Canberra dự trù đầu tư 12 tỷ đô la Úc, tương đương với 8 tỷ đô la, cho các chương trình nâng cấp cơ sở đóng tàu ngầm sử dụng năng lượng hạt nhân trong tương lai. Thông cáo của chính phủ Úc hôm Chủ Nhật 14/09/2025 cho biết thêm khoản đầu tư này được dự trù cho một chục năm tới đây, nhắm vào cơ sở ở Perth, miền tây nước Úc. Chương trình nằm trong khuôn khổ hiệp định quân sự AUKUS, Canberra đã ký với Anh Quốc và Hoa Kỳ hồi 2021.

Dự án tàu ngầm Aukus. © Ảnh bộ Quốc phòng Anh.

Hãng tin Pháp AFP nhắc lại, việc phát triển các xưởng đóng tàu là một phần trong kế hoạch tái cơ cấu quân đội quy mô lớn nhằm nâng cao năng lực tấn công tầm xa của Úc trước sức mạnh quân sự ngày càng gia tăng của Trung Quốc tại Thái Bình Dương.

Hiện tại Úc không có cơ sở hạ tầng nào để phục vụ tàu ngầm hạt nhân, nhưng đã đề ra mục tiêu trang bị tối thiểu ba tàu ngầm lớp Virginia của Mỹ trong vòng 15 năm tới. Mục tiêu sau cùng là Úc tự chế tạo tàu ngầm.

Khoản đầu tư 8 tỷ đô la Mỹ nói trên được dự trù nhắm vào căn cứ Henderson tại Perth. Họp báo sáng nay bộ trưởng Quốc Phòng Úc, Richard Marles cho biết thêm ông hoàn toàn tin tưởng Washington cũng như Luân Đôn, hai thành viên khác trong liên minh AUKUS, sẽ hoan nghênh quyết định này. Ngoài ra, vẫn theo ông Marles, Washington cũng dự kiến sẽ sử dụng cơ sở đóng tàu Henderson trong công tác bảo trì các tàu ngầm hạt nhân của Mỹ và tổng chi phí để phát triển khu quân sự Henderson có thể lên đến khoảng 25 tỷ đô la Úc.

Úc liên tục tăng cường khả năng phòng thủ trên biển. Tháng 8/2025 Canberra thông báo sẽ trang bị thêm 11 tàu khu trục lớp Mogami do Tập đoàn Công nghiệp Nặng Mitsubishi của Nhật Bản chế tạo, chi thêm 10 tỷ đô la Úc trong 10 năm sắp tới để mở rộng đội tàu chiến trong tương lai. Canberra kỳ vọng nhiều vào chuyển giao cộng nghệ, tự chế tạo tàu ngầm hạt nhân. Gần đây hơn chính phủ Úc thông báo đầu tư vào drone biển Ghost Shark.

AUKUS là một hiệp định đối tác ba bên nhằm tăng cường an ninh cho Anh, Mỹ và Úc. Canberra xem đây là trọng tâm trong chiến lược quốc phòng. Tại Washington, chính quyền Trump hiện đang xem xét lại hiệp ước AUKUS để đảm bảo mối liên minh đó phù hợp với America First.

Báo The Washington Post đưa tin, cách nay hai tuần ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bí mật trấn an là Washington vẫn theo đuổi liên minh AUKUS với Luân Đôn và Canberra.

Thanh Hà