Bắc Triều Tiên và Trung Quốc thông qua một "lộ trình đầy tham vọng" cho quan hệ song phương

Thùy Dương, RFI, 10/06/2026

Bắc Triều Tiên và Trung Quốc đã thông qua một "lộ trình đầy tham vọng" cho quan hệ giữa hai nước trong chuyến công du 08-09/06/2026 của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Bình Nhưỡng.

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un (trái) cùng chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình duyệt hàng quân danh dự trong lễ đón tại Bình Nhưỡng, Bắc Triều Tiên, ngày 09/06/2026. via Reuters - KCNA

Hãng tin Bắc Triều Tiên KCNA hôm nay 10/06/2026, cho biết là hai nhà lãnh đạo Tập Cận Bình và Kim Jong-un đã "bày tỏ sự hài lòng và xúc động sâu sắc khi thiết lập được một lộ trình đầy tham vọng cho sự phát triển quan hệ giữa hai nước".

Kết thúc chuyến thăm, trong thư cảm ơn gửi Bắc Triều Tiên, ông Tập Cận Bình đã nhắc tới "một loạt điểm đồng thuận quan trọng", cho rằng những điểm này "thể hiện quyết tâm vững chắc của hai bên trong việc bảo vệ hòa bình và ổn định trong khu vực, cũng như trên thế giới".

Theo truyền thông chính thức của Trung Quốc, ông Tập đồng thời kêu gọi "tăng cường các hoạt động trao đổi ngoại giao, cảnh sát và quân sự", cũng như đẩy mạnh hợp tác kinh tế.

Theo Hồng Minh, nhà phân tích thuộc Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, Bắc Kinh dường như muốn thông qua việc chia sẻ thông tin trong lĩnh vực quân sự để "đánh giá trực tiếp các tiến bộ công nghệ trong quân đội Bắc Triều Tiên cũng như mức độ chuyển giao công nghệ từ Nga". Ông cho rằng Trung Quốc muốn "thu thập thông tin tình báo nhằm theo dõi sự phát triển của các mạng lưới thân Nga và thân Trung Quốc trong quân đội Bắc Triều Tiên".

Đây là chuyến công du Bắc Triều Tiên đầu tiên của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tính từ năm 2019. Chuyến đi diễn ra sau khi ông Tập lần lượt tiếp đón tổng thống Mỹ Donald Trump và nguyên thủ Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh cách nay vài tuần. Chuyến công du diễn ra trong bối cảnh Bình Nhưỡng đã xích lại gần Moskva đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt với việc Bắc Triều Tiên điều binh sĩ hỗ trợ lực lượng Nga trong chiến tranh Ukraine.

Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Bắc Triều Tiên và là chỗ dựa ngoại giao thiết yếu đối với quốc gia đang hứng chịu các lệnh trừng phạt của quốc tế. Hai nước Trung - Triều cũng duy trì một liên minh quân sự dựa trên hiệp ước ký năm 1961, theo đó mỗi bên có nghĩa vụ hỗ trợ bên kia trong trường hợp bị tấn công vũ trang.

Thùy Dương

**************************

Tập Cận Bình thăm Bắc Triều Tiên, mở "chương mới" hợp tác, Bắc Kinh không nhắc tới phi hạt nhân hóa

Trần Công, RFI, 09/06/2026

Hôm nay, 09/06/2026, ngày thứ hai và cũng là ngày kết thúc chuyến công du Bắc Triều Tiên của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Nguyên thủ Trung Quốc có các hoạt động ngoại giao mang tính biểu tượng cho quan hệ song phương.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un trong bữa tiệc chiêu đãi tại Bình Nhưỡng ngày 08/06/2026. via Reuters - KCNA

Hôm qua, 08/06, theo thông tấn xã trung ương Bắc Triều Tiên KCNA, chủ tịch Tập Cận Bình và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un đã hội đàm tại Bình Nhưỡng, nhất trí tăng cường trao đổi cấp cao, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, đồng thời mở ra "chương mới" trong phát triển quan hệ song phương. Điều đáng chú ý là phía Trung Quốc không nhắc tới vấn đề phi hạt nhân hóa.

Từ Seoul, thông tín viên Trần Công cho biết nhận định của giới chuyên gia :

Tại cuộc gặp, ông Kim Jong-un khẳng định Bắc Triều Tiên coi quan hệ hữu nghị Trung – Triều là "nhiệm vụ chiến lược số một", đồng thời nhấn mạnh Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục ủng hộ nguyên tắc "Một Trung Quốc" và các lập trường của Bắc Kinh trong việc bảo vệ lợi ích cốt lõi.

Về phía Trung Quốc, ông Tập Cận Bình tuyên bố lập trường coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Bắc Triều Tiên sẽ không thay đổi, cũng như quyết tâm bảo vệ lợi ích chung và môi trường chiến lược thuận lợi cho hai nước.

Trong các nội dung được công bố sau hội đàm, phía Trung Quốc không đề cập đến vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Đây được xem là điểm khác biệt lớn so với giai đoạn trước, khi Bắc Kinh từng nhấn mạnh vai trò trung gian và ủng hộ tiến trình phi hạt nhân hóa. Việc Trung Quốc tránh nhắc đến vấn đề này cho thấy Bắc Kinh đang có xu hướng thận trọng hơn, thậm chí bị nhìn nhận là ngầm chấp nhận thực tế Bắc Triều Tiên đã củng cố vị thế quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân.

Trong bối cảnh đã tăng cường hợp tác quân sự với Nga và nay tiếp tục nhận được sự hậu thuẫn rõ ràng hơn từ Trung Quốc, hãng tin Yonhap nhận định, Bắc Triều Tiên dường như sẽ có thêm không gian chiến lược để thúc đẩy đường lối phát triển song song giữa tăng cường năng lực hạt nhân và phát triển kinh tế. Việc hai bên bàn về mở rộng hợp tác về kinh tế, khoa học kỹ thuật, y tế… cũng có thể giúp Bình Nhưỡng giảm bớt sức ép từ các lệnh trừng phạt quốc tế.

Vẫn theo Yonhap, giới phân tích cho rằng sự xích lại gần nhau giữa Trung Quốc và Bắc Triều Tiên, cùng với quan hệ quân sự ngày càng sâu giữa Bắc Triều Tiên và Nga, có thể khiến trục Bắc – Trung – Nga trở nên rõ nét hơn trong đối đầu với Hàn – Mỹ – Nhật.

