm soát, theo chính quyền Nga.

Do chiến dịch oanh kích ban đêm của Ukraine vào các cảng ở miền nam Nga, cảng Novorossiïsk đã phải ban hành lệnh cấm tàu thuyền lưu thông vào ban đêm. Bộ Giao thông Nga cũng đã cấm các tàu neo đậu tại những khu vực không được hệ thống phòng không bảo vệ ở vùng phụ cận hai cảng Azov và Kavkaz. 

Về phía Nga, theo báo Pháp Le Monde, do thiếu binh sĩ, chính quyền đang mở rộng diện tuyển quân sang các nhóm phạm nhân mới. Những người bị kết án về các tội danh như cướp có tổ chức, tham gia băng nhóm tội phạm, buôn bán ma túy hoặc tổ chức nhập cư trái phép đều sẽ được phép ký hợp đồng với Bộ Quốc phòng.

Thùy Dương

*****************************

Nga : Sản lượng dầu mỏ giảm xuống mức thấp nhất trong 20 năm do chiến tranh Ukraine

Phan Minh, RFI, 23/07/2026

Theo số liệu của Cơ quan Thống kê Nga (Rosstat), được báo Pháp Le Monde trích dẫn hôm qua, 22/07/2026, trong tháng 6 vừa qua, sản lượng dầu mỏ của Nga đã giảm 12% so với tháng 5 và 21,7% so với cùng kỳ năm ngoái, mức sụt giảm mạnh nhất kể từ năm 2006.

Vietnam Fraternité

Nhà máy hóa dầu của công ty Gazprom Neftekhim Salavat tại Salavat, Cộng hòa Bashkortostan, Nga, ngày 23/08/2018. Reuters  - Maxim Nazarov

Nguyên nhân chính là Nga liên tục hứng chịu các cuộc tấn công bằng drone và tên lửa của Ukraine nhắm vào nhiều nhà máy lọc dầu, khiến năng lực sản xuất bị tác động nghiêm trọng. Theo nhà kinh tế Sergei Aleksachenko, khoảng 35% công suất lọc dầu của Nga đang bị gián đoạn. Đặc biệt, nhà máy lọc dầu Ryazan đã bị tấn công tới 15 lần và đã ngừng tham gia giao dịch trên sàn từ giữa tháng 5.

Sự sụt giảm này đã dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu tại nhiều trạm xăng trong nước và khiến giá nhiên liệu tăng mạnh. Trong tuần từ 14 đến 20/07, giá xăng tăng 1,7%, còn dầu diesel tăng 1,9%. Tính từ đầu năm, giá xăng đã tăng 18,3%, trong khi giá dầu diesel tăng 20,2%. Để bù đắp tình trạng thiếu hụt, Nga đã bắt đầu nhập khẩu xăng và dầu diesel, đồng thời áp dụng các ưu đãi thuế đối với nhiên liệu nhập khẩu.

Trong bối cảnh đó, 27 quốc gia thành viên Liên Hiệp Châu Âu (EU) hôm nay đã thông qua gói trừng phạt thứ 21 nhắm vào Nga sau nhiều tuần đàm phán. Một trong những nội dung quan trọng của gói trừng phạt này là gia hạn thêm một năm mức giá trần của dầu xuất khẩu Nga ở mức 44 đô la/thùng, với mục tiêu hạn chế nguồn thu từ dầu mỏ, nguồn tài chính quan trọng phục vụ cho chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.

Ngoài lĩnh vực năng lượng, gói trừng phạt mới còn bao gồm lệnh cấm nhiều giao dịch với hệ thống tài chính Nga, kiểm soát chặt chẽ hơn đối với tiền mã hóa, trừng phạt thêm các tàu chở dầu thuộc "hạm đội ma", đồng thời áp dụng các hạn chế thương mại mới để làm suy yếu ngành công nghiệp quốc phòng của Moskva.

Phan Minh

*******************************

Ukraine : Trước áp lực của người dân, tổng thống Zelensky bổ nhiệm tổng tư lệnh quân đội mới

Anh Vũ, RFI, 22/07/2026

Tối hôm qua, 21/07/2026, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo cách chức tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi và bổ nhiệm Mykhailo Drapatyi, tư lệnh các lực lượng liên quân Ukraine, vào vị trí này. Quyết định được ra trong bối cảnh làn sóng bất mãn gia tăng sau khi bộ trưởng quốc phòng Mykhailo Fedorov bị bãi nhiệm trong khuôn khổ cải tổ nội các. 

