Tinh gọn bộ máy tạo thuận lợi hay thách thức cho ông Tô Lâm tái cử ?

BBC, 19/01/2026

Trong khi người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng gắn tên mình với chiến dịch chống tham nhũng "đốt lò" và đường lối "ngoại giao cây tre", ông Tô Lâm nhanh chóng đặt dấu ấn bằng nỗ lực tinh gọn bộ máy.

Dấu ấn trong nhiệm kỳ Tổng bí thư đầu tiên của ông Tô Lâm là nhanh chóng đặt dấu ấn bằng nỗ lực tinh gọn bộ máy.

Mục đích của công cuộc tinh gọn được nêu ra là tiết kiệm ngân sách và tăng tốc quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, thực tế việc điều chỉnh bộ máy đôi lúc lại gây ra sự chậm trễ.

Cơn sóng tác động rộng khắp của chương trình hành động này cũng được cho là đã gây ra những bất đồng trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bên cạnh lợi ích về kinh tế và thủ tục hành chính, những cải cách được triển khai với tốc độ nhanh này cũng kéo theo những "ngoại lệ chính sách", song hành với các bất cập khác về khả năng vận hành bộ máy của chính quyền địa phương.

Hành động cấp tập

Chủ trương tinh gọn bộ máy đã được đề ra từ năm 2017 với Nghị quyết 18, nhưng hầu như không có nhiều tiến triển, cho tới khi ông Tô Lâm tiến vào vị trí lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam.

"Không tinh gọn bộ máy thì không phát triển được", ông nói vào tháng 10/2024, hai tháng sau khi trở thành tổng bí thư.

Trước đó, ông Tô Lâm vốn chủ yếu được biết tới trên tư cách bộ trưởng Công an, người thực thi chính trong chiến dịch chống tham nhũng của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Vào tháng 8/2025, một số nhà quan sát đánh giá với BBC News Tiếng Việt rằng việc ông Tô Lâm thực hiện chủ trương tinh gọn nhanh như vậy sau khi nhậm chức là điều bất ngờ.

"Tôi nghĩ điều đó khiến nhiều người bất ngờ vì ông ấy có xuất thân từ ngành công an, người ta nghĩ mọi thứ vẫn sẽ như cũ, nhưng đây là một thay đổi phi thường mà tôi phải công nhận và khâm phục", ông Carl Thayer, Giáo sư danh dự tại Đại học New South Wales, Úc, nói với BBC News Tiếng Việt vào tháng 8/2025.

Giáo sư Vũ Tường, Trưởng Khoa Chính trị học, Đại học Oregon, (Mỹ), nhận định việc thực hiện tinh gọn bộ máy của ông Tô Lâm là "khá mạnh mẽ" và "đáng hoan nghênh".

Khoảng thời gian từ khi ông Tô Lâm phát động tinh gọn bộ máy tới khi thực hiện là chưa tới một năm – với hàng chục cơ quan bị ảnh hưởng, hàng trăm ngàn người chịu tác động trực tiếp. Đây được đánh giá là một công việc không dễ dàng cho một tân tổng bí thư, không chỉ về mặt kĩ thuật mà cả về mặt chính trị.

Ông Tô Lâm có thể tiến hành nhanh như vậy, theo giới quan sát, cho thấy ông đã tập hợp được nguồn lực chính trị mạnh mẽ, khẳng định quyền lực của ông.

Đánh giá với BBC News Tiếng Việt vào ngày 8/1, Tiến sĩ Thaveeporn Vasavakul, chuyên gia Đông Nam Á và Việt Nam tại GoSFI – công ty nghiên cứu và tư vấn có trụ sở tại bang California, Mỹ, cho rằng ông Tô Lâm không những ủng hộ mạnh mẽ mà nhiều khả năng chính là người khởi xướng chương trình tinh gọn bộ máy.

"Cả Bộ Nội vụ và các cơ quan của Quốc hội đều đóng vai trò then chốt : Bộ Nội vụ xây dựng mô hình mới, còn Quốc hội thông qua các văn bản pháp lý liên quan. Những đóng góp quan trọng của Bộ Nội vụ được thể hiện qua việc Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà được thăng chức phó thủ tướng", bà Thaveeporn nói.

Một nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm, bình luận với điều kiện ẩn danh, cho rằng tốc độ cải cách nhanh chóng thể hiện sức mạnh chính trị của ông Tô Lâm.

"Nếu ông ấy không đủ mạnh [về mặt chính trị], thì việc này chắc chắn đã không thể được thông qua và cũng không thể triển khai với tốc độ nhanh như vậy. Tôi không nghĩ các tổng bí thư tiền nhiệm có thể làm được điều này. Họ không có quyền lực và thẩm quyền như ông Tô Lâm hiện tại", nhà phân tích này nhận định với BBC News Tiếng Việt vào ngày 13/1.

Người này còn cho rằng việc triển khai tương tự sẽ tốn nhiều năm ở hầu hết các quốc gia khác.

Những vấn đề tồn đọng

Theo nhà nghiên cứu Thaveeporn Vasavakul, việc sáp nhập tỉnh thành có thể giúp Việt Nam đơn giản hóa bộ máy quản trị, giảm chi tiêu và nâng cao năng lực cạnh tranh kinh tế.

"Các tỉnh sau sáp nhập có thể trở nên hấp dẫn hơn đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài nhờ quy hoạch thống nhất, hạ tầng được mở rộng, cũng như khả năng tiếp cận đường bờ biển và các cảng biển.

"Các vùng kinh tế lớn hơn có điều kiện tích hợp tốt hơn hệ thống giao thông, cảng biển và khu công nghiệp, từ đó giúp giảm chi phí logistics và đơn giản hóa các quy định đối với doanh nghiệp", bà Thaveeporn nói.

Bà cũng nhận định rằng trung ương coi việc cắt giảm các vị trí lãnh đạo cấp tỉnh là một bước đi chiến lược nhằm củng cố quyền lực chính trị, qua đó có thể góp phần tạo ra mức độ ổn định chính sách cao hơn.

Về vấn đề này, nhà quan sát chính trị nói trên đánh giá rằng Việt Nam vẫn đang tìm cách để vận hành hệ thống một cách trơn tru.

