Tập Cận Bình thăm Bắc Triều Tiên : Chuyên gia cảnh báo cục diện Đông Bắc Á có thể biến động mạnh

Trần Công, RFI, 05/06/2026

Ngày 05/06/2026, Trung Quốc và Bắc Triều Tiên đồng loạt công bố kế hoạch Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm cấp nhà nước tới Bắc Triều Tiên trong hai ngày 08–09/06, theo lời mời của Nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Đây là chuyến thăm Bình Nhưỡng đầu tiên của ông Tập sau khoảng 7 năm, kể từ tháng 06/2019, và được đánh giá là động thái có thể đưa quan hệ Trung – Triều lên một tầm cao mới.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un vẫy tay chào từ một chiếc limousine mui trần khi di chuyển trên một con phố ở Bình Nhưỡng, Bắc Triều Tiên, ngày 20/06/2019. AP - Ju Peng

Từ Seoul, thông tín viên Trần Công cho biết nhận định của giới chuyên gia về chuyến công du Bắc Triều Tiên của nguyên thủ Trung Quốc :

Chuyến công du Bắc Triều Tiên sắp tới của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát. Mục tiêu chính của chuyến thăm lần này, theo giới phân tích, là củng cố quan hệ đồng minh Trung Quốc – Bắc Triều Tiên (Trung - Triều). Đặc biệt, năm nay đánh dấu 65 năm ký kết Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Tương trợ Trung – Triều, nên chuyến đi mang ý nghĩa biểu tượng lớn. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định chuyến thăm không chỉ dừng ở ý nghĩa chính trị, mà còn có thể mở đường cho hợp tác thực chất hơn giữa hai nước.

Theo hãng tin Yonhap, một nội dung được chú ý là khả năng Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và Nga tăng cường phối hợp ba bên. Trước đó, trong tuyên bố chung sau cuộc gặp giữa ông Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh, hai bên đã đề cập việc tiếp tục tham vấn với Bắc Triều Tiên về vấn đề lối ra biển qua sông Đồ Môn. Điều này làm dấy lên khả năng chuyến thăm Bình Nhưỡng của ông Tập có thể thúc đẩy không chỉ quan hệ Trung – Triều, mà còn cả hợp tác Trung – Triều – Nga, trong đó có vấn đề mở rộng khả năng tiếp cận biển Nhật Bản - biển Đông Hải theo cách gọi của Trung Quốc.

Theo ông Jeong Jae-heung, chuyên gia thuộc Viện Sejong, được hãng tin Yonhap trích dẫn, tuyên bố chung Trung – Nga có những nội dung cần sự tham gia của Bắc Triều Tiên. Ông nhận định rằng trên nền tảng tăng cường đồng minh, hai bên có thể thảo luận thêm các hình thức hợp tác cụ thể, bao gồm hợp tác song phương Trung – Triều và hợp tác ba bên Trung – Triều – Nga. Đối với Hàn Quốc, sự xích lại gần nhau giữa Bắc Triều Tiên và Trung Quốc đặt ra một bài toán phức tạp. Một mặt, nếu Bắc Kinh, Bình Nhưỡng và Moscow tiếp tục tăng cường liên kết, cục diện đối đầu giữa "Hàn – Mỹ – Nhật" và "Trung – Triều – Nga" tại Đông Bắc Á có thể trở nên rõ nét hơn, làm gia tăng nguy cơ hình thành một trật tự kiểu Chiến tranh Lạnh mới.

Mặt khác, vẫn có kỳ vọng rằng Trung Quốc có thể đóng vai trò trung gian, giúp đưa Bắc Triều Tiên trở lại đối thoại với Mỹ hoặc Hàn Quốc. Tuy nhiên, triển vọng này không dễ dàng, nhất là trong bối cảnh Bình Nhưỡng đang nhấn mạnh quan hệ liên Triều là "hai quốc gia thù địch" và liên tục khẳng định lập trường tăng cường năng lực hạt nhân. Một vấn đề then chốt được theo dõi là thái độ của Trung Quốc đối với chương trình hạt nhân của Bắc Triều Tiên. Trước đây, Bắc Kinh từng nhấn mạnh lập trường "phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên" và thể hiện quan điểm không chấp nhận Bắc Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, thời gian gần đây, Trung Quốc ít công khai nhắc đến cụm từ "phi hạt nhân hóa" trong các tuyên bố ngoại giao liên quan đến bán đảo Triều Tiên.