Vietnam Fraternité

Tướng Mykhailo Drapatyi họp với tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Kiev, Ukraine, ngày 20/07/2026. © Ukrainian Presidential Press Service/Handout via Reuters

Sinh ra tại Nga và được đào tạo quân sự ở Moskva, ông Syrskyi, 60 tuổi, giữ chức tổng tư lệnh từ năm 2024 và từng chỉ huy chiến dịch phòng thủ Kiev năm 2022. Tuy nhiên, ông bị chỉ trích vì tư duy quân sự mang dấu ấn thời Liên Xô, đặc biệt là bị cáo buộc không quan tâm đến tổn thất nhân mạng.

Việc bãi nhiệm Syrskyi diễn ra sau nhiều ngày biểu tình ủng hộ Fedorov. Cựu bộ trưởng quốc phòng cho rằng ông bị loại khỏi chính phủ do những nỗ lực cải cách quân đội.

Việc thay đổi lãnh đạo quân đội diễn ra khi Ukraine đang có những tín hiệu tích cực hơn trên chiến trường : làm chậm đà tiến của Nga và tiến hành nhiều cuộc tấn công hiệu quả vào các mục tiêu trên lãnh thổ Nga cũng như ở các vùng bị chiếm đóng.

Thông tín viên Emmanuelle Chaze tại Kiev cho biết thêm thông tin :

Mykhailo Drapatyi là sự lựa chọn của người dân, người biểu tình mong muốn được thấy con người chinh chiến này ở vị trí của Oleksandr Syrskyi, nhân vật mà họ yêu cầu phải ra đi vì theo họ, chiến lược của ông đã lỗi thời và ông không coi trọng tính mạng của binh sĩ.

Ngược lại, Drapatyi là người hùng của Ukraine, rất được kính trọng nhờ những thành tích chiến trận. Ông đặc biệt nổi tiếng trong trận chiến tại Mariupol năm 2014 khi giải cứu các con tin trong một chiến dịch táo bạo và gây ấn tượng mạnh. Kể từ năm 2022, ông đã nắm giữ nhiều vị trí chỉ huy cấp cao trong quân đội.

Drapatyi được xem là một nhân vật theo xu hướng cải cách, quyết tâm loại trừ nạn tham nhũng trong quân đội. Trong những ngày gần đây, ông đã phá vỡ sự im lặng thường thấy để lên tiếng ủng hộ Mykhailo Fedorov, cho rằng nếu một bộ trưởng phải làm việc bất chấp hệ thống chứ không phải nhờ vào hệ thống, thì điều đó có nghĩa là chính hệ thống cần phải thay đổi.

Qua việc bổ nhiệm Mykhailo Drapatyi, tổng thống Volodymyr Zelensky đáp ứng một trong ba yêu cầu chính của người dân. Tổng thống cho biết đã đề nghị trao cho Mykhailo Fedorov một vị trí quan trọng, nhưng nhân vật này vẫn chưa đưa ra bình luận về vấn đề này.

Trong khi đó, những người biểu tình vẫn tiếp tục yêu cầu đưa Fedorov trở lại chức bộ trưởng quốc phòng.

Nga – Ukraine : Tiếp tục tấn công lẫn nhau làm thường dân thiệt mạng

Các cuộc tập kích giữa Nga và Ukraine ngày hôm qua tiếp tục gây thương vong cho dân thường ở cả hai bên.

Tại tỉnh Belgorod của Nga, giáp Ukraine, ít nhất 6 người thiệt mạng trong các vụ tấn công bằng drone của Ukraine. Trong đêm trước đó, Moskva và khu vực lân cận cũng bị Ukraine tấn công bằng drone quy mô lớn, khiến 10 người bị thương, trong đó có 3 công dân Trung Quốc.

Ở chiều ngược lại, các cuộc không kích của Nga tại nhiều khu vực Ukraine khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và khoảng 40 người bị thương. 

Anh Vũ