"Quá trình tinh gọn đã loại bỏ được khá nhiều cán bộ và ở một số khía cạnh, số lượng các 'nút' quan liêu cũng được giảm bớt.

"Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, vẫn còn rất nhiều điều chưa rõ. Chẳng hạn, sau khi trụ sở cấp huyện bị dời hoặc bị xóa bỏ, với nhiều người dân, chính quyền nay trở nên xa hơn so với trước đây. Vậy điều đó sẽ tác động như thế nào tới việc hoạch định và thực thi chính sách ?"

"Nhiều tỉnh đã được sáp nhập với nhau dù có cơ cấu kinh tế và văn hóa chính trị rất khác biệt. Bộ máy hành chính sẽ vận hành ra sao trong những cuộc hôn nhân cưỡng ép này ?"

Nhà quan sát này cũng nhắc tới việc gia tăng đầu mối cho UBND tỉnh có thể khiến quá trình ra quyết định "trở nên phức tạp hơn rất nhiều".

Bên cạnh đó, nhà quan sát ẩn danh cũng nhắc tới công tác ứng phó thảm họa thiên nhiên, cho rằng "sự thiếu quen thuộc và quy trình quản lý thiếu hoàn thiện có thể đã khiến việc phản ứng trước thiên tai trở nên khó khăn và chậm chạp hơn so với mức họ có thể đạt được".

"Vì vậy, câu trả lời có lẽ là : hiện nay chúng ta vẫn chưa thực sự biết rõ. Cần để hệ thống vận hành một thời gian rồi mới có thể đánh giá ; những cải cách kiểu này thường mất rất lâu thì tác động mới bộc lộ rõ".

Điều dễ nhận thấy nhất trong quá trình tinh gọn bộ máy là việc hàng loạt cán bộ, công chức nghỉ việc.

Vào tháng 12/2025, Kho bạc Nhà nước cho biết đã chi 163.482 tỷ đồng cho 117.073 người thuộc diện nghỉ chế độ theo Nghị định 178 về tinh giản biên chế, trung bình mỗi người được nhận khoảng 1,4 tỷ đồng.

Dù vậy, chính số lượng và chất lượng cán bộ tiếp tục làm việc lại đang là vấn đề.

Sau hơn sáu tháng thực hiện sáp nhập, đội ngũ cán bộ, công chức đang ở trong tình trạng "vừa thừa, vừa thiếu", đặc biệt là ở cấp xã : nơi này thừa, chỗ kia thiếu ; thừa số lượng, thiếu người có chuyên môn.

Báo Dân trí vào tháng 10/2025 dẫn thông tin từ Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ (Bộ Nội vụ) Phạm Trung Giang cho biết tỉnh Điện Biên đang dôi dư gần 100 công chức xã nhưng thiếu 240 cán bộ chuyên môn.

Cũng vào tháng 10/2025, Chủ tịch Ủy ban Trung ương UBMặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến nói người dân rất mong muốn tình trạng cán bộ, công chức cấp xã "vừa thừa, vừa thiếu" được giải quyết rốt ráo hơn.

Thêm khoảng ba tháng trôi qua, tình trạng này chưa được giải quyết, ngay cả ở các đô thị lớn như Cần Thơ và Thành phố Hồ Chí Minh.

Bên cạnh đó, việc thuyên chuyển cán bộ, công chức để đảm bảo giải quyết việc làm cũng gây ra tình trạng bố trí cán bộ trái chuyên môn, theo bài viết của Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, cựu Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, đăng hồi tháng 9/2025 trên báo Tuổi Trẻ.

Chất lượng công việc hành chính ở các cơ quan chính quyền sau khi vận hành hai cấp vẫn còn vấn đề. Nhiều thủ tục hành chính bị trễ nải, kéo dài thời gian giải quyết.

Công tác cứu hộ cứu nạn khi Việt Nam hứng chịu thiên tai bão lũ vào tháng 11 bị đánh giá là chậm trễ và thiếu đồng bộ, mà một phần nguyên nhân là do bộ máy chính quyền địa phương hai cấp được cho là có nhiều bất cập.

Trong khi cán bộ chuyên môn thiếu thì số lượng lãnh đạo ở địa phương và trung ương lại đang thừa, nổi cộm nhất là số lượng cấp phó, như Thủ tướng Phạm Minh Chính có tới 9 vị cấp phó, nhiều sở có trên 15 phó giám đốc.

Theo bài viết nói trên của của ông Dũng, việc này còn khiến công tác phân công nhiệm vụ giữa các cấp phó trở nên chồng chéo, mờ nhạt, khiến bộ máy kém linh hoạt.

"Có cơ quan buộc phải chia nhỏ các mảng công việc để 'đủ việc' cho các phó phụ trách, làm giảm hiệu quả chỉ đạo và gia tăng chi phí hành chính. Nguy cơ hiện hữu là thay vì trở nên tinh gọn và năng động hơn, bộ máy lại trì trệ hơn, với nhiều người có chức vụ nhưng ít người thật sự gánh việc", ông viết.

Lấy ví dụ ở Chính phủ, bà Phạm Thị Thanh Trà, người vừa nhậm chức phó thủ tướng vào tháng 10/2025, hiện đang đảm nhiệm các mảng : thi đua – khen thưởng, cải cách hành chính ; lao động, việc làm, người có công, bình đẳng giới ; chấp thuận chủ trương đầu tư và chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, xử lý phát sinh của các dự án đầu tư thuộc thẩm quyền theo lĩnh vực được phân công.

Những nội dung nói trên đều từng do những phó thủ tướng khác đảm nhiệm, nay được chia cho bà Trà. Điều tương tự xảy ra đối với trường hợp của ông Hồ Quốc Dũng, người nhậm chức phó thủ tướng cùng ngày với bà Trà.

Về vấn đề này, bà Thaveeporn cho rằng việc thừa quan chức cấp phó "có khả năng xuất phát từ quá trình sáp nhập thiếu tính hệ thống, bỏ qua nhiệm vụ và chức năng của tổ chức, dẫn đến các cơ quan vẫn giữ cấu trúc trước đây và cần có người giám sát".

Tuy nhiên, bà nói mình không ngạc nhiên trước hiện tượng này.

