Chiến lược hạt nhân của Bình Nhưỡng biến bán đảo Triều Tiên thành một thùng thuốc súng

Thanh Hà, RFI, 28/05/2026

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un đang từng bước thực hiện "kế hoạch hiện đại hóa pháo binh và tên lửa của quân đội, phát triển quốc phòng 5 năm" trong lúc thế giới chú tâm vào nhiều điểm nóng : cuộc đối đầu Mỹ-Trung, căng thẳng ở eo biển Đài Loan, cuộc chiến thương mại Washington khai mào với toàn cầu, rồi cuộc xung đột quân sự giữa Hoa Kỳ với Iran. Nhiều yếu tố cho thấy bán đảo Triều Tiên đang trở thành một thùng thuốc súng âm ỉ.

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un gặp gỡ các tư lệnh sư đoàn và lữ đoàn của toàn quân ngày 18/05/2026. via Reuters – KCNA

Từ đầu năm 2026 đến nay, Bắc Triều Tiên đã tiến hành 8 đợt thử nghiệm tên lửa, kỹ thuật ngày càng được cải tiến : Thử nghiệm tên lửa đạn đạo mang đầu đạn chùm, thử nghiệm động cơ dùng nhiên liệu rắn, phát triển tên lửa tầm xa đa đầu đạn, thử nghiệm hệ thống phóng tên lửa hành trình chiến thuật sử dụng trí tuệ nhân tạo AI…

Lãnh tụ Bắc Triều Tiên còn chuẩn bị triển khai tên lửa hành trình chiến thuật trong các đơn vị pháo binh tầm xa gần biên giới với Hàn Quốc. Đây là một loại vũ khí kết hợp "nhiều hệ thống dẫn đường, lập bản đồ địa hình và nhắm mục tiêu bằng trí tuệ nhân tạo, có thể tấn công bất kỳ mục tiêu nào trong bán kính 100 km với độ chính xác cao".

Trong mắt các nhà quan sát phương Tây, qua các thông cáo chính thức nói trên, Bình Nhưỡng muốn phô trương tiềm lực quân sự không chỉ với Hàn Quốc mà còn cả với Hoa Kỳ và có thể là cả với Trung Quốc vào lúc trên nguyên tắc ông Kim Jong-un chuẩn bị tiếp đón chủ tịch Tập Cận Bình trong những ngày tới.

Nhắc nhở Trung Quốc về tham vọng hạt nhân 

Tại Bắc Kinh, ảnh hưởng ngoại giao của chủ tịch Tập Cận Bình ngay cả đối với Mỹ đang ngày càng lớn. Thế giới đang trông chờ nhiều vào tiếng nói của Trung Quốc trên mọi hồ sơ từ Ukraina đến Iran. Trong cuộc đọ sức với Washington từ khi tổng thống Donald Trump trở lại cầm quyền, hơn một năm qua, Bắc Kinh chưa bao giờ trong thế bị động. Do vậy có nhiều khả năng Trung Quốc cũng sẽ là một mắt xích then chốt trong hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên.

Nhà nghiên cứu Lục Triều (Lu Chao), đại học Liêu Ninh, được báo Le Figaro trích dẫn cho rằng lãnh đạo Bắc Triều Tiên nhanh chóng tiếp chủ tịch Trung Quốc ngay sau chuyến công du của tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đến Bắc Kinh để có cơ hội nhắc khéo với người anh cả họ Tập về ý đồ của Bình Nhưỡng muốn nâng cấp khả năng quân sự "bằng mọi giá", nhất là khi Bắc Triều Tiên lại đang được Nga yểm trợ.

Trực tiếp đàm phán với Hoa Kỳ, cho dù qua trung gian của Bắc Kinh, về vấn đề tên lửa và hạt nhân như hồi 2018-2019 có lẽ "không còn là ưu tiên" của Kim Jong-un vì nhiều lý do :

Thứ nhất sau kinh nghiệm của Iran, Bình Nhưỡng ý thức được rằng, vũ khí hạt nhân mới là là bùa hộ mệnh bảo đảm nhất cho sự tồn tại của chế độ.

Thời cơ thuận lợi...

Bài học thứ hai mà Bắc Triều Tiên đã rút ra được từ chính sách đối ngoại của ông Trump, đó là nước Mỹ trong tay nhà tỷ phú New York này "không có đồng minh". Châu Âu cũng như các nước Vùng Vịnh đang trả giá đắt khi nhận thấy điều này qua hai cuộc xung đột ở Ukraina và Iran. Do vậy an ninh của Hàn Quốc cũng sẽ không là một ngoại lệ, tức là chưa chắc được Washington quan tâm nhiều hơn khi cần phải cân nhắc.

