Số việc làm ở Hoa Kỳ giảm đáng kể, báo hiệu kinh tế trì trệ, một sự kiện bất lợi vho Tổng thống Trump

Nguyễn Quốc Khải, Việt Báo, 19/08/2026

Theo Viện Nghiên cứu Chính sách kinh tế Stanford (Stanford Institute for Economic Policy Research) thị trường việc làm tại Hoa Kỳ đã hạ nhiệt đáng kể và lâm vào tình trạng suy yếu. Cục Thống Kê Lao Động (US Bureau of Labor Statistics - BLS) báo cáo rằng trong tháng 7 vừa qua nền kinh tế Hoa Kỳ đã mất 23,000 việc làm ngoài dự đoán. Thật vậy, các kinh tế gia được Dow Jones khảo sát trước đó đã tiên đoán sẽ có thêm 83,000 việc làm vào tháng 7, cao hơn mức 57,000 việc làm của tháng 6. Đây là một dấu hiệu cho thấy thị trường việc làm bất ổn.

BLS còn cho biết họ đã phải giảm tổng cộng 103.000 việc làm so với thống kê của hai tháng trước đó, bao gồm số lượng việc làm trong tháng 5 bị cắt giảm 66.000 xuống còn 129.000, trong khi con số của tháng 6 bị giảm 37.000 xuống còn 57.000. Nguyên do chính gây ra tình trạng này là các công ty bớt tuyển dụng nhân viên vì kinh tế tăng trưởng ít hơn nhiều hoặc co cụm lại trong những tháng mùa xuân và mùa hè.

Tuy nhiên, tỷ lệ thất nghiệp lại giảm đôi chút, xuống còn 4,1%. Mức giảm này chủ yếu do nhiều người không kiếm việc làm nữa, thay vì do sự tuyển dụng gia tăng mạnh mẽ.

Heather Long, chuyên gia kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, đã cho biết một số liệu đáng lo ngại khác là tỷ lệ tham gia lực lượng lao động trong tháng 7 ở mức thấp nhất kể từ tháng 2/2021, cho thấy người lao động đang rời bỏ thị trường việc làm. Điều này thực sự gây sốc. Hơn hai triệu người đã rời khỏi lực lượng lao động kể từ tháng 11 và khoảng 250.000 riêng trong tháng 7.

Theo Ben Casselman, phóng viên kinh tế trưởng của New York Times, lực lượng lao động giảm có thể phản ánh sự kết hợp giữa tình trạng già hóa dân số và sự sụt giảm về số lượng người nhập cư. Tuy nhiên, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của nhóm người trong độ tuổi lao động sung sức nhất (từ 25 đến 54 tuổi) thực tế đã tăng nhẹ trở lại trong tháng 7, sau khi sụt giảm mạnh vào tháng 6.

Theo phân tách của New York Times, các doanh nghiệp viện dẫn chi phí vận hành gia tăng, các mức thuế quan thương mại được áp dụng trở lại và sự thiếu ổn định về chính sách là những lý do khiến họ phải thận trọng.  

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn mà không có thỏa thuận nào về việc mở cửa hoàn toàn trở lại eo biển Hormuz. Giá trung bình của loại xăng thông thường vẫn ở mức cao 4,04 USD/gallon vào sáng thứ 6, tăng 36% kể từ ngày 28/2 – thời điểm cuộc chiến tại Iran bùng phát. Lạm phát vẫn duy trì ở mức 3,5%, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Cục Dự Trữ Liên Bang, trong khi mức tăng lương vẫn gặp khó khăn để bắt kịp đà tăng lạm phát này.

Hệ quả là giá năng lượng vẫn duy trì ở mức cao.  Việc áp dụng trí tuệ nhân tạo và các công cụ tự động hóa đang tiếp tục ảnh hưởng đến công việc cũng như các chỉ số về năng suất.

Cục Thống Kê Lao Động (BLS) cho biết việc làm sụt giảm mạnh nhất ở khu vục "giáo dục thuộc chính quyền địa phương" với mức giảm 50.000 vị trí – điều có thể phản ánh tình trạng giáo viên nghỉ việc trong kỳ nghỉ hè. Cơ quan này cũng ghi nhận sự sụt giảm 19.000 vị trí việc làm trong ngành bán lẻ, trong khi ngành tài chính cắt giảm 14.000 vị trí.

Ngành giải trí và dịch vụ khách sạn cũng ghi nhận sự sụt giảm 40.000 việc làm. Các nhà kinh tế theo dõi sát sao con số này, bởi sự sụt giảm đáng kể tại các khách sạn và nhà hàng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm về sự thay đổi trong chi tiêu của người tiêu dùng.