"Ở Việt Nam, các bộ và cơ quan từng được sáp nhập trong quá khứ, điều này dẫn đến việc tăng số lượng quan chức cấp phó. Ví dụ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn được hình thành [vào năm 1945] từ việc hợp nhất nhiều bộ, dẫn đến số lượng phó bộ trưởng nhiều hơn", bà nói.

Giáo sư Carl Thayer cho rằng tình trạng dư thừa nhân sự nói trên là một hệ quả rõ ràng của việc sáp nhập được tiến hành vội vàng với ưu tiên là chuẩn bị cho Đại hội 14.

"Rất có khả năng sẽ có một nỗ lực phối hợp nhằm thúc đẩy trở lại việc tinh gọn bộ máy sau đại hội", ông nói thêm.

Vào ngày 11/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu cơ quan tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ở trung ương và địa phương trong năm 2026.

Sáp nhập cũng làm dôi dư nhiều trụ sở công, dẫn đến lãng phí. Trung ương đã kêu gọi, yêu cầu các địa phương đưa ra phương án xử lý trụ sở công dôi dư trong nhiều tháng qua nhưng tình trạng này vẫn chưa thể xử lý triệt để.

Vào ngày 9/1, Bộ Nội vụ cho biết còn 9.056 cơ sở nhà đất dôi dư cần tiếp tục xử lý. Chỉ một tuần trước đó, Bộ Tài chính vào ngày 2/1 đã gửi báo cáo tới Bộ Nội vụ nói rằng còn hơn 7.300 cơ sở nhà đất dôi dư cần tiếp tục xử lý.

Hiện tại, công tác rà soát toàn bộ tài sản công, trụ sở làm việc không sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả, không đúng mục đích vẫn đang được thực hiện.

'Rất khó đảo ngược'

Việc tinh gọn, tái cấu trúc bộ máy đã ảnh hưởng trực tiếp tới công việc, lợi ích của hàng trăm ngàn người, nên hẳn nhiên có cả sự ủng hộ lẫn phản đối. Đây là điều có thể ảnh hưởng tới khả năng tái cử của ông Tô Lâm.

"Mặc dù những thay đổi này đã ảnh hưởng tới nhiều cán bộ Đảng và Nhà nước, chính sách chính thức đã cam kết hỗ trợ bồi thường đáng kể, và việc không có phản đối cho thấy sự chấp nhận rộng rãi đối với các cải cách này.

"Tôi không thể khẳng định chắc chắn liệu cuộc tinh gọn bộ máy có tác động đến triển vọng tái cử của Tổng bí thư Tô Lâm hay không. Quá trình này đã được triển khai và sẽ rất khó đảo ngược", Tiến sĩ Thaveeporn Vasavakul nhận định.

Bà Thaveeporn nhìn nhận cuộc tinh gọn qua các giai đoạn riêng biệt với "giai đoạn cách mạng kết thúc vào khoảng ngày 1/7 khi hệ thống mới đi vào hoạt động" và những việc vẫn đang tiếp tục được thực hiện như phát triển mô hình chính quyền hai cấp, tổ chức lại các phòng, ban cấp tỉnh và xã.

Trong khi đó, nhà quan sát nói trên cho rằng việc tinh gọn bộ máy đang đặt ông Tô Lâm vào một "vị thế khá thuận lợi" trước thềm Đại hội 14.

"Ông ấy là người khởi xướng và đứng tên những cải cách này. Phần lớn mọi người hiện nay đang có cảm nhận tích cực về những các cải cách đó. Hiện tại, ông ấy rõ ràng có cơ sở vững chắc để lập luận rằng ông nên tiếp tục giữ cương vị tổng bí thư để có cơ hội trực tiếp dẫn dắt và triển khai những cải cách do chính ông đề ra", ông nói.

Hiện tại, có nhiều thông tin cho thấy khả năng cao ông Tô Lâm sẽ tái cử tổng bí thư nhiệm kỳ 14.

Thậm chí, các hãng tin quốc tế như Reuters và Bloomberg còn đề cập đến khả năng ông sẽ làm tổng bí thư kiêm chủ tịch nước – một hình thức nhất thể hóa như Trung Quốc, Lào và các nước cộng sản khác.

"Tuy nhiên, với Đại hội Đảng vào năm 2031 thì câu chuyện lại khác. Khi đó, mọi thứ sẽ phụ thuộc vào việc những cải cách này có thực sự phát huy hiệu quả hay không. Nếu bộ máy ra quyết định bị chậm lại, hoặc nếu chất lượng quản trị nhà nước không được cải thiện, thì đó sẽ là điều bất lợi cho ông Tô Lâm", nhà quan sát chính trị lưu ý.

Bên cạnh những tác động nêu trên, bà Thaveeporn còn nhắc tới khả năng việc thực hiện chính sách luân chuyển cán bộ, sắp xếp lại bộ máy đang mang lại lợi ích cho các lãnh đạo của Đảng, đặc biệt là các mạng lưới gắn với ông Tô Lâm, các mảng nội chính và tổ chức–nhân sự của Đảng, Bộ Công an.

"Việc bổ nhiệm cán bộ không phải người địa phương vào các vị trí lãnh đạo đảng cấp tỉnh, giám đốc công an tỉnh và chủ tịch UBND tỉnh chắc chắn có thể làm giảm nạn thân hữu và cục bộ địa phương ở cấp tỉnh. Tuy nhiên, các lựa chọn nhân sự này cần dựa trên năng lực và thành tích, chứ không phải trên quan hệ bảo trợ hay thân tín", bà lưu ý.

Bố trí bí thư tỉnh ủy không phải là người địa phương là chủ trương đã được đưa ra và triển khai nhỏ giọt trong hơn 20 năm qua. Đến thời ông Tô Lâm, chính sách này được triển khai mạnh, không chỉ áp dụng cho bí thư tỉnh ủy mà cả chủ tịch UBND tỉnh và một số vị trí cán bộ lãnh đạo khác.

Mục đích chính được nêu ra là nhằm giảm nạn bè phái, thân hữu. Tuy nhiên, việc triển khai công tác bổ nhiệm không được minh bạch cùng một số hiện tượng bề nổi – chẳng hạn nhiều bí thư tỉnh ủy mới được bổ nhiệm là người Hưng Yên – đã khiến có nhiều đồn đoán về khả năng lãnh đạo Đảng sử dụng chính sách này để bố trí đồng minh tại nhiều tỉnh thành nhằm củng cố quyền lực chính trị.

