Donald Trump tại Liên Hiệp Quốc : Màn phô diễn quyền lực hơn là một tuyên bố chính trị

Anh Vũ, RFI, 24/09/2025

Tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, ngày 23/09/2025, tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu dài gần một giờ, vượt xa thời lượng 10 phút quy định cho mỗi diễn giả. Đây không chỉ là dịp để ông Trump thể hiện quan điểm về thế giới, mà còn là cuộc trình diễn hình ảnh cá nhân, nhắm đến cử tri Mỹ và truyền thông toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ngày 23/09/2025. AP - Yuki Iwamura

Trump khai thác diễn đàn Liên Hiệp Quốc như một sân khấu quốc tế để khẳng định quyền lực. Một điểm nổi bật trong diễn văn là ông Trump đã công kích trực tiếp Liên Hiệp Quốc, cáo buộc tổ chức quốc tế có quá nhiều nghị quyết suông và không hỗ trợ Mỹ duy trì hòa bình. Ông cáo buộc Liên Hiệp Quốc tài trợ cho di dân bất hợp pháp, chỉ trích chính sách khí hậu là "trò lừa đảo" quốc tế. Bên cạnh đó, ông tự nhận đã chấm dứt 7 cuộc chiến và xứng đáng nhận giải Nobel Hòa bình. Các phát ngôn vừa hùng hồn vừa cay nghiệt, thu hút sự chú ý của giới quan sát quốc tế nhiều hơn là cử tọa tại chỗ gồm đại diện hơn 190 quốc gia thành viên.

Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Bỉ RTBF, Serge Jaumain, giáo sư sử học đương đại tại Đại học Tự do Bruxelles (ULB) nhận định : "Donald Trump, một lần nữa, khẳng định quyền lực của mình, tự cho mình là một nhà lãnh đạo hàng đầu trên thế giới... Nhưng mục tiêu của ông là xuất hiện trên màn hình, đồng thời cho cử tri thấy rằng ông có ảnh hưởng trên toàn thế giới. Do đó, ông muốn tạo dấu ấn sâu sắc, đặc biệt trong lòng cử tri của mình".

Trước diễn đàn Liên Hiệp Quốc, vốn vẫn được coi như ngôi đền của chủ nghĩa đa phương, tổng thống Mỹ tiếp tục thể hiện lập trường chống các thể chế đa phương, vốn đã trở thành "thương hiệu" từ nhiệm kỳ trước của ông. Theo Donald Trump, các quốc gia nên tự bảo vệ lợi ích riêng thay vì phụ thuộc vào các cơ chế quốc tế. Ở đây, ông đặt Mỹ dưới sự lãnh đạo của mình như một "hình mẫu" để thế giới noi theo.

Mục đích của ông Trump không phải là phê bình để cải thiện vai trò của Liên Hiệp Quốc mà là gửi thông điệp tới cử tri Mỹ rằng ông đang "bảo vệ chủ quyền", không để đất nước bị lợi dụng bởi các định chế đa phương.

Trump khẳng định đã "chấm dứt 7 cuộc xung đột" và ám chỉ bản thân mới là người đóng vai trò gìn giữ hòa bình toàn cầu, thay thế chức năng vốn thuộc về tổ chức quốc tế này. Tuy nhiên, giới quan sát đều nhận thấy một thực thực tế là các cuộc chiến mà ông nhắc đến phần lớn vẫn chưa ngã ngũ. Thậm chí, chiến lược ngoại giao "dàn xếp cá nhân" của ông với các lãnh đạo, như trường hợp với tổng thống Nga Vladimir Putin, cho thấy nhiều giới hạn, nhất là khi đến giờ xung đột Nga - Ukraine vẫn tiếp tục leo thang. Với Trung Đông, cuộc chiến Israel - Hamas, ông Trump chỉ đưa ra những đe dọa, hầu như không thấy có giải pháp khả thi.

Theo nhà sử học Serge Jaumain, chiến lược nhấn mạnh hình ảnh cá nhân mạnh mẽ và quyền lực Mỹ trên sân khấu quốc tế, nhưng thiếu cơ chế thực thi rõ ràng, dẫn đến mâu thuẫn với hành động và tạo sự bất ổn cho các đồng minh.

Toàn bộ bài phát biểu của ông đề cập đến rất nhiều chủ đề, nhưng chủ yếu là mong muốn thể hiện bản thân của Donald Trump… và mục đích cuối cùng là sử dụng Liên Hiệp Quốc như một diễn đàn, như một cơ hội để xuất hiện trên màn ảnh rộng khắp thế giới và truyền tải thông điệp cá nhân. 

Quan điểm của một lãnh đạo cường quốc số 1 thế giới không phải không có tác động quốc tế. Việc Donald Trump rút Mỹ khỏi nhiều tổ chức đa phương và chỉ trích mạnh mẽ Liên Hiệp Quốc tạo ra khoảng trống quyền lực trên trường quốc tế. Theo nhiều chuyên gia, Trung Quốc đang sẵn sàng lấp chỗ trống này, từ đó gia tăng ảnh hưởng và củng cố vị thế toàn cầu.

Theo chuyên gia Serge Jaumin, "chiến lược của Donald Trump, vài năm nữa khi nhìn lại, rất có khả năng sẽ thấy sự sụp đổ, hoặc ít ra vị thế Hoa Kỳ sẽ suy giảm mạnh trên trường quốc tế". Nhà sử học Bỉ nhấn mạnh : "Có sự khác biệt lớn giữa những gì Donald Trump nói và sự việc thực tế. Với nhiều nước, Hoa Kỳ giờ không còn là đồng minh chung thủy và tin cậy nữa".

