2025-10-10T21:00:00Z
Tại sao Tô Lâm chọn Bắc Triều Tiên để xuất hiện trên sân khấu quốc tế ?
Tiêu điểm
Phân tích
Tô Lâm và sợi dây tử thần ở Bình Nhưỡng
Vũ Đức Khanh, VNTB, 10/10/2025
Nếu Tô Lâm đến Bình Nhưỡng chỉ để "ghi điểm" trong thế giới các chế độ cộng sản, ông có thể sẽ mất nhiều hơn được.
Tại sao Tô Lâm lại chọn Bình Nhưỡng - vào đúng thời điểm thế giới đang phân cực mạnh mẽ - để xuất hiện trên sân khấu quốc tế ?
Việc Tổng bí thư Tô Lâm chính thức nhận lời mời thăm cấp Nhà nước tới Bình Nhưỡng từ ngày 9 đến 11/10, tham dự lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên, đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý - và cũng đầy rủi ro - trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Từ nhiều tuần qua, giới quan sát quốc tế đã đồn đoán về khả năng chuyến thăm này, sau khi Reuters dẫn lời hai quan chức Việt Nam tiết lộ "ngoại giao thăm dò" nhằm kiểm tra phản ứng dư luận.
Giờ đây, khi thông tin đã được xác nhận, câu hỏi đặt ra là : Tại sao Tô Lâm lại chọn Bình Nhưỡng - vào đúng thời điểm thế giới đang phân cực mạnh mẽ - để xuất hiện trên sân khấu quốc tế ?
Một màn trình diễn đầy tính toán
Kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên không chỉ là sự kiện nội bộ. Đó là dịp để Kim Jong-un thể hiện sức mạnh và ý chí sinh tồn của chế độ giữa lúc Bình Nhưỡng ngày càng bị cô lập bởi các lệnh trừng phạt quốc tế.
Cuộc duyệt binh hoành tráng sắp tới, theo truyền thống, là thông điệp gửi tới Washington, Seoul và Tokyo rằng Bắc Hàn vẫn nắm trong tay quyền lực răn đe, dù bị bao vây.
Sự có mặt của Tổng bí thư Việt Nam - dù chỉ mang tính nghi thức - sẽ lập tức bị diễn giải theo nhiều chiều : là sự ủng hộ, hay ít nhất là hợp thức hóa một chế độ vốn bị xem là "ngoại lệ" trong trật tự quốc tế.
Trong khi đó, việc Vladimir Putin và Tập Cận Bình không tham dự, càng khiến chuyến đi của Tô Lâm nổi bật hơn, thậm chí có thể bị xem là "lấp chỗ trống" cho hai cường quốc kia.
Ngoại giao cân bằng hay Canh bạc chính trị ?
Trong suốt ba thập niên qua, Hà Nội đã xây dựng hình ảnh một quốc gia "độc lập, tự chủ và hội nhập", vừa hợp tác chặt chẽ với Mỹ, Nhật, Hàn, vừa duy trì quan hệ truyền thống với Nga và Trung Quốc.
Nhưng lần này, chuyến đi Bình Nhưỡng khiến nhiều người nghi ngờ liệu Việt Nam có đang nghiêng hẳn về "câu lạc bộ cộng sản" trong bối cảnh thế giới chia rẽ sâu sắc.
Nhiều nhà quan sát cho rằng Tô Lâm có thể đang thử đóng vai trò trung gian - một kênh liên lạc gián tiếp giữa Triều Tiên và phương Tây, nhất là trong lúc chính quyền Trump đang đảo lộn trật tự quốc tế và tìm kiếm các "đột phá phi truyền thống".
Tuy nhiên, lịch sử cho thấy Bình Nhưỡng hiếm khi thay đổi lập trường thật sự. Mọi "ngoại giao con thoi" với Kim Jong-un đều kết thúc bằng việc ông ta tận dụng cơ hội để củng cố quyền lực trong nước, hơn là mở cửa ra bên ngoài. Vì vậy, nếu chuyến thăm của Việt Nam chỉ dừng lại ở nghi thức, thì lợi ích thu được là hạn chế, trong khi rủi ro về hình ảnh và vị thế ngoại giao lại rất lớn.
Cái giá của biểu tượng
Thời điểm chuyến đi lại càng khiến nó trở nên nhạy cảm. Chỉ vài tháng trước, Việt Nam còn đăng cai Diễn đàn Tương lai ASEAN, và đang chuẩn bị tổ chức các sự kiện quốc tế như UNCTAD và P4G, thể hiện cam kết mạnh mẽ với chủ nghĩa đa phương và phát triển bền vững. Một bức ảnh Tổng bí thư Việt Nam đứng cạnh Kim Jong-un trong cuộc duyệt binh đầy vũ khí sẽ đối lập hoàn toàn với hình ảnh "đối tác có trách nhiệm" mà Hà Nội đang nỗ lực xây dựng. Nó có thể khiến các đối tác phương Tây - những nước đang đầu tư và hợp tác sâu với Việt Nam - phải đặt lại câu hỏi về định hướng chiến lược của Tô Lâm.