Đánh giá về các nỗ lực tinh gọn, bao gồm cả luân chuyển cán bộ, nhà quan sát chính trị ẩn danh nói trên nhận định : "Có mục tiêu cải thiện hiệu quả quản trị, và điều đó đồng thời cũng kéo theo những hệ quả khác : giảm số lượng đầu mối, trao cho ông ấy quyền quyết định đặt thủ phủ tỉnh ở đâu, và quyền lựa chọn các lãnh đạo mới. Quá trình này chắc chắn sẽ làm gia tăng mức độ tập trung quyền lực và thẩm quyền trung ương. Đồng thời, nó cũng được trình bày như một bước đi nhằm mang lại những lợi ích phù hợp về kinh tế và quản trị.

"Vì vậy, vấn đề là cách diễn giải : ta có thể cho rằng họ tìm cách cải thiện quản trị và hệ quả phụ là củng cố quyền lực ; hoặc ngược lại, họ muốn củng cố quyền lực, và để thuyết phục các bên khác đồng thuận thì buộc phải cải thiện quản trị. Tôi không chắc yếu tố nào là chính, yếu tố nào là phụ. Nhưng rõ ràng, hai điều này gắn chặt với nhau, không thể tách rời", vị này nhận định.

Nguồn : BBC, 19/01/2026

*************************

Ai có khả năng trở thành tân ủy viên Bộ Chính trị tại Đại hội 14 ?

BBC, 19/01/2026

Một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm nhất của công chúng về Đại hội 14 là ban lãnh đạo mới. Vậy những ai có khả năng trở thành tân ủy viên Bộ Chính trị ?

Những ai có khả năng trở thành tân ủy viên Bộ Chính trị ?

Số lượng ủy viên Bộ Chính trị của khóa 14 dự kiến sẽ khoảng 17-19 người, không khác nhiều so với hai khóa gần đây.

Kể từ đầu nhiệm kỳ khóa 13 hồi tháng 1/2021 đến nay, cơ cấu Bộ Chính trị đã có sự thay đổi lớn.

Từ 18 ủy viên ban đầu, hiện đã có 8 người rời ghế nóng, trong số đó, ngoại trừ Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, 7 thành viên còn lại đều thôi giữ chức vụ do liên quan đến các vi phạm và khuyết điểm.

Bộ Chính trị đã được bổ sung 6 thành viên trong khóa này và hiện tại có 16 ủy viên.

Dù vậy, 8 trong số đó đã quá tuổi khi Đảng quy định độ tuổi tái cử của ủy viên Bộ Chính trị là không quá 65.

Như vậy, với phương án 17-19 thành viên khóa tới, sẽ có khá nhiều gương mặt mới xuất hiện trong danh sách Bộ Chính trị khóa 14.

Những thành viên còn trong độ tuổi gồm Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang.

Nhóm còn lại có ba lãnh đạo chủ chốt là Tổng bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường và Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng những người khác đều đã quá tuổi tái cử theo khung quy định chung.

Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang đã bước qua tuổi 65 được một vài tháng.

Nếu muốn tái cử, những người này phải được xét "trường hợp đặc biệt".

Đại hội 12 có một "trường hợp đặc biệt" tái cử là Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, trong khi Đại hội 13, ngoài ông Trọng, còn có thêm Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Chưa rõ Đại hội 14 sẽ có bao nhiêu "trường hợp đặc biệt" tái cử vì Đảng coi phương án nhân sự là bí mật tuyệt mật.

Nhân Đại hội 14, hãy cùng BBC News Tiếng Việt điểm qua các gương mặt tiềm năng có thể tham gia cơ quan quyền lực nhất của Đảng vào khóa tới.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị

Kể từ khi ông Tô Lâm lên lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam, cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã xuất hiện dày đặc trở lại trên truyền thông sau gần một thập kỷ lui về hậu trường.

Và người con trai cả của ông, Nguyễn Thanh Nghị, cũng có những bước tiến ngoạn mục trong cùng giai đoạn.

Đầu năm 2025, sau khi Bộ Xây dựng sáp nhập, ông Nghị được điều động về Thành phố Hồ Chí Minh giữ chức phó bí thư thường trực Thành ủy, trước khi nắm giữ hàng loạt trọng trách quan trọng tại địa phương đầu tàu kinh tế này.

Vào tháng 8/2025, ông được bổ nhiệm vào vị trí trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, trước đây có tên là Ban Kinh tế Trung ương.

Trong cơ cấu quyền lực hiện nay, cơ quan này giữ vai trò nòng cốt khi đóng vai trò tham mưu cao nhất cho Trung ương Đảng và Bộ Chính trị về định hướng thể chế, kinh tế - xã hội.

Lịch sử cho thấy vị trí này thường là bệ phóng vào Bộ Chính trị, minh chứng qua các trường hợp của các ông Trần Tuấn Anh và Nguyễn Văn Bình hay trước đó là Trương Tấn Sang, Phan Diễn.

Vị trí hiện tại của ông Nghị không chỉ khẳng định vai trò cá nhân mà còn cho thấy tầm quan trọng của việc hoạch định chính sách kinh tế trong tầm nhìn của Tổng bí thư Tô Lâm.

Với tuổi đời còn trẻ và kinh nghiệm dày dặn từ bí thư tỉnh ủy đến bộ trưởng Bộ Xây dựng, việc đứng đầu một ban Đảng quan trọng được xem là bước đi chiến lược nhằm củng cố hồ sơ chính trị của ông trước khi bước vào nhiệm kỳ mới.

Ông Nguyễn Thanh Nghị sinh năm 1976, là tiến sĩ ngành khoa học kỹ thuật xây dựng và có lộ trình công tác đa dạng từ môi trường học thuật đến quản lý nhà nước.

Dù từng phải "kiểm điểm rút kinh nghiệm" liên quan đến sai phạm đất đai tại Kiên Giang vào năm 2020, sự nghiệp của ông vẫn tiếp tục tiến triển mạnh mẽ qua các kỳ Đại hội 12 và 13.

Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang

Nhân vật trong màn hoán đổi vị trí với ông Nguyễn Thanh Nghị chính là người tiền nhiệm Trần Lưu Quang.

Sau hơn 4 năm kinh qua nhiều vị trí quan trọng từ địa phương đến trung ương, ông Trần Lưu Quang đã có màn tái xuất đầy bất ngờ trên chính trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 25/8/2025, ông chính thức nhận quyết định giữ chức bí thư Thành ủy thay cho ông Nguyễn Văn Nên – người được điều động làm ủy viên thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội 14.

Và vào trung tuần tháng 10/2025, ông Quang được chỉ định tiếp tục đảm nhận công việc này nhiệm kỳ 2025-2030.

Các bí thư thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh trong những nhiệm kỳ gần đây đều là các ủy viên Bộ Chính trị như các ông Nguyễn Văn Nên, Nguyễn Thiện Nhân, Đinh La Thăng, Lê Thanh Hải, Nguyễn Minh Triết, Trương Tấn Sang...

Thành phố Hồ Chí Minh thời ông Quang làm bí thư đã trải qua cuộc sáp nhập với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, trở thành một siêu đô thị chiếm 1/4 GDP cả nước, đòi hỏi một bộ máy lãnh đạo có kinh nghiệm thực tiễn và khả năng kết nối liên vùng mạnh mẽ.

Ông Quang, sinh năm 1967, quê ở Tây Ninh, với kinh nghiệm dày dặn từ địa phương đến Chính phủ và ban Đảng chỉ trong khoảng 5 năm qua, đã tích lũy được nguồn vốn chính trị khá lớn, tạo đà thuận lợi cho việc điều hành một siêu đô thị có quy mô dân số 15 triệu người.

Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm t

Ông Trần Sỹ Thanh được bầu giữ chức chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa 13 hồi tháng 11/2025, thay cho ông Nguyễn Duy Ngọc được điều làm bí thư Thành ủy Hà Nội.

Việc đứng đầu cơ quan được Tổng bí thư Tô Lâm ví như "thanh bảo kiếm" – nơi yêu cầu nhân sự phải "trong sáng như gương, sắc bén như gươm" – mở rộng cánh cửa để ông gia nhập Bộ Chính trị tại Đại hội 14.

Đây là một vị trí do Ban Chấp hành Trung ương bầu và thường do một ủy viên Bộ Chính trị nắm giữ.

Nhiều đời chủ nhiệm trước đây đều có chân trong Bộ Chính trị như các ông Nguyễn Duy Ngọc, Trần Cẩm Tú, Trần Quốc Vượng, Ngô Văn Dụ và Nguyễn Văn Chi.

Nữ ủy viên Bộ Chính trị đầu tiên của Việt Nam, bà Nguyễn Thị Xuân Mỹ, cũng đến từ cơ quan này.

Trước ông Thanh, hồi tháng 1/2025, ông Nguyễn Duy Ngọc, sau khi trở thành chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, liền được bầu vào Bộ Chính trị.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thi hành kỷ luật Đảng, nhất là trong bối cảnh công cuộc phòng chống tham nhũng, tiêu cực đang được đẩy mạnh.

Trong nhiệm kỳ khóa 13, cơ quan này đã xử lý một khối lượng công việc lớn với hơn 30 ủy viên Trung ương và 7 ủy viên Bộ Chính trị phải rời ghế, trong đó bao gồm cả những lãnh đạo chủ chốt như các ông Nguyễn Xuân Phúc, Võ Văn Thưởng, Vương Đình Huệ và bà Trương Thị Mai.

Ông Trần Sỹ Thanh, sinh năm 1971, quê Nghệ An, là chính trị gia có bề dày kinh nghiệm quản lý phong phú ở cả cấp địa phương lẫn trung ương.

Trước khi trở thành chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, ông đã kinh qua nhiều chức vụ quan trọng như bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang và Lạng Sơn, chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN), Tổng Kiểm toán Nhà nước và gần đây nhất là chủ tịch UBND TP Hà Nội.

Đáng chú ý, ông từng có thời gian ngắn làm phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương vào năm 2015, giúp ông có sự am hiểu về nghiệp vụ kiểm tra, giám sát ngay khi quay trở lại nắm quyền lãnh đạo cơ quan này.

Ông từng gây ấn tượng với dư luận qua phát biểu "Mình chẳng dính dáng gì mình không sợ. Mình trong veo thì sợ cái gì" khi giải quyết các vấn đề đất đai cho người dân tại Hà Nội.

Trong giai đoạn chuẩn bị nhân sự cho Đại hội 14, ông Thanh và Ủy ban Kiểm tra Trung ương được coi là chốt chặn quan trọng để sàng lọc đội ngũ cán bộ.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết

Trong cuộc xáo trộn nhân sự cấp cao cuối năm 2025, Đại tướng Trịnh Văn Quyết đã trở thành tâm điểm khi rời ghế chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam để đảm nhiệm chức vụ trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.

Tiền nhiệm của ông Quyết là ông Nguyễn Trọng Nghĩa – người quay lại Bộ Quốc phòng làm chủ nhiệm Tổng cục Chính trị và được phong quân hàm đại tướng sau đó.

Việc để hai đại tướng luân phiên nắm giữ cơ quan "quản lý tư tưởng" của Đảng cho thấy sự tin tưởng tuyệt đối của Ban Chấp hành Trung ương vào kỷ luật và bản lĩnh của khối quân đội trong việc kiểm soát mặt trận văn hóa, tuyên truyền.

Chỉ trong vòng chưa đầy 10 năm, ông Quyết đã đi từ hàm thiếu tướng (2016) lên đại tướng (2025), trở thành vị đại tướng thứ 18 trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sự nghiệp của ông Trịnh Văn Quyết ghi nhận những bước thăng tiến nhanh chóng, đặc biệt kể từ khi Tổng bí thư Tô Lâm lên nắm quyền.

Việc ông được bầu vào Ban Bí thư từ tháng 8/2024 và sau đó được phong đại tướng khi đang giữ chức chủ nhiệm Tổng cục Chính trị đã tạo ra một nền tảng quyền lực nhất định.