Trần Công

****************************

Chủ tịch Tập Cận Bình công du Bình Nhưỡng củng cố ảnh hưởng của Trung Quốc trên bán đảo Triều Tiên

Trần Công, RFI, 08/06/2026

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trưa 08/06/2026 đã đến Bình Nhưỡng, chính thức bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Bắc Triều Tiên trong hai ngày theo lời mời của nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Đây là chuyến thăm Bắc Triều Tiên đầu tiên của ông Tập sau 7 năm, kể từ năm 2019, và được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong quá trình Trung Quốc và Bắc Triều Tiên tái thắt chặt quan hệ. 

 Lãnh đạo Bắc Triều Tiên, Kim Jong-un và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, tại Bắc Kinh, ngày 04/09/2025. via Reuters - KCNA

Tháp tùng ông Tập trong chuyến thăm lần này còn có ông Thái Kỳ, ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, bí thư ban Bí thư Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc - nhân vật đứng thứ 5 trong hệ thống quyền lực Trung Quốc, cùng ông Vương Nghị, chủ nhiệm Văn phòng ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương, ủy viên Bộ Chính trị kiêm bộ trưởng Ngoại giao.

Từ Seoul, thông tín viên Trần Công cho biết thêm thông tin :

Theo truyền thông Trung Quốc, chuyên cơ của chủ tịch Tập Cận Bình đã hạ cánh xuống sân bay Sunan ở Bình Nhưỡng vào khoảng trưa theo giờ địa phương. Tại sân bay, thảm đỏ được trải sẵn, quốc kỳ Trung Quốc và Bắc Triều Tiên được treo trang trọng, cùng các khẩu hiệu chào mừng bằng tiếng Triều Tiên và tiếng Trung Quốc.

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un và phu nhân Ri Sol Ju đã trực tiếp ra chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên. Các khẩu hiệu tại sân bay ca ngợi "tình hữu nghị, đoàn kết bất bại giữa nhân dân hai nước Triều – Trung". Bắc Triều Tiên cũng mô tả quan hệ giữa hai nước là mối quan hệ "liên minh máu - huyết minh", cho thấy Bình Nhưỡng muốn tái khẳng định tính chất đặc biệt của quan hệ với Bắc Kinh, không chỉ là quan hệ ngoại giao thông thường mà còn gắn với lịch sử, ý thức hệ và an ninh chiến lược.

Việc vợ chồng lãnh đạo hai nước cùng xuất hiện ngay từ đầu chuyến thăm cho thấy Bình Nhưỡng dành cho ông Tập nghi thức tiếp đón đặc biệt trọng thể.

Cùng ngày, tờ báo Rodong cũng đăng bài viết của chủ tịch Tập Cận Bình trên trang nhất. Trong bài viết, ông Tập nhấn mạnh Trung Quốc và Bắc Triều Tiên cần tăng cường trao đổi chiến lược, cùng bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên Liên Hiệp Quốc và luật pháp quốc tế, phản đối chủ nghĩa bá quyền, đồng thời thúc đẩy một thế giới đa cực bình đẳng và có trật tự. Thông điệp về "thế giới đa cực" cho thấy Bắc Kinh muốn đặt quan hệ Trung – Triều trong bức tranh rộng hơn của cạnh tranh chiến lược với Mỹ. Đây cũng là cách Trung Quốc khẳng định vai trò của mình trong việc định hình lại trật tự khu vực, đặc biệt tại Đông Bắc Á, nơi các yếu tố Bắc Triều Tiên, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ đang đan xen ngày càng phức tạp.

Theo dự kiến, hội nghị thượng đỉnh giữa chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và nhà lãnh đạo Kim Jong-un sẽ diễn ra trong ngày 8/6, tập trung vào quan hệ Trung – Triều, hợp tác kinh tế, phối hợp chiến lược và tình hình Đông Bắc Á. Đáng chú ý, ngay trước chuyến thăm, báo Rodong tuyên bố vị thế quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên là "ranh giới không thể đảo ngược", cho thấy Bình Nhưỡng không có ý định từ bỏ năng lực hạt nhân. Trong bối cảnh đó, hãng tin Yonhap dẫn lời giới quan sát cho rằng Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tránh gây sức ép trực tiếp về phi hạt nhân hóa, thay vào đó ưu tiên củng cố ảnh hưởng trên bán đảo Triều Tiên và tăng cường phối hợp với Bình Nhưỡng trước sức ép từ Mỹ cùng các đồng minh.

Chuyến thăm diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 65 năm Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Tương trợ Trung – Triều. Vì vậy, giới phân tích cho rằng Bắc Kinh và Bình Nhưỡng có thể tận dụng hội nghị thượng đỉnh lần này để phát đi thông điệp về sự tái gắn kết mạnh mẽ, không chỉ trong quan hệ song phương mà còn trong cấu trúc liên kết Trung – Triều – Nga đang ngày càng rõ nét.

Trong ngày thứ hai của chuyến thăm, ông Tập dự kiến có thêm các hoạt động tham quan và nghi lễ mang tính biểu tượng, trong đó có khả năng tới Tháp Hữu nghị và Cung điện Mặt trời Kumsusan. Tháp Hữu nghị là công trình tưởng niệm các binh sĩ Quân chí nguyện Nhân dân Trung Quốc tham chiến trong Chiến tranh Triều Tiên, còn Cung điện Mặt trời Kumsusan là nơi đặt thi hài của cố chủ tịch Kim Nhật Thành và cố lãnh đạo Kim Jong-il. 

Trần Công

***************************

Ông Tập Cận Bình tới Triều Tiên : Tình bạn hay đòn bẩy ?

Laura Bicker, BBC, 08/06/2026

Đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Triều Tiên là người láng giềng mà Bắc Kinh vừa không thể kiểm soát hoàn toàn, vừa không thể để mất.

Ông Kim Jong-un ra sân bay đón ông Tập Cận Bình ngày 8/6. Ảnh : Tân Hoa xã

Hai bên thường mô tả mối quan hệ của họ là mối quan hệ "được tôi luyện bằng máu", ám chỉ sự gắn bó từ thời Chiến tranh Triều Tiên.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sự thiếu tin tưởng đã làm quan hệ song phương trở nên căng thẳng. Hiện tại, Bắc Kinh đang tìm cách tái khẳng định tầm ảnh hưởng đối với một đối tác quan trọng chiến lược nhưng cũng vô cùng khó đoán.