Đi trên dây tử thần
Với tư cách là tân Tổng bí thư (từ tháng 8/2024) và đang phải đối mặt với khả năng tái cử tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Tô Lâm đang thử sức trên sợi dây tử thần : một bên là Trung Quốc và Nga, hai "đồng chí lớn" đang muốn lôi kéo Việt Nam trở lại quỹ đạo cũ ; bên kia là Mỹ, Nhật, Hàn và Châu Âu, những đối tác kỳ vọng Hà Nội sẽ duy trì hướng đi cải cách và hội nhập.
Nếu Tô Lâm đến Bình Nhưỡng chỉ để "ghi điểm" trong thế giới các chế độ cộng sản, ông có thể sẽ mất nhiều hơn được. Nhưng nếu ông sử dụng chuyến đi này như một thông điệp cân bằng - rằng Việt Nam sẵn sàng nói chuyện với tất cả, dù ở phía nào - thì đó là một bước đi táo bạo, dù đầy hiểm nguy. Dù bằng cách nào, chuyến đi Bình Nhưỡng sẽ là phép thử đầu tiên cho bản lĩnh và tầm nhìn đối ngoại của Tô Lâm trước Đại hội XIV. Và trong một thế giới đang rạn nứt, chỉ một bước sai có thể khiến Việt Nam đánh mất vị thế trung tâm mà nước này đã dày công xây dựng suốt nhiều thập niên qua.
Vũ Đức Khanh
Nguồn : VNTB, 10/10/2025
Tham khảo :
hhttps://www.bbc.com/vietnamese/articles/c04q3k0vn4yo
hhttps://baochinhphu.vn/be-mac-dien-dan-tuong-lai-asean-lan-thu-2-102250226212611413.htm
******************************
Ông Tô Lâm thăm Triều Tiên : bước đi cân bằng hay nước cờ táo bạo ?
BBC, 10/10/2025
"Hôm nay, chúng ta đứng trước thế giới như một dân tộc hùng mạnh, không có trở ngại nào mà chúng ta không thể vượt qua, cũng không có thành tựu vĩ đại nào mà chúng ta không thể đạt được'.
Ông Tô Lâm khẳng định Việt Nam sẵn sàng cùng Triều Tiên chia sẻ kinh nghiệm về đổi mới kinh tế, kinh tế đối ngoại, thông tin về chính sách quản lý kinh tế...
Lời khẳng định của Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un được đưa ra vào ngày 9/10 tại Sân vận động Ngày Quốc tế Lao động ở Bình Nhưỡng, trong buổi lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên.
Trước sự hiện diện của các phái đoàn cấp cao đến từ nước ngoài, như Trung Quốc, Nga, Việt Nam..., ông Kim khẳng định vị thế của Triều Tiên ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế, theo hãng thông tấn nhà nước KCNA.
Ông Kim nói rằng trong suốt 80 năm lịch sử, Đảng Lao động Triều Tiên "chưa từng phạm một sai lầm hay khuyết điểm nào", và đã dẫn dắt đất nước đi lên nhờ "trí tuệ và sức mạnh của nhân dân".
Trong buổi lễ ngày 9/10, các buổi đồng diễn và biểu diễn nghệ thuật đã được tổ chức tại sân vận động.
Ông Kim cùng các vị khách như Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, Tổng Bí thư Đảng cộng sản Việt Nam Tô Lâm và Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev được đám đông hò reo chào đón "làm rung chuyển bầu trời đêm của thủ đô", KCNA đưa tin.
KCNA không đề cập đến cuộc duyệt binh quy mô lớn mà trước đó được cho là sẽ được tổ chức để kỷ niệm.
Ông Kim đã có cuộc hội đàm với ông Tô Lâm về việc thúc đẩy hợp tác nhằm ứng phó với các thách thức toàn cầu, theo hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên cũng đã có cuộc hội đàm với ông Lý Cường, hai bên khẳng định chuyến thăm này đánh dấu "một chương mới" trong việc thúc đẩy quan hệ song phương và cam kết mở rộng đối thoại chiến lược cũng như các trao đổi cấp cao.
Về phía Nga, ông Medvedev cũng có cuộc hội đàm với các quan chức cấp cao Triều Tiên và dự tiệc chiêu đãi được tổ chức để vinh danh ông.