Ông Quyết hiện là một trong năm vị đại tướng quân đội đương nhiệm tham gia Ban Chấp hành Trung ương, khẳng định vị thế của lực lượng quân đội trong cấu trúc quyền lực hiện nay.

Ông sinh ngày 22/1/1966 tại Hải Dương, vẫn chưa qua 60 tuổi vào thời điểm khai mạc đại hội.

Lịch sử chính trị Việt Nam cho thấy vị trí chủ nhiệm Tổng cục Chính trị mà ông vừa rời ghế thường là "bệ phóng" thẳng vào Bộ Chính trị, giống như trường hợp của Đại tướng Lương Cường trước đây.

Việc ông chuyển sang nắm giữ Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương – một ban Đảng trọng yếu mà các lãnh đạo tiền nhiệm như ông Võ Văn Thưởng hay Nguyễn Trọng Nghĩa đều là ủy viên Bộ Chính trị – càng củng cố thêm nhận định rằng chiếc ghế trong cơ quan quyền lực nhất của Đảng khóa tới gần như đã định sẵn cho ông.

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung

Ông Lê Hoài Trung, sinh tháng 4/1961, quê Thừa Thiên Huế, chính thức trở thành Bộ trưởng Bộ Ngoại giao vào tháng 10 năm ngoái.

Tuy nhiên, ông đã được chỉ định vào chức vụ này trước đó khoảng hai tháng – đảm nhiệm vai trò tại bộ Ngoại giao do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn kiêm nhiệm.

Ông Trung là một nhà ngoại giao thâm niên, có trình độ tiến sĩ luật, thạc sĩ luật quốc tế và ngoại giao, từng giữ chức thứ trưởng, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc nhiệm kỳ 2011-2014.

Ông tiếp tục giữ chức thứ trưởng Ngoại giao từ tháng 10/2014 sau khi kết thúc nhiệm kỳ đại sứ, trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc.

Sự nghiệp của ông không chỉ giới hạn ở Chính phủ mà còn ghi dấu trong hệ thống Đảng khi ông từng đảm nhiệm chức trưởng ban Đối ngoại Trung ương và sau đó là chánh Văn phòng Trung ương Đảng.

Việc ông Lê Hoài Trung nắm Bộ Ngoại giao – cơ quan quản lý nhà nước về đối ngoại – mang ý nghĩa rất lớn trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập sâu rộng.

Là ủy viên Trung ương Đảng hai khóa liên tiếp và là bí thư Trung ương Đảng khóa 13, ông Trung được đánh giá là nhân vật có khả năng kết nối giữa kênh đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế là một trong "bộ tứ trụ cột" đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới như lời ông Tô Lâm nhiều lần khẳng định, ngành ngoại giao được dự báo sẽ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nhiệm kỳ tới.

Thêm vào đó, kết hợp với kinh nghiệm hoạt động trong ban Đảng, ông Trung được một số nhà quan sát đánh giá có khả năng cao có chân trong Bộ Chính trị khóa tới, có thể ở vai trò phó thủ tướng thường trực.

Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Phạm Gia Túc

Ông Phạm Gia Túc, sinh năm 1965, quê ở Nam Định, chính là người thay ông Lê Hoài Trung làm chánh Văn phòng Trung ương Đảng hồi tháng 8/2025.

Chính trị gia này có kinh nghiệm đa dạng, từ môi trường kinh tế tại Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đến các vị trí lãnh đạo địa phương như phó bí thư Thành ủy Cần Thơ, bí thư Tỉnh ủy Nam Định và từng giữ chức phó trưởng Ban Nội chính Trung ương.

Trong hệ thống chính trị Việt Nam, Văn phòng Trung ương Đảng giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi là cơ quan tham mưu, giúp việc trực tiếp cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư.

Đáng chú ý, trong nhiệm kỳ khóa 13, chiếc ghế chánh Văn phòng Trung ương Đảng đã trải qua 4 lần đổi chủ, cho thấy đây là vị trí luân chuyển chiến lược cho những cán bộ được quy hoạch vào các vị trí cao hơn.

Trước ông Phạm Gia Túc, những người từng nắm giữ chức vụ này đều đã thăng tiến mạnh mẽ : ông Lê Minh Hưng hiện là trưởng Ban Tổ chức Trung ương, ông Nguyễn Duy Ngọc hiện là bí thư Thành ủy Hà Nội và ông Lê Hoài Trung hiện là bộ trưởng Ngoại giao.

Ngay cả ở nhiệm kỳ trước, ông Nguyễn Văn Nên cũng từng giữ chức này trước khi trở thành bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

Chánh Văn phòng Trung ương Đảng cũng là một chức danh thuộc nhóm lãnh đạo cấp cao trong hệ thống chính trị Việt Nam.

Tổng tham mưu trưởng Nguyễn Tân Cương

Việc Bộ trưởng Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 16 vào đầu tháng 1/2026 đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận.

Động thái này được giới quan sát đánh giá là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy ông có khả năng cao sẽ tiếp tục con đường chính trị và có thể sẽ giữ một vị trí trong dàn lãnh đạo chủ chốt.

Trong trường hợp đó, người có khả năng cao nhất trong việc thay ông Giang tiếp quản Bộ Quốc phòng là Đại tướng, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Tân Cương.

Bộ trưởng Quốc phòng là chức danh luôn có chân vào Bộ Chính trị nhiều khóa vừa qua, minh chứng qua các ông Ngô Xuân Lịch, Phùng Quang Thanh, Phạm Văn Trà, Đoàn Khuê...

Ông Nguyễn Tân Cương, sinh năm 1966, quê ở Hà Nam, bắt đầu sự nghiệp quân ngũ từ tháng 10/1983 với vai trò học viên tại Trường Sĩ quan Lục quân 2. Ông có thời gian trực tiếp tham gia chiến đấu tại chiến trường Campuchia giai đoạn 1986-1987.

Từ 2018 đến nay chứng kiến giai đoạn thăng tiến nhanh của ông Cương, cụ thể đảm nhiệm các vị phó tổng tham mưu trưởng, sau đó là thứ trưởng Bộ Quốc phòng và được thăng quân hàm thượng tướng vào năm 2021.

Đến tháng 10/2024, ông được Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao quyết định thăng quân hàm lên đại tướng.