Trung Quốc muốn duy trì ổn định ở biên giới và giữ ảnh hưởng tại Bình Nhưỡng, nhưng không muốn bị cuốn vào những cuộc khủng hoảng xuất phát từ tham vọng hạt nhân của Triều Tiên.

Vì thế, chuyến thăm của ông Tập trong tuần này có lẽ ít mang ý nghĩa hữu nghị hơn, mà phần nhiều là nhằm củng cố đòn bẩy ảnh hưởng.

Seoul cho rằng ông Tập có thể muốn định vị Trung Quốc là một bên trung gian giữa Triều Tiên và Mỹ. Tuy nhiên, Bắc Kinh có thể còn những động cơ khác.

Các nguồn tin ngoại giao phương Tây nói với BBC rằng Trung Quốc ngày càng lo ngại trước sự phát triển của quan hệ đối tác giữa Bình Nhưỡng và Moscow.

Sau cuộc gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin vào tuần trước, ông Tập có thể muốn bảo đảm rằng mình vẫn giữ được ảnh hưởng đối với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đặc biệt là khi Trung Quốc đang gia tăng vai trò trên trường quốc tế.

Quan hệ lạnh nhạt

Quan hệ giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng, dù tương đối kín kẽ, nhưng vẫn có thể thấy được.

Hai nước hầu như không tổ chức các hoạt động đáng chú ý nhân dịp kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 10/2024. Các thông điệp công khai được đưa ra khá dè dặt.

Đại sứ Trung Quốc cũng không tham dự lễ kỷ niệm ngày quốc khánh Triều Tiên. Trong suốt cả năm, hai bên không có cuộc trao đổi cấp cao nào – điều hoàn toàn trái ngược với mối quan hệ ngày càng nồng ấm giữa Bình Nhưỡng và Moscow.

Việc Triều Tiên xích lại gần hơn với Nga đã khiến Bắc Kinh bất an.

Sau khi Nga phát động cuộc chiến ở Ukraine, Triều Tiên đã mở rộng hợp tác quân sự với ông Putin, đỉnh điểm là hiệp ước phòng thủ chung được ký trong chuyến thăm Bình Nhưỡng của Tổng thống Nga vào năm 2024.

Theo một cuộc điều tra của BBC, khoảng 2.300 binh sĩ Triều Tiên đã thiệt mạng khi chiến đấu cho Nga trong cuộc chiến ở Ukraine. Bình Nhưỡng cũng bị cáo buộc cung cấp đạn dược cho chiến dịch quân sự của Nga để đổi lấy dầu mỏ và viện trợ – điều khiến Washington và các đồng minh lo ngại, đồng thời âm thầm gây quan ngại cho Trung Quốc.

"Trung Quốc muốn bảo đảm rằng các lợi ích của mình liên quan đến Triều Tiên được duy trì trong bối cảnh Moscow và Bình Nhưỡng đang nhanh chóng xích lại gần nhau", ông Ankit Panda, chuyên gia chính sách hạt nhân tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, nhận định.

Trung Quốc chỉ có một hiệp ước phòng thủ chính thức, và đó là với Triều Tiên.

Vì vậy, Bắc Kinh khó có khả năng chấp nhận một kịch bản mà Nga trở thành thế lực có khả năng chi phối ở Bình Nhưỡng. Một ông Kim Jong-un tự tin hơn, ít phụ thuộc hơn sẽ đồng nghĩa với việc đòn bẩy ảnh hưởng của Trung Quốc bị suy giảm.

Bắc Kinh đã phản ứng bằng cách tìm cách thiết lập lại quan hệ. Cuối năm ngoái, ông Tập đã mời ông Kim tham dự một cuộc diễu binh quân sự tại Bắc Kinh, sắp xếp để ông xuất hiện nổi bật bên cạnh mình, cùng với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Đây là hội nghị thượng đỉnh chính thức đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo trong vòng sáu năm.

Ông Tập ca ngợi cả hai là "những nước láng giềng tốt, những người bạn tốt và những đồng chí tốt gắn bó bởi vận mệnh chung", đồng thời kêu gọi tăng cường phối hợp chiến lược. Đáng chú ý, các tuyên bố công khai không hề đề cập đến kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.

Ông Lee Seong-hyon, học giả thỉnh giảng tại Trung tâm Châu Á thuộc Đại học Harvard, nhận định rằng Bắc Kinh có "cảm xúc lẫn lộn" trước việc Bình Nhưỡng và Moscow phát triển quan hệ.

Một mặt, mối quan hệ này "làm phân tán sự chú ý của Washington và khiến việc Mỹ lên chiến lược trở nên phức tạp trên nhiều mặt trận, qua đó gián tiếp có lợi cho Trung Quốc", ông nói.

Nhưng mặt khác, ông bổ sung, việc mở rộng hợp tác quân sự giữa Nga và Triều Tiên có thể kích hoạt phản ứng quân sự mạnh hơn từ bộ ba Mỹ – Nhật Bản – Hàn Quốc, điều mà Bắc Kinh không mong muốn.

Đó cũng là lý do Trung Quốc không công khai ủng hộ chương trình hạt nhân của Triều Tiên vì điều đó sẽ khiến Mỹ cùng các liên minh can dự nhiều hơn vào khu vực.

Tuy nhiên, Bắc Kinh cũng không đối đầu trực diện với vấn đề này. Năm 2022, Trung Quốc và Nga đã phủ quyết một nghị quyết do Mỹ dẫn đầu tại Liên Hiệp Quốc nhằm áp đặt các biện pháp trừng phạt mới liên quan đến các vụ thử tên lửa của Triều Tiên.

Nếu Trung Quốc có lập trường cứng rắn với chương trình hạt nhân của Triều Tiên, "điều đó chỉ khiến Bình Nhưỡng xích lại gần hơn với ông Putin", theo ông Victor Cha, Chủ tịch bộ phận chính sách đối ngoại tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS).

"Nếu Trung Quốc có lập trường cứng rắn với chương trình hạt nhân của Triều Tiên, điều đó chỉ khiến Bình Nhưỡng xích lại gần hơn với ông Putin".

Đối tác thực dụng

Tuy nhiên, ông Kim cũng không thể làm mất lòng nguồn viện trợ lớn nhất của mình.

Xuất khẩu của Trung Quốc sang Triều Tiên đã tăng vọt lên khoảng 2,3 tỷ USD trong năm ngoái – mức cao nhất trong sáu năm. Những tuyến tàu chở khách giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng cũng được khôi phục đầu năm nay sau sáu năm gián đoạn.