Ý nghĩa chuyến đi
Vào ngày 9/10, trong chuyến thăm cấp nhà nước tại Bình Nhưỡng, ông Tô Lâm đã được Chủ tịch Kim Jong-un chủ trì lễ đón chính thức, với 21 loạt đại bác chào mừng trang trọng.
Ở hai bên khán đài là biễu ngữ "Nhiệt liệt hoan nghênh đồng chí Tô Lâm, Tổng bí thư ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam" và "Tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân hai nước Triều Tiên và Việt Nam muôn năm".
Tờ Rodong Sinmun của Triều Tiên đưa tin việc ông Kim nhấn mạnh "tình hữu nghị đồng chí" giữa hai quốc gia xã hội chủ nghĩa, đồng thời bày tỏ sự trân trọng đối với chuyến thăm của ông Tô Lâm và ca ngợi những "thành tựu trong cuộc đấu tranh xây dựng một quốc gia thịnh vượng" của Đảng cộng sản Việt Nam.
Đáp lại, ông Tô Lâm ca ngợi những "thành tựu đáng kinh ngạc" của Triều Tiên trong công cuộc phát triển đất nước "bằng sức mạnh tự lực" dưới sự lãnh đạo của ông Kim và đảng cầm quyền, đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc tiếp tục tăng cường quan hệ song phương.
Truyền thông đưa tin ông Tô Lâm khẳng định Việt Nam sẵn sàng cùng Triều Tiên chia sẻ kinh nghiệm về đổi mới kinh tế, kinh tế đối ngoại, thông tin về chính sách quản lý kinh tế, xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế - xã hội.
Người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam cũng bày tỏ mong muốn hai quốc gia mở rộng hợp tác một số lĩnh vực như văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục, y tế, thông tin truyền thông…
Đáng chú ý, chuyến thăm của ông Tô Lâm còn có sự tháp tùng của 7 ủy viên Bộ Chính trị khác, trong đó có hai nhân vật thân cận cùng quê Hưng Yên với ông Tô Lâm là Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang và Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Nguyễn Duy Ngọc.
Các ủy viên Bộ Chính trị khác bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến, và Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Nguyễn Xuân Thắng.
Số lượng ủy viên Bộ Chính trị đi Triều Tiên lần này còn đông hơn cả số tháp tùng ông Tô Lâm thăm Trung Quốc hồi tháng 8/2024. Khi đó, ông Tô Lâm vừa được bầu làm Tổng Bí Thư, và lần đi Bắc Kinh khi đó có 5 ủy viên Bộ Chính trị khác đi cùng.
Chuyến công du đến bốn quốc gia, trong đó có Nga, hồi tháng 5/2025 của ông Tô Lâm chỉ có sự đồng hành của bốn ủy viên Bộ Chính trị khác.
Chuyến đi đầu tiên của tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam đến Triều Tiên cũng đánh dấu sự kiện một tổng bí thư Việt Nam thăm đất nước này sau gần 20 năm.
Lần gần nhất một tổng bí thư của Đảng đến Triều Tiên là vào năm 2007.
Nhận định với South China Morning Post (SCMP) trong bài viết ngày 9/10, Tiến sĩ Hà Hoàng Hợp, Chủ tịch VietKnow – một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Hà Nội chuyên về rủi ro chính trị, nhận định rằng khoảng trống gần hai thập kỷ nói trên là kết quả của sự thay đổi trong trọng tâm địa chính trị và các mối quan hệ ngoại giao "thận trọng".
Theo tiến sĩ Hợp, thời điểm chuyến thăm – trùng với dịp kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên – mang ý nghĩa biểu tượng cho mong muốn của Hà Nội trong việc khẳng định lại tình hữu nghị lịch sử và cân bằng quan hệ khu vực giữa bối cảnh căng thẳng đang tiếp diễn.
"Chuyến thăm này nhiều khả năng sẽ củng cố quan hệ chính trị và giao lưu văn hóa hơn là mang lại các thỏa thuận lớn về thương mại hay quân sự", SCMP dẫn đánh giá ông Hà Hoàng Hợp.
Tờ báo điện tử VOV của Đài Tiếng nói Việt Nam hôm 10/10 có bài viết nhận định rằng chuyến đi lần này của ông Tô Lâm là "dấu ấn trong mối quan hệ hữu nghị truyền thống".
"Với tư cách là một đối tác tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục thể hiện sự ủng hộ nhất quán đối với các xu hướng đối với các nỗ lực và đối với những đóng góp cho hòa bình ổn định, hợp tác phát triển trên bán đảo Triều Tiên trong khu vực và trên thế giới", bài viết dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ.