Anh Vũ

******************************

Tổng thống Mỹ lên án Liên Hiệp Quốc, Liên Âu dung túng di dân và coi biến đổi khí hậu là "trò lừa đảo"

Trọng Thành, Minh Anh, RFI, 24/09/2025

Trong bài diễn văn một tiếng đồng hồ hôm qua, 22/09/2025, tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, tổng thống Mỹ Donald Trump đã cực lực chỉ trích định chế quốc tế này, và các đồng minh Châu Âu về hàng loạt vấn đề, đặc biệt là việc dung túng nạn nhập cư "bất hợp pháp". Ông Donald Trump gọi cuộc chiến chống biến đổi khí hậu của cộng đồng quốc tế là "một trò đại lừa đảo".

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, ngày 23/09/2025. AFP – Angela Weiss

Nguyên thủ Mỹ lên án Liên Hiệp Quốc đang "tài trợ cho một cuộc tấn công chống lại các nước phương Tây" với các chương trình hỗ trợ dân nhập cư. Ông Trump nói : "Liên Hiệp Quốc cung cấp thực phẩm, chỗ ở, phương tiện đi lại và thẻ ngân hàng cho những dân nhập cư bất hợp pháp. Thật khó tin!" Với Liên Âu, tổng thống Mỹ khẳng định "đã đến lúc phải chấm dứt chính sách mở cửa biên giới. Các vị phải chấm dứt ngay từ bây giờ ! Tôi muốn nói với các vị rằng : đất nước của các vị đang đi thẳng xuống địa ngục".

Các chính sách bảo vệ môi trường là một trong các đích tấn công chính của tổng thống Mỹ. Ông Trump nói : "Theo tôi, biến đổi khí hậu là trò lừa đảo lớn nhất trong lịch sử nhân loại", đồng thời chỉ trích "cái gọi là các năng lượng tái tạo".

Tổng thống Mỹ lên án việc các nước công nhận Nhà nước Palestine, và gọi đây là hành động "khen thưởng" cho tổ chức Hamas. Truyền thông quốc tế đặc biệt chú ý đến việc ông Trump tự ca ngợi đã chấm dứt được "7 cuộc chiến tranh" kể từ khi trở lại Nhà Trắng, và than phiền là "phải làm những việc này thay cho Liên Hiệp Quốc". Tổng thống Mỹ tận dụng hai sự cố xảy ra trước đó tại trụ sở Liên Hiệp Quốc để mỉa mai định chế quốc tế này : "Hai thứ tôi mà nhận được từ Liên Hiệp Quốc: đó là một chiếc thang cuốn bị hỏng và một máy nhắc chữ bị hỏng".

Theo AFP, nếu như bài phát biểu năm 2018 của tổng thống Trump nhiệm kỳ thứ nhất đã từng gây nhiều tràng cười từ phía các đại biểu tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, thì lần này không khí gần như hoàn toàn im lặng khi lãnh đạo Mỹ nói ông đáng được trao giải Nobel Hòa Bình vì đã chấm dứt được 7 cuộc chiến tranh. Trả lời AFP, một nhà ngoại giao Châu Âu nhận định: sau bài phát biểu này của tổng thống Mỹ, "Châu Âu cần phải lo ngại nhiều hơn về các can thiệp của Mỹ vào công việc nội bộ của mình trong tương lai".

Tại Liên Hiệp Quốc, tổng thống Pháp cảnh báo "nguy cơ luật kẻ mạnh thắng thế"

Một ngày sau bài diễn văn công nhận Nhà nước Palestine và chỉ vài giờ sau phát biểu của nguyên thủ Mỹ Donald Trump, hôm qua, 23/09/2025, tổng thống Pháp Emmanuel Macron trên diễn đàn Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc cảnh báo "nguy cơ luật của kẻ mạnh thắng thế" và ông kêu gọi bảo vệ "chủ nghĩa đa phương hiệu quả".

Trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc, nguyên thủ Pháp tuyên bố :

"Cuối cùng, nguy cơ lớn nhất vào thời điểm mà chúng ta đang trải qua, đó là phải chứng kiến luật của kẻ mạnh thắng thế. Đó là nguy cơ phải chứng kiến sự ích kỷ của một số người lấn át. Đó là nguy cơ phải chứng kiến một số ít người nghĩ rằng chỉ có mình họ là có thể quyết định vận mệnh thế giới, và quên rằng không có một cộng đồng quốc tế nào nếu không có các mối quan hệ được tôn trọng, bình đẳng, không có một sự hợp tác bình đẳng giữa các bên.

Chỉ riêng điều đó mới có thể tạo ra hòa bình. Chỉ có điều đó mới giúp vượt qua những thách thức của biến đổi khí hậu, chuyển đổi công nghệ hay cuộc chiến chống phổ biến quân sự. Đây là lý do vì sao ưu tiên hàng đầu là biết cách tìm lại nhựa sống của chủ nghĩa đa phương hiệu quả. Phải nói rõ rằng, thái độ chống chủ nghĩa đa phương của một vài nước khiến tổ chức của tất cả chúng ta không đạt được hiệu quả".

Trọng Thành, Minh Anh