Khả năng vào Bộ Chính trị của tướng Cương còn phụ thuộc vào yếu tố Đại tướng Phan Văn Giang sẽ tiếp tục làm bộ trưởng Quốc phòng hay rời cơ quan này.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng

Ông Nguyễn Văn Quảng, sinh năm 1969, quê Hải Phòng, vào tháng 11/2025 đã được Quốc hội bầu làm chánh án Tòa án nhân dân tối cao nhiệm kỳ 2021-2026.

Các chánh án gần đây thường không tham gia Bộ Chính trị, trừ trường hợp của Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình, người bước vào Bộ Chính trị khi đang lãnh đạo cơ quan tư pháp.

Tiền nhiệm của ông Nguyễn Hòa Bình ở Tòa án nhân dân tối cao là ông Trương Hòa Bình bước vào Bộ Chính trị vào tháng 1/2016, sau đó tới tháng 4 cùng năm thì trở thành phó thủ tướng, được miễn nhiệm chức chánh án.

Ngoại lệ Nguyễn Hòa Bình phần nào mở rộng con đường vào Bộ Chính trị cho ông Quảng.

Hơn nữa, Đảng vừa trải qua một cuộc tái cơ cấu sắp xếp các ban ngành và với số lượng 17-19 ủy viên Bộ Chính trị khóa 14, khả năng Tòa án Nhân dân Tối cao có đại diện trong cơ quan này cũng được đặt ra.

Ông Quảng là ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, có trình độ tiến sĩ luật, cao cấp lý luận chính trị.

Trưởng thành từ cán bộ, điều tra viên Phòng Điều tra hình sự, ông Nguyễn Văn Quảng có nhiều năm công tác gắn liền với ngành kiểm sát, nơi ông từng nắm giữ chức vụ phó viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.

Trước đó, ông cũng có thời gian công tác ở địa phương tại Hải Phòng và Đà Nẵng.

Phó trưởng ban thường trực Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí

Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Nội chính Trung ương đương nhiệm Phan Đình Trạc đã 67 tuổi, nên sẽ về hưu sau Đại hội 14, trừ khi được xét đặc cách "trường hợp đặc biệt".

Nếu ông Trạc về hưu, người có khả năng thay ông là Phó Trưởng ban thường trực Lê Minh Trí - người chỉ mới được điều về cơ quan này hồi tháng 11/2025.

Trước đây, trong giai đoạn từ tháng 4/2013 tới tháng 4/2016, ông Trí đã từng công tác tại ban đảng này, chức vụ khi ấy là phó trưởng ban Ban Nội chính Trung ương.

Tuy vậy, ông Trí cũng cần phải được xét "trường hợp đặc biệt" khi đã hơn 65 tuổi vào thời điểm diễn ra Đại hội 14.

Ông Lê Minh Trí, sinh năm 1960, quê ở Thành phố Hồ Chí Minh, trình độ cử nhân an ninh nhân dân, cử nhân luật. Ông Trí hiện đang là bí thư Trung ương Đảng khóa 13, ủy viên Trung ương Đảng khóa 12, 13 và là đại biểu Quốc hội các khóa 14 và 15.

Ông lần lượt đảm nhận các vai trò quan trong trong ngành công an, sau đó trở thành viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao năm 2016.

Sau hai nhiệm kỳ lãnh đạo ngành kiểm sát, đến tháng 8/2024, ông được Quốc hội bầu giữ chức vụ chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Việc một nhân vật hiểu rõ hệ thống từ công an, công tố đến tòa án như ông được đánh giá là rất phù hợp để giữ chức lãnh đạo Ban Nội chính Trung ương trong thời gian tới.

Trong vụ án Hồ Duy Hải, ông Lê Minh Trí đã từng quyết liệt kháng nghị trên cương vị viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Thế nhưng, khi trở thành chánh án Tòa án nhân dân tối cao, có thẩm quyền cao nhất để quyết định việc lật lại vụ án, ông không đưa ra động thái mới nào cho hồ sơ này.

Nguồn : BBC, 19/01/2026

*******************************

Điều giúp ông Nguyễn Thanh Nghị sáng cửa vào Bộ Chính trị

BBC, 19/01/2026

Khi Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị rời Hà Nội về giữ chức phó bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 1/2025, công chúng đã đồn đoán rằng ông sẽ thay thế Bí thư Nguyễn Văn Nên trong nhiệm kỳ tới.

Ông Nguyễn Thanh Nghị bước vào Đại hội 14 với tư cách là lãnh đạo cấp cao.

Nhưng đến tháng 11 năm đó, ông lại được điều trở lại Hà Nội, và người thay thế ông Nguyễn Văn Nên ở vị trí bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh là trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Trần Lưu Quang.

Người thay thế ông Quang ở ban Đảng chính là ông Nguyễn Thanh Nghị, con trai cả của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, trở thành trưởng ban trẻ nhất trong số các lãnh đạo ban Đảng.

Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trước đây là Ban Kinh tế Trung ương, có nhiệm vụ tham mưu, giúp việc cho Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và Ban Bí thư trong việc định hướng xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế ; hoạch định đường lối, chủ trương, biện pháp lớn, quan trọng về kinh tế - xã hội.

Ở vị trí này, ông Nghị bước vào Đại hội 14 với tư cách là lãnh đạo cấp cao.

Vì sao một nhân vật trẻ tuổi lại có những bước thăng tiến nhanh chóng, nắm giữ các chức vụ trọng yếu như vậy ?

Ba lần ra Ba Đình

Lần ra Hà Nội vào tháng 8/2025 là lần thứ ba của ông Nguyễn Thanh Nghị.

Ông Nghị, với tuổi đời còn khá trẻ, lại giữ chức vụ cao, cộng thêm sự hậu thuẫn chính trị lớn, được đánh giá là có con đường thăng tiến rộng mở.

Trưởng ban Đảng thuộc nhóm "lãnh đạo cấp cao" trong hệ thống chính trị Việt Nam, chỉ xếp sau nhóm "lãnh đạo chủ chốt", theo Quy định 368 của Bộ Chính trị được ban hành hồi tháng 9/2025.

Những lãnh đạo Ban Kinh tế Trung ương, tiền thân của cơ quan ông Nghị, như ông Trần Tuấn Anh và ông Nguyễn Văn Bình, đều có suất trong Bộ Chính trị.