Trong khi đó, Luật sư Vũ Đức Khanh, nhà bình luận chính trị Việt Nam và Canada, nói với BBC News Tiếng Việt rằng nếu ông Tô Lâm đến Bình Nhưỡng chỉ để "ghi điểm" trong "câu lạc bộ cộng sản" có thể khiến ông "mất nhiều hơn được".
"Nhưng nếu ông sử dụng chuyến đi này như một thông điệp cân bằng - rằng Việt Nam sẵn sàng nói chuyện với tất cả, dù ở phía nào - thì đó là một bước đi táo bạo, dù đầy hiểm nguy", ông Khanh nhận định.
Từ Mỹ, Tiến sĩ Vũ Xuân Khang từ Đại học Boston (Boston College), nhận định với BBC News Tiếng Việt rằng Triều Tiên mong muốn có thể thông qua Việt Nam duy trì một cánh cửa với thế giới bên ngoài, bên cạnh Nga và Trung Quốc.
Vị thế cân bằng
Nhận định với BBC News Tiếng Việt, ông Carl Thayer, Giáo sư từ Đại học New South Wales, Úc, cho rằng chuyến đi của ông Tô Lâm có thể được nhìn nhận như một nỗ lực nhằm xây dựng hòa bình chung cho khu vực và Việt Nam "mong muốn được một lần nữa làm cầu nối giữa các bên" như lần tổ chức hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều vào năm 2019 tại Hà Nội.
Ông Kim Jong-un từng tuyên bố sẵn sàng mở lại đối thoại với Mỹ nếu Washington ngừng yêu cầu nước này từ bỏ vũ khí hạt nhân.
Nếu một cuộc đối thoại Mỹ - Triều được tổ chức một lần nữa, Việt Nam vẫn có thể sẽ là một lựa chọn được cân nhắc về địa điểm gặp gỡ và có cơ hội "ghi điểm" trong cộng đồng quốc tế.
Cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim ở Hà Nội năm 2019 dường như không thật sự thành công khi Mỹ và Triều Tiên không tìm được tiếng nói chung.
Theo bà Hoo Chiew Ping, đồng sáng lập và là nghiên cứu viên cao cấp tại Nhóm Quan hệ Quốc tế Đông Á, cho biết từng có một nhận định sai rằng quan hệ Bình Nhưỡng - Hà Nội đang ở "mức thấp nhất từ trước đến nay", đặc biệt là sau sự "đổ vỡ" của các đàm phán Mỹ - Triều năm 2019.
Bà Hoo cũng nhắc tới việc bà Đoàn Thị Hương – một công dân Việt Nam – bị cho là có liên quan đến vụ ám sát ông Kim Jong-nam – người anh cùng cha khác mẹ của nhà lãnh đạo Triều Tiên – vào năm 2017. Bà Hương đã lĩnh án 3 năm 4 tháng tù vì tội "cố ý gây thương tích bằng vũ khí hoặc vật liệu nguy hiểm" trong phiên tòa năm 2019 ở Malaysia.
Dù vậy, tiến sĩ Hoo cho rằng quan hệ giữa hai quốc gia xã hội chủ nghĩa này vẫn "bền chặt", viện dẫn việc đại sứ Việt Nam tại Triều Tiên vẫn ở lại Bình Nhưỡng trong suốt đại dịch Covid-19, ngay cả khi tất cả các đại diện ngoại giao nước ngoài khác đã rời đi.
"Rốt cuộc, Việt Nam muốn thể hiện họ là một quốc gia khéo léo về ngoại giao, có khả năng xử lý linh hoạt các mối quan hệ đa phương phức tạp", bà Hoo nói thêm.
Chỉ khoảng hai tháng trước, ông Tô Lâm đã có chuyến đi tới Hàn Quốc, từ ngày 10-13/8. Những ngày sau khi chuyến thăm kết thúc, một số tờ báo Hàn Quốc đã đưa tin về thương vụ vũ khí giữa hai quốc gia.
Theo Yonhap News của Hàn Quốc ngày 14/8, trong khuôn khổ thỏa thuận chính phủ với chính phủ trị giá 250 triệu USD được ký kết vào tháng trước, Hanwha Aerospace sẽ cung cấp 20 pháo tự hành K9 Thunder cho Việt Nam.
Trong khi đó, báo Herald News, cũng của Hàn Quốc, vào ngày 14/8 dẫn các nguồn tin cho biết thương vụ này trị giá 245 triệu USD, đồng thời cho biết các khẩu pháo sẽ được Hanwha Aerospace cung cấp thông qua Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc (KOTRA), một tổ chức thuộc nhà nước.
Lịch bàn giao sự kiến là cuối năm 2025.
Nguồn : BBC, 10/10/2025