Các nhà phân tích cho rằng đây cũng là một nỗ lực có tính toán của Bắc Kinh nhằm kéo Bình Nhưỡng quay trở lại quỹ đạo ảnh hưởng của mình.

Đối với ông Kim, đây là lựa chọn mang tính thực dụng. Nếu chiến sự ở Ukraine kết thúc, nhu cầu của Nga đối với sự hỗ trợ từ Triều Tiên có thể suy giảm. Và khác với một ông Putin đang bị cô lập, ông Tập vẫn đang tiếp đón các nhà lãnh đạo thế giới tại Bắc Kinh.

Vì vậy, ông Kim cần bảo đảm rằng mình không rơi vào tình thế phụ thuộc vào một đối tác đang suy yếu.

Nhưng mối quan hệ này vốn đã có nhiều trắc trở ngay từ đầu.

Ông Kim kế thừa quyền lực với những ưu tiên khác với cha mình. Trong khi ông Kim Jong-il nhiều lần thăm Trung Quốc và dựa vào sự hậu thuẫn của Bắc Kinh, ông Kim Jong-un lại nhanh chóng thúc đẩy chương trình hạt nhân của Triều Tiên.

Trong sáu năm đầu cầm quyền, ông Kim đã giám sát khoảng 90 vụ thử tên lửa đạn đạo và bốn vụ thử hạt nhân – nhiều hơn tổng số lần của cả cha và ông nội.

Điều này khiến Bắc Kinh lo ngại. Sau đó, việc xử tử người chú của ông Kim, Jang Song-thaek – người mà Trung Quốc xem là nhân vật có vai trò ổn định – càng khiến mối quan hệ rạn nứt hơn.

Ông Tập phản ứng bằng những tín hiệu ngoại giao hiếm hoi thể hiện sự không hài lòng, đáng chú ý là chuyến thăm Hàn Quốc năm 2014 trước khi gặp ông Kim, một động thái được coi là sự "lạnh nhạt" rõ ràng.

Triều Tiên sau đó gọi Trung Quốc là "kẻ phản bội và kẻ thù của chúng ta".

Mãi đến năm 2018, khi các lệnh trừng phạt liên quan đến chương trình hạt nhân bắt đầu siết chặt, ông Kim có chuyến công du nước ngoài đầu tiên mà công chúng được biết tới.

Ông lên đoàn tàu bọc thép và tới Bắc Kinh. Cuộc gặp đó đánh dấu sự khởi đầu của một quá trình điều chỉnh quan hệ thận trọng.

Sau đó, ông Kim tiếp tục gặp các nhà lãnh đạo Mỹ và Hàn Quốc, nhưng luôn sau khi tham khảo ý kiến Trung Quốc. Thông điệp rất rõ ràng : Bình Nhưỡng sẽ không đàm phán nếu không có sự hậu thuẫn của Bắc Kinh.

Ngày nay, Triều Tiên vừa là vùng đệm vừa là gánh nặng đối với Trung Quốc. Nước này giúp giữ lực lượng Mỹ ở xa biên giới Trung Quốc, nhưng các vụ thử vũ khí lại gây bất ổn khu vực.

Trong khi đó, ông Kim muốn có sự bảo vệ của Trung Quốc – nhưng không muốn bị Trung Quốc kiểm soát.

Hai bên không hoàn toàn tin tưởng lẫn nhau. Nhưng hiện tại, cả hai đều tin rằng mình vẫn cần đối phương. Và điều đó là đủ để duy trì đối thoại.

Kelly Ng tường thuật bổ sung

Laura Bicker

********************************

Tôi luyện trong máu lửa' : Mối quan hệ yêu-ghét giữa Trung Quốc và Triều Tiên

Laignee Barron, BBC, 08/06/2026

Sau khi liên tiếp đóng vai chủ nhà đón khách, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần này bắt đầu một chuyến công du của riêng mình, lên đường tới Triều Tiên.

Triều Tiên tổ chức lễ đón trọng thể dành cho Tổng bí thư-Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại sân bay quốc tế Sunan ở Bình Nhưỡng, ngày 20/6/2019. Ảnh : Xinhua.

Hội nghị thượng đỉnh từ ngày 8-9/6 diễn ra sau cuộc trà đàm của ông Tập Cận Bình với Tổng thống Nga Vladimir Putin và cuộc gặp riêng với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng trước.

Việc trực tiếp đến Bình Nhưỡng sau đó, cũng là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông trong năm 2026, nhấn mạnh liên minh với người láng giềng bất ổn.

Hai bên có một mối quan hệ "cần thiết về mặt chiến lược nhưng không phải không có va chạm", theo Eun-ju Choi, nghiên cứu viên tại Viện Sejong có trụ sở ở Seoul.

Ngoài những tương tác công khai được dàn dựng kỹ lưỡng, cuộc gặp sẽ mang lại cho cả Bắc Kinh và Bình Nhưỡng cơ hội truyền thêm sức sống mới vào mối quan hệ "được tôi luyện trong máu lửa".

Đây là một cụm từ thường xuyên được lặp lại, gần đây lại được Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc sử dụng, để mô tả quan hệ giữa hai nước, bất chấp quá khứ nhiều thăng trầm.

Quan hệ yêu – ghét

Ngay từ đầu, hai quốc gia xã hội chủ nghĩa này đã phải điều hướng một thế cân bằng phức tạp giữa sức ảnh hưởng và tính độc lập – điều càng trở nên phức tạp vì mối quan hệ giữa Bình Nhưỡng với người láng giềng Nga ở phía bắc.

Trong Chiến tranh Triều Tiên (1950–1953), Trung Quốc đã hy sinh hàng trăm ngàn binh sĩ cho mục tiêu đấu tranh của Bắc triều. Nhà lãnh đạo Trung Quốc Mao Trạch Đông từng có câu nói nổi tiếng mô tả tầm quan trọng chiến lược của Triều Tiên đối với đất nước mình : "Môi hở răng lạnh".

Nhưng nhà lãnh đạo sáng lập Triều Tiên Kim Nhật Thành lại tìm kiếm những bảo đảm quân sự lớn hơn, và đã chính thức hóa liên minh với Liên Xô vào năm 1961. Vài ngày sau đó, ông ký thêm một hiệp ước quân sự với Trung Quốc.