Sau cùng, hoàn cảnh của Bắc Triều Tiên ngày này khác nhiều so với thời điểm mà ông Kim Jong-un ba lần bắt tay tổng thống Trump trong giai đoạn 2018-2029, bởi vì ông đã có Vladimir Putin "chống lưng". Hơn nữa sau 15 năm điều hành đất nước, Kim Jong-un đã củng cổ quyền lực và có những tham vọng lớn lao hơn cho Bắc Triều Tiên.

...cho những tham vọng chính trị và địa chiến lược của Kim Jong-un 

Trong một bài tham luận trên trang mạng Warontherock, Hyunseung Lee, một người Bắc Triều Tiên đào thoát sang Hàn Quốc và hiện là một nhà chiến lược thuộc quỹ Global Peace Foundation, trụ sở tại Hoa Kỳ trở lại với bản Hiến Pháp sửa đổi mà Bình Nhưỡng công bố đầu tháng 5/2026. Văn bản này không còn xem Hàn Quốc là "kẻ thù", một "quốc xa xâm lược"… mà nhấn mạnh đến "quan hệ dân tộc".

Theo chuyên gia này, Kim Jong-un không có ý định hòa hoãn sau một cuộc đối đầu giữa Bình Nhưỡng với Seoul đã kéo dài hơn 7 thập niên. Tài liệu này thực ra đã tập trung rất nhiều quyền lực vào tay ông Kim, nhất là quyền hạn vô bờ bến của ông về vấn đề hạt nhân và mục tiêu của Bình Nhưỡng vẫn là "thống nhất đất nước". Với bản Hiến Pháp mới, Bình Nhưỡng đang "định nghĩa lại chiến lược và những cách thức theo đuổi để đạt được những tham vọng đã đề ra". Ông Kim Jong-un và đảng cầm quyền hoàn toàn không có ý định "nhường sân chơi cho Hàn Quốc" trên bán đảo Triều Tiên. Bằng chứng rõ rệt nhất ở đây, theo tác giả, là học thuyết hạt nhân Bắc Triều Tiên công bố năm 2022, là hiệp ước quân sự hỗ tương với Nga được thông qua hai năm sau đó.

Học thuyết mới của Bắc Triều Tiên về hạt nhân quy định chủ tịch Kim Jong-un "hoàn toàn có quyền cho phép tấn công, sử dụng vũ khí hạt nhân mà không cần qua bất kỳ một trung gian nào trong guồng máy nhà nước". Vẫn theo tác giả bài viết, Bình Nhưỡng còn quan niệm vũ khí nguyên tử không chỉ là một công cụ răn đe hay một phương tiện ngoại giao.

Trong khi chờ đợi, tại Bình Nhưỡng, Kim Jong-un đang "quan sát rất kỹ mỗi nước cờ" của mọi phía, từ Donald Trump ở Washington đến Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Tổng thống Hoa Kỳ càng bận tâm về Iran và Trung Đông thì càng có lợi cho Bắc Triều Tiên. 

Thanh Hà

******************************

Xung đột Mỹ - Trung về Đài Loan có nguy cơ gây "leo thang hạt nhân"

Thùy Dương, RFI, 28/05/2026

Một cuộc xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc liên quan đến Đài Loan có thể dẫn đến "leo thang hạt nhân" bởi vì có nhiều khả năng là quân đội hai nước sẽ tiến hành các chiến dịch quy mô lớn nhắm vào các trung tâm chỉ huy và liên lạc của đối phương, theo một báo cáo của Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế - IISS (International Institute for Strategic Studies), được công bố hôm nay, 28/05/2026.

Các tên lửa hạt nhân chiến lược liên lục địa DF-5C tham gia cuộc duyệt binh kỷ niệm 80 năm ngày Nhật Bản đầu hàng trong Thế chiến II, Bắc Kinh, Trung Quốc ngày 03/09/2025. AP - Andy Wong

Báo cáo chiến lược này được công bố trước Đối thoại Shangri-La, hội nghị quốc phòng thường niên lớn nhất Châu Á, tại Singapore vào cuối tuần này. Hội nghị, diễn ra từ ngày 29 đến 31/05, quy tụ nhiều bộ trưởng, tướng lĩnh, lãnh đạo tình báo, nhà ngoại giao, chuyên gia phân tích và đại diện các hãng sản xuất vũ khí. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth dự kiến phát biểu tại hội nghị ở Singapore vào thứ Bảy, trong khi Trung Quốc vẫn chưa xác nhận bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân (Dong Jun) có tham dự hay không.

Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế, trụ sở tại Luân Đôn, cho biết là thế giới đang đứng trước ngưỡng một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới, "với khu vực Châu Á - Thái Bình Dương là trung tâm".

Đánh giá của IISS nêu rõ : "Các quốc gia trong khu vực và những nước có lợi ích chiến lược đang mở rộng kho vũ khí hạt nhân, trong khi các quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân thì đang phát triển năng lực tấn công tầm xa bằng vũ khí thông thường. Cả hai xu hướng này đều làm suy giảm sự ổn định chiến lược".