Tuy nhiên, ba khu vực chứng kiến số việc làm gia tăng. Trong tháng 7, số lượng việc làm trong ngành y tế tiếp tục xu hướng tăng, với mức tăng 22.000 việc làm. Tuy nhiên, Cục Thống Kê Lao Động cũng lưu ý rằng tốc độ tăng trưởng này chậm hơn so với mức tăng trung bình hàng tháng trong 12 tháng trước đó. Thống kê của cơ quan này cũng cho thấy mức tăng 5.000 việc làm trong lĩnh vực sản xuất công nghệ và thêm 22.000 việc làm trong ngành xây dựng vào tháng 7.

Cũng theo Cục Thống Kê Lao Động, tình hình việc làm trong tháng 7 ít có biến động tại các lĩnh vực khai thác khoáng sản, dầu khí, vận tải, cũng như dịch vụ chuyên môn và dịch vụ kinh doanh.

Mục tiêu của Cục Dự Trữ Liên Bang (Federal Reserve) là gia tăng tối đa số việc làm và ổn định giá cả (giữ mức lạm phát vào khoảng 2%). Tình trạng thị trường việc làm suy yếu hiện nay cho phép Cục Dự Trữ Liên Bang giảm lãi suất để thúc đẩy đầu tư, nhằm tạo thêm công ăn việc làm. Tuy nhiên, mức lạm phát hiện tại ở Hoa Kỳ là 3.4%, cao hơn mục tiêu dài hạn 2%. Nếu hạ thêm lãi suất để phát triển kinh tế, lạm phát sẽ tăng và nếu tăng lãi suất để giảm lạm phát, kinh tế sẽ bị trì trệ và số việc làm sẽ giảm.

Cục Dự Trữ Liên Bang đã giữ nguyên mức lãi suất mục tiêu của quỹ liên bang ở phạm vi 3,50% - 3,75% vào ngày 29/7, dù có ba giám đốc văn phòng địa phương ủng hộ việc tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Cục Dự Trữ Liên Bang sẽ phải có quyết định mới vào tháng 9/2026.

Dưới thời cựu Chủ tịch Cục Dự Trữ Liên Bang Jerome Powell, Tổng thống Trump luôn luôn áp lực ông hạ lãi xuất, bất kể lạm phát cao, nhưng Powell đã giữ vững được thế độc lập. Trong những tháng tới đây, Trump cũng sẽ không thay đổi cách làm việc. Nếu không hạ lãi suất được, Trump sẽ chủ trương giữ nguyên lãi suất.

Ông Kevin Warsh – người được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm lãnh đạo Cục Dự Trữ Liên Bang thay thế Powell kể từ tháng 5/2026, với kỳ vọng về một chính sách tiền tệ nới lỏng hơn. Mặc dù ông Warsh khẳng định mình hoạt động độc lập và không chịu khuất phục trước áp lực chính trị đòi cắt giảm lãi suất, các thông tin cho thấy hai bên vẫn có những cuộc trao đổi qua điện thoại (dù không thường xuyên hoặc theo định kỳ) về các áp lực kinh tế trên diện rộng. Trump công khai ủng hộ việc giảm chi phí vay vốn, với kỳ vọng rằng Warsh sẽ đáp ứng các mục tiêu kinh tế này.

Các nhà kinh tế và chuyên gia phân tích thị trường dự đoán Cục Dự Trữ Liên Bang sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp diễn ra vào ngày 15–16/9/2026. Tuy nhiên, chi phí năng lượng gia tăng cùng tình trạng lạm phát dai dẳng đã khơi ra những tranh luận về khả năng tăng lãi suất vào cuối năm nay. Quyết định sau cùng sẽ phụ thuộc phần lớn vào các số liệu về chỉ số giá tiêu dùng và báo cáo thị trường lao động được công bố vào ngày 11/9, vài ngày trước khi Hội đồng Cục Dự Trữ Liên Bang nhóm họp.

Nhà Trắng và cố vấn kinh tế đã giảm nhẹ tầm quan trọng của những báo cáo việc làm gây thất vọng khi cho rằng dữ liệu về việc làm không chính xác, đồng thời hướng sự chú ý vào những thành quả dài hạn trong lĩnh vực sản xuất công nghệ, mức tăng lương ở các ngành nghề lao động chân tay và các xu hướng biến động của thị trường lao động.

Nguyễn Quốc Khải

Nguồn : Việt Báo, 19/08/2026 

Tham khảo :

- Jared Bernstein, Ryan Cummings, Neale Mahoney, Erika McEntarfer, "The U.S. economy in 2026 : What to watch for", Stanford Institute for Economic Policy Research, January 2026.

-  U.S. Bank Asset Management Group Research, "Job market’s effect on the economy", US Bureau of Labor Statistics, August 11, 2026.

-  Paul Wiseman and Josh Boak, "US job market stalled in July as employers cut 23.000 jobs, delivering political setback to Trump", AP, August 7, 2026.

-  Lydia DePillis, "U.S. Hiring Slumps, a Worrying Sign for the Economy", New York Times, August 9, 2026

-  Steve Kopack, "Job losses in July and negative revisions reveal a weakening U.S. labor market", NBC News, August 7, 2026.