Theo tư tưởng Chủ thể (Juche) của Kim Nhật Thành, Triều Tiên phải nuôi dưỡng khả năng tự lực. Việc bảo đảm sự hậu thuẫn quân sự của hai cường quốc lớn đồng nghĩa với việc Triều Tiên sẽ ít có nguy cơ trở thành một quốc gia vệ tinh của bất kỳ bên nào.

Vào thời điểm đó, Bình Nhưỡng phụ thuộc vào Liên Xô về viện trợ và dầu mỏ. Trong khi đó, nạn đói đã khiến công dân Trung Quốc vượt sông Đồ Môn, con sông chạy dọc theo đường biên giới chung. Một số thậm chí còn theo học tại Triều Tiên, tin rằng hệ thống giáo dục ở đó vượt trội hơn.

Nhưng Triều Tiên đã mất đi một đồng minh quân sự và nguồn hỗ trợ kinh tế chính khi Liên Xô tan rã vào năm 1991. Điều này cũng mở đường cho Trung Quốc trỗi dậy và thay thế vai trò là nhà bảo trợ chính của Bình Nhưỡng.

Đối với Triều Tiên, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại chủ chốt, coi đây là khoản đầu tư cho sự ổn định ở bên cạnh và là đối trọng với Hàn Quốc – đồng minh của Mỹ.

"Trung Quốc cung cấp vừa đủ hỗ trợ kinh tế để ngăn chặn sự sụp đổ của chế độ nhưng chủ động tránh những khoản đầu tư mang tính chuyển đổi có thể giúp Triều Tiên đạt được tự lực hoàn toàn", Seong-Hyon Lee, học giả thỉnh giảng tại Trung tâm Châu Á thuộc Đại học Harvard, nói với BBC.

Đổi lại, "Trung Quốc kỳ vọng 'kỷ luật theo lịch' – một quy tắc ngầm rằng Bình Nhưỡng sẽ kiềm chế các hành động khiêu khích lớn khi Trung Quốc đang có những sự kiện nội bộ và ngoại giao quan trọng", ông nói thêm.

Triều Tiên không phải lúc nào cũng tuân thủ quy tắc này.

Hiện thực hóa tham vọng hạt nhân

Trung Quốc sẽ ưu tiên một bán đảo Triều Tiên phi hạt nhân – nhưng Triều Tiên vẫn theo đuổi tham vọng hạt nhân của mình.

Kim Nhật Thành đã đặt nền móng cho kho vũ khí hạt nhân nhỏ nhất thế giới, mở trung tâm nghiên cứu hạt nhân Yongbyon vào năm 1964.

Dù ký Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) năm 1985, ông vẫn vi phạm các điều khoản và tích trữ chất phóng xạ plutonium. Tuy nhiên, ông đã qua đời trước khi chứng kiến đất nước mình sở hữu đầu đạn hạt nhân và đưa nó đi vào hoạt động.

Khi con trai là ông Kim Jong-il lên nắm quyền năm 1994, ông sử dụng chương trình đang hình thành này như đòn bẩy ngoại giao, tìm kiếm viện trợ kinh tế hoặc triển vọng quan hệ với Mỹ để đổi lấy nhượng bộ.

Năm 2003, Triều Tiên rút khỏi NPT. Ba năm sau, nước này tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên – Liên Hiệp Quốc đã nhanh chóng đáp trả bằng những lệnh trừng phạt sâu rộng. Điều đó sẽ không thể xảy ra nếu không có sự đồng thuận của Trung Quốc.

Bắc Kinh gọi vụ thử hạt nhân là hành động "ngang nhiên" và ủng hộ phi hạt nhân hóa bán đảo – nhưng kiềm chế việc sử dụng toàn bộ ảnh hưởng kinh tế của mình.

"Một sự sụp đổ hoặc bất ổn nghiêm trọng ở Triều Tiên sẽ tạo ra những rủi ro lớn cho Bắc Kinh : dòng người tị nạn, bất định hạt nhân, và khả năng ảnh hưởng quân sự của Mỹ hoặc Hàn Quốc lan lên phía bắc", bà Choi nói.

"Những lo ngại này vượt trên sự bực bội của Bắc Kinh đối với chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng".

Khi Kim Jong-un lên nắm quyền năm 2011, ông tăng tốc chương trình tên lửa nhằm phá vỡ mọi ảo tưởng về sự kiểm soát của Trung Quốc.

Vừa mới củng cố quyền lực, ông sửa đổi hiến pháp để tuyên bố Triều Tiên là một quốc gia hạt nhân và cho thực hiện một loạt vụ nổ đúng lúc Trung Quốc đang trải qua giai đoạn chuyển giao lãnh đạo nhạy cảm.

"Dù có những hành động bên bờ vực khủng hoảng, (Kim Jong-il) nhìn chung vẫn duy trì một mức độ tôn trọng thứ bậc đối với nhịp điệu ngoại giao của Trung Quốc", ông Lee nói.

"Ngược lại, Kim Jong-un đã vũ khí hóa lịch [trình làm việc của Trung Quốc]".

Trước lễ nhậm chức của ông Tập với tư cách chủ tịch vào tháng 3/2013, ông Kim đã tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ ba.

Ông cũng xử tử người chú có tư tưởng cải cách Chang Song-thaek, người từng là đặc phái viên Trung Quốc. Đáp lại, ông Tập ủng hộ việc siết chặt các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc.

Ông cũng đồng hành người đồng cấp Hàn Quốc và cam kết tham vọng hạt nhân của miền Bắc sẽ không được dung thứ "trong bất kỳ hoàn cảnh nào".

Nga, một đồng minh mới

Khi kẻ thù không đội trời chung và đồng minh thân cận nhất của Triều Tiên đối lập nhau, ông Kim tìm cách giảm sự phụ thuộc vào Bắc Kinh.

Ông thấy Nga sẵn sàng đáp ứng – dù cần thời gian để hàn gắn quan hệ.

Tháng 4/2014, Điện Kremlin xóa 90% khoản nợ 11 tỷ USD của Triều Tiên, và hai bên ký hàng loạt thỏa thuận thương mại. Cuộc chiến của Nga ở Ukraine đã kéo Triều Tiên xích lại gần hơn bao giờ hết.

Trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tìm kiếm vũ khí và nhân lực, ông Kim rất cần viện trợ, thương mại và công nghệ quân sự.

Mỹ ước tính ông Kim đã bán hơn một triệu quả đạn pháo và tên lửa Grad để Moscow sử dụng ở Ukraine, nơi hơn 2.300 binh sĩ Triều Tiên đã thiệt mạng khi chiến đấu cho Nga, theo một cuộc điều tra của BBC.