Bản đánh giá dài 156 trang của IISS xem xét sự thay đổi trong học thuyết quân sự ở Châu Á, cũng như kịch bản một cuộc xung đột về Đài Loan có thể diễn ra như thế nào. Theo báo cáo, dù mục tiêu của quân đội Mỹ và Trung Quốc đối với Đài Loan là khác nhau, Trung Quốc muốn ngăn Mỹ và đồng minh tiếp cận, còn Mỹ muốn tăng cường khả năng chống chịu của Đài Loan, nhưng cả hai bên đều có thể triển khai các chiến dịch quân sự quy mô lớn trên nhiều lĩnh vực tác chiến.

Theo Reuters, giới chức Mỹ chưa đưa ra bình luận về báo cáo của IISS. Về phía Trung Quốc, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Giang Bân (Jiang Bin), cho rằng báo cáo của IISS "không phù hợp lắm" với thực tế, đồng thời nhấn mạnh vấn đề Đài Loan là việc nội bộ của Trung Quốc, Bắc Kinh không cho phép bất kỳ sự can thiệp từ bên ngoài nào.

Chuyên gia cấp cao của IISS, Daniel Salisbury, lưu ý trong chuyến đi Bắc Kinh vừa qua của tổng thống Donald Trump, hai lãnh đạo Mỹ, Trung đã không có cuộc trao đổi nào riêng về hồ sơ hạt nhân và trên phương diện này, quan hệ giữa hai siêu cường hiện "khá khó khăn".

Theo một báo cáo Bộ Quốc phòng Mỹ công bố hồi tháng 12/2025, Trung Quốc đang trên đà sở hữu 1.000 đầu đạn hạt nhân vào năm 2030. Còn theo ước tính của Liên đoàn Các nhà Khoa học Mỹ (Federation of American Scientists), Nga hiện có khoảng 4.400 đầu đạn hạt nhân đang hoạt động, Mỹ có 3.700, trong khi con số này của Trung Quốc là khoảng 620 đầu đạn.

Thùy Dương

***************************

Na Uy tham gia chương trình "răn đe hạt nhân mở rộng" do Pháp đề xuất

Thu Hằng, RFI, 28/05/2026

Ngày 27/05/2026, tổng thống Emmanuel Macron thông báo Na Uy đã quyết định tham gia chương trình "răn đe hạt nhân mở rộng" do Pháp đề xuất, hiện đã quy tụ 8 nước. Pháp và Na Uy cũng ký một thỏa thuận hợp tác quốc phòng, trong đó có một điều khoản phòng thủ chung trong trường hợp bị tấn công.

Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy và Pháp ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng tại Điện Élysée, Paris, Pháp, ngày 27/05/2026. via Reuters – Christophe Petit Tesson

Theo AFP, "Thỏa thuận Narvik" được ký nhân dịp thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre công du Pháp và được tổng thống Macron tiếp đón tại Điện Élysée. Nguyên thủ Pháp ca ngợi thỏa thuận này là "một bước tiến rất quan trọng trong quan hệ đối tác", sẽ trở thành "động lực thúc đẩy cho sự hợp tác đầy tham vọng" giữa hai nước.

Ông Macron nhấn mạnh Pháp và Liên Hiệp Châu Âu đã có những chương trình hợp tác quan trọng với Oslo để bảo vệ lãnh thổ đồng minh trước những mối đe dọa từ bên ngoài. Với vị trí địa lý, chiến lược quan trọng, Na Uy "sẽ mang lại giá trị gia tăng mạnh mẽ cho chiến lược răn đe hạt nhân mở rộng".

Chương trình "răn đe hạt nhân mở rộng" được tổng thống Pháp công bố vào đầu tháng 03/2026 trong một bài phát biểu tại căn cứ chiến lược Ile-Longue gần Brest (miền đông Pháp). Na Uy là nước thứ 9 tham gia, cùng với Ba Lan, Anh Quốc, Đức, Hà Lan, Thụy Điển, Đan Mạch, Bỉ, Hy Lạp. Tuy nhiên, tổng thống Macron tái khẳng định Pháp "vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng" về việc sử dụng khả năng răn đe hạt nhân.

Theo chuyên gia Héloïse Fayet, Viện Nghiên cứu Quan hệ Quốc tế Pháp - IFRI, việc tham gia của Na Uy có thể bao gồm "việc thành lập một nhóm chỉ đạo hạt nhân, tham gia các cuộc tập trận hạt nhân của Pháp và chia sẻ thông tin tình báo". Tuy nhiên, bà nhấn mạnh đây không phải là "chiếc ô hạt nhân" mà là một sự phối hợp. Theo chuyên gia Fayet, Phần Lan, các nước Baltic và có thể cả Rumani đang rất quan tâm đến chương trình "răn đe hạt nhân mở rộng" này.

Thu Hằng