Theo một số chuyên gia, trong chuyến thăm lần này, Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ tránh gây sức ép trực tiếp về vấn đề hạt nhân, thay vào đó chỉ nhấn mạnh các nguyên tắc chung như "hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên". Điều này cho thấy chuyến thăm của ông Tập khó tạo ra đột phá tức thì trong vấn đề hạt nhân Bắc Triều Tiên, nhưng có thể trở thành dấu mốc quan trọng trong quá trình củng cố quan hệ Trung – Triều và định hình lại cục diện an ninh Đông Bắc Á. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung ngày càng gay gắt, quan hệ Nga – Triều tiếp tục được tăng cường và đối thoại phi hạt nhân hóa rơi vào đình trệ, chuyến thăm Bình Nhưỡng của ông Tập Cận Bình được xem là sự kiện có thể tác động mạnh đến bàn cờ ngoại giao khu vực. Vì vậy, kết quả hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo Trung – Triều đang được các nước liên quan theo dõi sát sao.

Trần Công

***************************

Bắc Triều Tiên vận hành nhà máy hạt nhân mới, tuyên bố tăng cường vũ khí hạt nhân "theo cấp số nhân"

Trần Công, RFI, 04/06/2026

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un ngày 3/6 đã thị sát một nhà máy sản xuất vật liệu hạt nhân mới đi vào hoạt động. Tuy Bình Nhưỡng không cho biết vị trí cụ thể cũng như quy mô sản xuất của cơ sở này, nhưng các hình ảnh được công bố cho thấy nhiều thiết bị dạng ống trụ, được cho là máy ly tâm phục vụ quá trình làm giàu uranium. Nhân dịp này, ông Kim tuyên bố Bắc Triều Tiên sẽ tăng cường "theo cấp số nhân" vũ khí hạt nhân.

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un, thăm một cơ sở sản xuất nhiên liệu bom hạt nhân mới tại một địa điểm không được tiết lộ. Ảnh do KCNA công bố ngày 03/06/2026. KCNA via KNS via AP

Từ Seoul, thông tín viên Trần Công cho biết thêm thông tin :

Theo Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA), trong cuộc thị sát, ông Kim Jong-un cho biết năng lực sản xuất vật liệu hạt nhân ở cấp vũ khí của Bắc Triều Tiên trong 5 năm qua đã tăng hơn gấp đôi. Và Bình Nhưỡng đã xác định kế hoạch 5 năm mới nhằm tiếp tục mở rộng sản xuất vật liệu hạt nhân, tăng số lượng vũ khí hạt nhân và nâng cao năng lực răn đe cả về "chất và lượng". 

Cho đến nay, các địa điểm thường được nhắc đến liên quan đến hoạt động làm giàu uranium của Bắc Triều Tiên gồm Yongbyon ở tỉnh Bắc Pyongan, Kangson ở thành phố Nampo và Kusong ở tỉnh Bắc Pyongan. Theo một số chuyên gia, nhà máy làm giàu uranium mới được xây dựng mà ông Kim vừa thị sát, có thể nằm trong khu phức hợp hạt nhân Yongbyon.

Theo đài truyền hình Mỹ CNN, hồi tháng Ba vừa qua, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế AIEA cho biết đang theo dõi việc xây dựng một tòa nhà mới ở Yongbyon "có kích thước và cơ sở hạ tầng, bao gồm cả nguồn cung cấp điện và khả năng làm mát, tương tự như cơ sở làm giàu ở Kangson".

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng không loại trừ khả năng đây là cơ sở làm giàu uranium tại Kusong, tỉnh Bắc Pyongan, hoặc một cơ sở thứ tư chưa từng được xác nhận công khai.

Việc Bắc Triều Tiên công bố thêm một nhà máy mới làm giàu uranium cho thấy mạng lưới cơ sở hạt nhân của nước này có thể đang tiếp tục được mở rộng, vượt ra ngoài các địa điểm vốn đã được quốc tế theo dõi trong nhiều năm qua.

Động thái này cho thấy Bắc Triều Tiên đang biến các tuyên bố chính trị thành hiện thực, tăng cường năng lực sản xuất thực tế, qua đó củng cố lập trường không từ bỏ vũ khí hạt nhân và đẩy nhanh quá trình gia tăng kho vũ khí hạt nhân trong giai đoạn tới.

Trần Công