Mối quan hệ đang nở rộ này đã thu hút sự quan tâm của Trung Quốc với việc ký kết một hiệp ước phòng thủ chung vào tháng 6/2024.

Triều Tiên vẫn là đồng minh quân sự chính thức duy nhất của Trung Quốc.

"Kể từ khi Nga và Triều Tiên bắt đầu làm sâu sắc thêm quan hệ vào năm 2024, Bắc Kinh đã có một nỗ lực phối hợp nhằm củng cố quan hệ với Bình Nhưỡng", Patricia M. Kim, đồng lãnh đạo Dự án Đánh giá Trung Quốc tại Viện Brookings (Mỹ), cho biết.

"Trung Quốc không muốn Moscow thay thế mình để trở thành đối tác chiến lược hàng đầu của Triều Tiên".

Một chiến dịch ngoại giao mềm mỏng đã được đẩy lên cao độ vào tháng 9/2025 khi ông Tập đón tiếp cả ông Kim và ông Putin trong Lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng.

Các nhà phân tích lưu ý ông Kim đứng cạnh nhà lãnh đạo Trung Quốc trong buổi lễ, một vị trí danh giá và hiếm hoi.

Những động thái thương mại và ngoại giao có tính biểu tượng cao cũng bao gồm việc nối lại tàu khách và các chuyến bay thẳng của hãng Air China, cũng như các chuyến thăm Bình Nhưỡng của Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường và Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị.

Theo ông Lee, việc Trung Quốc gần đây "ngầm ủng hộ học thuyết hạt nhân mới của Kim" cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với quốc gia cộng sản anh em.

"Sự chuyển dịch này thể hiện rõ rệt sau hội nghị thượng đỉnh Trump-Tập ngày 14-15/5, khi một điều đáng chú ý rằng Bắc Kinh đã loại bỏ thuật ngữ 'phi hạt nhân hóa' khỏi các bản thông cáo chính thức, hoàn toàn khác với cách tiếp cận của Washington", ông nói.

Chuyến đi của ông Tập khép lại quá trình ngoại giao mềm mỏng này. Với Triều Tiên, việc tỏ ra khó tiếp cận mang lại những lợi thế chiến thuật, nhưng không có lý do gì để cắt đứt dây cứu sinh của mình.

"Theo nhiều cách, Triều Tiên là bên hưởng lợi lớn nhất trong tam giác chiến lược đang phát triển này", bà Kim nói.

"Cả Moscow và Bắc Kinh đều có động lực mạnh mẽ để giữ Bình Nhưỡng đứng về phía mình".

Trên thực tế, ông Lee nói, Bắc Kinh sẽ nhận ra rằng họ "không mất Bình Nhưỡng ; họ chỉ đơn giản là mất thế độc quyền".

Grace Tsoi tường thuật bổ sung.

Laignee Barron

*****************************

Trước chuyến thăm của Tập Cận Bình, Bắc Triều Tiên khẳng định "không thương lượng" về chương trình hạt nhân

Minh Phương, RFI, 07/06/2026

Truyền thông Bắc Triều Tiên hôm nay, 07/06/2026, đăng tải tuyên bố của bà Kim Jo-jong, em gái của lãnh đạo Kim Jong-un, khẳng định chương trình vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng là "tuyệt đối không thể thương lượng". Tuyên bố được đưa ra trước thềm chuyến công du Bình Nhưỡng của chủ tịch Trung Quốc, vốn từ lâu ủng hộ lập trường phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. 

Lãnh đạo Kim Jong-un (ở giữa) thăm một nhà máy sản xuất vũ khí tại một địa điểm không được tiết lộ ở Bắc Triều Tiên, ngày 06/06/2026. KCNA via KNS via AP

Trên trang diễn đàn,nhật báo Rodong Sinmun, cơ quan ngôn luận chính thức của đảng Lao Động Bắc Triều Tiên, đăng bài viết của bà Kim Yo-jong khẳng định : "Một số quan chức ở Hoa Kỳ vẫn chưa tỉnh khỏi những giấc mơ phi thực tế và lỗi thời của họ (...) Chính sách liên tục tăng cường khả năng răn đe hạt nhân phòng thủ của đất nước, như đã được nhà lãnh đạo quốc gia xác định, là một con đường không thể đảo ngược và phải được thực hiện bằng mọi giá". 

Bài viết của Kim Yo-jong là phản hồi đối với tuyên bố được Nhà Trắng đưa ra ngày 17/05, trong đó khẳng định rằng trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Bắc Kinh, tổng thống Mỹ Donald Trump và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã "tái khẳng định mục tiêu chung về phi hạt nhân hóa Bắc Triều Tiên".

Trung Quốc vốn là đồng mình và nước hỗ trợ kinh tế chính cho Bình Nhưỡng. Hãng tin AFP dẫn số liệu từ Ủy ban Quốc gia về Bắc Triều Tiên, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, cho biết gần 95% tổng kim ngạch thương mại và 85% kim ngạch xuất khẩu vào năm 2022 của Bình Nhưỡng phụ thuộc vào Trung Quốc.

Ngoài ra, vẫn theo tờ Rodong Sinmun, được Yonhap trích dẫn, lãnh đạo Kim Jong-un đã ra lệnh tăng sản lượng tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình gấp 2,5 lần trong vòng 5 năm tới so với mức hiện tại. 

Minh Phương

****************************

Tập Cận Bình ‘thăm’ Bắc Hàn để làm gì ?

Hiếu Chân, Người Việt, 06/06/2026

Trong nửa đầu năm 2026, Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc ung dung đón tiếp 26 nguyên thủ đại diện 23 quốc gia đến Bắc Kinh triều kiến, trong số đó có Tổng thống Donald Trump của Hoa Kỳ và Tổng thống Vladimir Putin của Nga. Ông Tập không cần đi ra ngoại quốc mà thế giới phải tìm đến Trung Quốc, cứ như Bắc Kinh đã là trung tâm của địa cầu và Trung Quốc, chứ không phải Mỹ thực sự là cường quốc số Một.