Bước ngoặt sự nghiệp của ông Nghị bắt đầu từ năm 2011, khi ông Nguyễn Tấn Dũng đang giữ chức vụ thủ tướng.

Tại Đại hội 11, dù không phải đại biểu tham dự, ông Nguyễn Thanh Nghị gây chú ý khi trở thành một trong hai gương mặt trẻ nhất trúng cử vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng ở vị trí ủy viên dự khuyết.

Tháng 11 cùng năm, ông rời ghế phó hiệu trưởng Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh để chính thức bước vào chính trường với vị trí thứ trưởng Bộ Xây dựng.

Lần ra Hà Nội đầu tiên đó, ông Nghị ở Bộ Xây dựng được hơn hai năm rồi lại được luân chuyển về Kiên Giang, vùng đất người cha Nguyễn Tấn Dũng đã gầy dựng sự nghiệp chính trị ban đầu.

Ở đó, ông Nghị giữ chức phó bí thư, rồi bí thư Tỉnh ủy vào năm 2015, tạo tiền đề vững chắc để trở thành ủy viên Trung ương chính thức tại Đại hội 13.

Ông trở thành bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang, rồi sau đó tái xuất Ba Đình lần thứ hai, giữ chức thứ trưởng, trước khi trở thành bộ trưởng Bộ Xây dựng vào tháng 4/2021.

Tháng 1/2025, trong bối cảnh tinh gọn và Bộ Xây dựng sáp nhập với Bộ Giao thông vận tải, ông Nghị được điều động làm phó bí thư thường trực Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

Cuộc tái xuất Ba Đình lần thứ ba vào tháng 8/2025 đã đưa ông lên hàng ngũ lãnh đạo cấp cao khi trở thành trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Những hành trình đó đã giúp ông tích lũy vốn và hồ sơ chính trị dồi dào để thuyết phục các đại biểu tại Đại hội 14 bầu ông vào ban lãnh đạo mới.

Con đường đi lên của ông Nghị dường như không gặp trục trặc gì đáng kể dù hồi giữa năm 2020, ông và hơn 10 quan chức khác của tỉnh Kiên Giang đã phải "kiểm điểm rút kinh nghiệm" liên quan tới sai phạm đất đai gây thất thoát hơn 2.300 tỷ đồng trong giai đoạn 2011-2017.

Công chúng cũng dường như nhớ đến ông thời còn làm bí thư tỉnh ủy Kiên Giang khi vào tháng 4/2019, ông xuất hiện trong bức ảnh cùng Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong chuyến công cán của vị lãnh đạo Đảng đến địa phương này.

Sự kiện này bỗng đột ngột thu hút sự chú ý từ công luận vì sau chuyến thăm đó, ông Trọng dường như không xuất hiện trước công chúng vì lý do sức khỏe.

Trước những tin đồn râm ran, ngày 25/4/2019, Bộ Ngoại giao chính thức xác nhận ông Trọng "không khỏe". Tròn một tháng vắng bóng, ông Trọng xuất hiện trở lại trong một cuộc họp ở Hà Nội vào ngày 15/5/2019.

Bóng dáng ông Nguyễn Tấn Dũng

Sự đi lên như diều gặp gió của ông Nguyễn Thanh Nghị được thấy rõ rệt khi ông Tô Lâm trở thành tổng bí thư, kế nhiệm ông Nguyễn Phú Trọng qua đời.

Thời gian đó cũng chứng kiến cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tái xuất trước ống kính truyền thông thường xuyên hơn sau gần một thập kỷ lui về hậu trường "làm người tử tế".

Giới quan sát chính trị Việt Nam nhận định ông Dũng chính là đối thủ chính của ông Trọng cho chức tổng bí thư hồi Đại hội 12 vào năm 2016.

Khi ông Trọng mất, ông Dũng được nhìn thấy trong đám tang và rồi lần nữa trở lại ánh đèn sân khấu vào ngày 20/1/2025 với tấm Huân chương Sao Vàng.

Tấm "huân chương cao quý nhất của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam" này cũng đã được ông Tô Lâm trao cho ông Nguyễn Phú Trọng vào ngày 18/7, một ngày trước khi ông Trọng mất.

Sau đó, ông Dũng được nhìn thấy xuất hiện tại hàng loạt các sự kiện lớn nhỏ như Đại hội Đảng bộ Phường Xuân Hòa tại Thành phố Hồ Chí Minh nơi ông cư ngụ, Đại hội Đảng bộ Quân đội vào ngày 30/9 hay Đại hội Đảng bộ Công an ngày 4/10.

Ông cũng tham dự lễ trồng cây cùng với ông Tô Lâm, Đại tướng Lương Tam Quang và Đại tướng Lê Hồng Anh trong lễ khánh thành trụ sở Bộ Công an vào trung tuần tháng 8/2025.

Ông Dũng cũng xuất hiện bên ông Tô Lâm và các lãnh đạo cấp cao khác trong buổi khánh thành Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia do Tập đoàn Vingroup đầu tư vào ngày 19/8.

Màn tái xuất này làm làm dấy lên nhiều đồn đoán về một thế lực đứng sau hậu thuẫn cho ông Nguyễn Thanh Nghị.

Giáo sư Zachary Abuza từ Đại học National War College (Mỹ) cho rằng ông Tô Lâm hiện đang tận dụng vốn chính trị từ cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng - người có rất nhiều nguồn lực chính trị, đặc biệt là ở miền Nam.

Vào tháng 7/2025, ông Abuza đã nhận định với BBC News Tiếng Việt như sau :

"Ông Tô Lâm đang rất cẩn trọng trong việc xây dựng liên minh với khối miền Nam. Ông ấy cần ông Nguyễn Tấn Dũng để đảm bảo sự hậu thuẫn từ miền Nam cho các cải cách chính trị, việc tái cơ cấu bộ máy chính phủ và các kế hoạch kinh tế của ông".

Mối quan hệ mật thiết giữa ông Tô Lâm và ông Nguyễn Tấn Dũng được đánh giá là điều kiện thuận lợi cho ông Nguyễn Thanh Nghị thăng tiến.

Nguồn : BBC, 19/01/2026