Từ trái : Tổng thống Vladimir Putin, Chủ tịch Tập Cận Bình và nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un trước lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm chiến thắng Nhật Bản và kết thúc Thế Chiến II, tại Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh vào ngày 3 Tháng Chín, 2025 - Alexander Kazakov/Pool/ AFP via Getty Images

Ấy thế nhưng ông Tập đã phải hạ mình thân chinh đến Bình Nhưỡng để gặp nhà lãnh đạo Bắc Hàn là Kim Jong-un thay vì "triệu tập" ông Kim đến Trung Quốc để nghe chiếu chỉ. Hành động tưởng như khiêm tốn của Chủ tịch Tập là dấu hiệu cho thấy bàn cờ địa chính trị ở Đông Á đang có những chuyển động mạnh mẽ. Báo The New York Times nhận định ông Tập muốn dùng chuyến thăm để biểu thị một mặt trận thống nhất chống Phương Tây, song các nhà phân tích cho rằng ông ta muốn tái khẳng định ảnh hưởng lên một nước láng giềng đang ngã về phía Nga, còn ông Kim muốn dùng sự thân thiện mới thiết lập với ông Putin để ép Bắc Kinh phải nhượng bộ về kinh tế.

Quan hệ "môi-răng" giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ông Tập sẽ trở lại Bình Nhưỡng lần đầu tiên sau bảy năm, trong hai ngày 8 và 9/6/2026. Phát ngôn viên Mao Ninh thông báo hai bên sẽ tận dụng chuyến thăm như "một cơ hội thúc đẩy phát triển hơn nữa quan hệ Trung Quốc – Bắc Hàn phù hợp với thời đại". Hãng Reuters cho rằng, Bắc Kinh đang tìm cách củng cố quan hệ với Bình Nhưỡng, đồng minh hiệp ước duy nhất của họ.

Cho đến nay, thế giới bên ngoài vẫn nhìn Bắc Hàn như một "chư hầu" của Trung Quốc do thực tế Bình Nhưỡng phải dựa vào Bắc Kinh để tồn tại. Tuy vậy, chuyến đi sắp tới của ông Tập đang làm thay đổi thực tế đó.

Trong Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953, Trung Quốc đưa ra giải pháp đình chiến, chia đôi bán đảo Bắc Hàn ở vĩ tuyến 38, nửa miền Bắc theo chế độ cộng sản còn nửa miền Nam theo thể chế tự do. Giải pháp này được Trung Quốc lặp lại một lần nữa cho cuộc chiến Đông Dương, chia đôi nước Việt Nam ở vĩ tuyến 17 với miền Bắc theo chế độ cộng sản. Trong cả hai trường hợp, Trung Quốc đều sử dụng Bắc Hàn và Bắc Việt làm hàng rào ngăn chặn ảnh hưởng của Hoa Kỳ. Nếu quan hệ Trung Quốc – Bắc Việt là "núi liền núi, sông liền sông", "bên kia biên giới là nhà, bên đây biên giới cũng là quê hương" (Tố Hữu) thì quan hệ Trung Quốc – Bắc Hàn cũng được coi là "môi với răng" – Trung Quốc bảo kê cho Bắc Hàn về chính trị, kinh tế và an ninh, còn Bắc Hàn làm "tấm đệm chiến lược" cách ly nước Trung Quốc độc tài đảng trị với Nam Hàn dân chủ tự do, đồng minh thân cận của Hoa Kỳ, nơi có 28,500 quân Mỹ đồn trú.

Về an ninh, Bắc Kinh và Bình Nhưỡng đã ký "Hiệp ước Hữu nghị, hợp tác và hỗ tương" năm 1961, theo đó hai bên sẽ hỗ trợ lẫn nhau khi một nước bị tấn công quân sự. Đây là hiệp ước phòng thủ duy nhất mà Trung Quốc ký kết với một quốc gia khác.

Về kinh tế, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Bắc Hàn, chiếm từ 90% đến 98% giá trị ngoại thương của Bắc Hàn và là bệ đỡ để kinh tế Bắc Hàn không sụp đổ. Trung Quốc cung cấp cho Bắc Hàn xăng dầu, thực phẩm, hàng dệt may và máy móc các loại, còn Bắc Hàn đổi lại cho Trung Quốc than đá, khoáng sản và sức lao động giá rẻ.

Tuy vậy, quan hệ Trung – Triều có nhiều sóng gió, xuất phát từ chỗ Bình Nhưỡng đi theo học thuyết "tự chủ" (juche) của gia tộc họ Kim, theo đuổi chương trình phát triển vũ khí nguyên tử và canh tân quân đội trong khi Bắc Kinh không muốn một nước láng giềng có vũ khí nguyên tử, có thể kích thích các nước khác chạy đua vũ trang và gây bất ổn trong khu vực vào thời kỳ Trung Quốc cần sự ổn định để phát triển kinh tế.

Quan hệ song phương gần như đóng băng năm 2006 sau khi Bắc Hàn nổ thử quả bom nguyên tử đầu tiên, một hành động mà Bắc Kinh lên án là "ngang nhiên và trắng trợn vi phạm sự đồng thuận quốc tế" và ban hành nhiều biện pháp trừng phạt. Nhưng Trung Quốc lại lo sợ xã hội Bắc Hàn sụp đổ, làn sóng dân di cư đói rách tràn sẽ vào Trung Quốc và Nam Hàn nhân cơ hội đó sẽ bành trướng thế lực. Năm 2018, Bắc Kinh phải "hòa giải" với Bình Nhưỡng và thúc đẩy đối thoại với Mỹ, hy vọng Mỹ dỡ bỏ cấm vận kinh tế để chế độ Kim Jong-un đứng được.

Cơn đau đầu của Tập

Cuộc chiến tranh ở Ukraine đem lại cho Bình Nhưỡng một cơ hội thoát ra khỏi tình trạng cô lập. Khi ông Putin đến Bình Nhưỡng tháng 6/2024, ông và ông Kim ký kết một hiệp ước phòng thủ hỗ tương mới, thay cho hiệp ước năm 1961 đã hết hiệu lực. Theo hiệp ước mới, Bắc Hàn cung cấp cho Nga đạn pháo và hàng ngàn binh sĩ mà Nga đang rất cần để mở rộng cuộc xâm lược Ukraine, đổi lại Nga cung cấp cho Bắc Hàn dầu khí, thực phẩm và công nghệ vũ khí mà Bình Nhưỡng cần để phát triển vũ khí nguyên tử và hoả tiễn đạn đạo, bất chấp các biện pháp cấm vận Bắc Hàn của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc mà Nga là một thành viên thường trực.

Sự hỗ trợ lẫn nhau giữa Nga và Bắc Hàn không chỉ gây bất bình cho Washington và đồng minh mà còn khiến Trung Quốc phải đau đầu. Dù sao Trung Quốc vẫn muốn duy trì ảnh hưởng với Bắc Hàn để kiềm chế những hành vi đồng bóng của ông Kim và bảo đảm sự ổn định ở biên giới. Chuyến thăm Bình Nhưỡng lần này của ông Tập có thể gửi một tín hiệu cho ông Putin rằng Nga đừng mong xía vào khu vực sân sau của Trung Quốc.

Nhà nghiên cứu John Delury, sử gia về Đông Bắc Á tại Hội Á Châu ở Hán Thành (Seoul) nhận định : "Dĩ nhiên Trung Quốc lo ngại về mức độ gần gũi của mối quan hệ Nga và Bắc Hàn đang thiết lập. Thông điệp ngầm từ phía Trung Quốc là họ vẫn là nhân tố chủ chốt trong vấn đề Bắc Hàn".

Có thể ông Tập sẽ nhắc nhở ông Kim rằng Trung Quốc vẫn là nhà bảo trợ chính của Bắc Hàn. Hồi tháng 3, Trung Quốc khôi phục các chuyến tàu và chuyến bay giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng sau bảy năm gián đoạn.

"Ngoại giao cây tre" kiểu Kim Jong-un

Với ông Kim Jong-un, trò "đu dây" đang có kết quả tốt. Vài năm trước, vận hạn của ông khá ảm đạm. Năm 2019, ông Trump đột ngột bỏ ngang cuộc họp với ông Kim, làm tan biến hy vọng Bắc Hàn được Mỹ dỡ bỏ cấm vận ; sau đó Bắc Hàn đóng cửa biên giới do đại dịch Covid-19. Rồi giao thương với Trung Quốc – nguồn cung cấp chủ yếu hàng hóa và ngoại tệ cho Bắc Hàn, hoàn toàn tê liệt !

Thế rồi vận hạn thay đổi, ông Kim nắm lấy khó khăn của Nga trong cuộc chiến Ukraine để gia tăng quan hệ với Moscow và chuyển chính sách ngoại giao từ phụ thuộc vào Bắc Kinh sang thế đu dây giữa hai cường quốc. "Bắc Hàn không còn là quốc gia đáng thương bám vào một nhà bảo trợ duy nhất. Họ đã tìm được một chỗ dựa chiến lược mới ở Nga, bên cạnh Trung Quốc, từ lâu đã là huyết mạch của Bình Nhưỡng", ông Lee Byong-chul, nhà phân tích của Viện Nghiên Cứu Viễn Đông ở Hán Thành nhận xét.

Hãng tin Reuters dẫn nguồn từ hãng tin nhà nước Bắc Hàn KCNA cho biết, ngay trước thềm chuyến viếng thăm của nhà lãnh đạo Trung Quốc, ông Kim đến thăm một nhà máy mới nơi chế tạo nguyên liệu nguyên tử. Ở đó ông kêu gọi phát triển kho vũ khí nguyên tử của Bình Nhưỡng "theo cấp số nhân".

Trước khi đi thăm Bắc Kinh hồi Tháng Chín năm ngoái, ông Kim cũng đến kiểm tra kế hoạch chế tạo hoả tiễn đạn đạo liên lục địa mới Hwasong-20. Những hành động phô diễn sức mạnh này có thể nhằm tạo vị thế cho ông ta trước các cuộc hội đàm với ông Tập.

Ông Kim không muốn tiếp tục bị đối xử như là một "chư hầu", một đối tác cấp dưới của ông Tập.

"Phi hạt nhân hóa" – chuyện cũ quá !

Giới quan sát chính trị đồn đại rằng, khi hội đàm với ông Tập giữa tháng trước, Tổng thống Trump yêu cầu ông Tập sử dụng ảnh hưởng của mình để yêu cầu Bình Nhưỡng nối lại hòa đàm với Washington. Từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc đầu năm 2025, ông Trump nhiều lần tỏ ý ông muốn một cuộc họp thượng đỉnh khác với ông Kim. Tháng trước, Tòa Bạch Ốc thông báo, cả ông Trump và ông Tập "đều khẳng định mục tiêu chung là phi hạt nhân hóa bán đảo Bắc Hàn" trong cuộc họp thượng đỉnh ở Bắc Kinh.

Tuy vậy, ông Kim luôn nói rằng, ông không chấp nhận đối thoại với Washington chừng nào Mỹ vẫn tiếp tục đưa chương trình vũ khí nguyên tử của Bình Nhưỡng ra bàn luận. Ông coi sở hữu vũ khí nguyên tử là cách duy nhất để Bắc Hàn "tự chủ" về an ninh và tự phòng vệ trước mưu đồ xâm lăng của Mỹ và Nam Hàn. Cuộc chiến của Mỹ chống Iran, viện cớ ngăn ngừa vũ khí nguyên tử, càng củng cố quyết tâm sở hữu vũ khí nguyên tử của Kim Jong-un.

Nhiều chuyên gia cho biết, hiện Bình Nhưỡng sở hữu khoảng 50 đầu đạn nguyên tử và đang nỗ lực cải tiến công nghệ để chế tạo những hoả tiễn đạn đạo liên lục địa có khả năng mang những đầu đạn đó tới nội địa Hoa Kỳ.

Trung Quốc trước đây chống đối Bắc Hàn có vũ khí nguyên tử, lo ngại các nước khác có thể làm theo, nhưng nay thì Bắc Kinh ưu tiên cho cải thiện quan hệ với Bình Nhưỡng và cho rằng một nước Bắc Hàn có vũ khí nguyên tử thì mặt trận thống nhất chống Mỹ do Bắc Kinh cầm đầu sẽ có thêm lợi thế trong việc ứng phó với Mỹ, Nhật Bản và Nam Hàn. Trung Quốc sẽ không gây sức ép buộc Bắc Hàn từ bỏ chương trình vũ khí nguyên tử theo yêu cầu của ông Trump. Trong cuộc gặp tháng 9 năm ngoái, cả ông Tập và ông Kim đều không đề cập đến vấn đề nguyên tử của Bắc Hàn. Hy vọng của ông Trump muốn ông Tập kiềm chế ông Kim để "phi hạt nhân hóa bán đảo Bắc Hàn" xem ra đã là chuyện của ngày xưa, không còn phù hợp với tình thế địa chính trị hiện nay.

Hiếu Chân