Xung đột đẫm máu tại biên giới Thái Lan - Cam Bốt

Thanh Hà, Minh Phương, Thu Hằng, RFI, 24/07/2025

Căng thẳng biên giới Cam Bốt -Thái Lan đột ngột leo thang thành xung đột vũ trang. Sáng nay, 24/07/2025 Bangkok huy động chiến đấu cơ F-16 oanh kích vào "các mục tiêu quân sự Cam Bốt" sau khi tố cáo quân đội Xứ Chùa Tháp nổ súng, làm 12 người chết, 24 người bị thương ở khu vực "Tam Giác Ngọc".

Quân đội Cam Bốt nạp rốc-két vào dàn phóng đa nòng BM-21, tại tỉnh Preah Vihear, biên giới với Thái Lan, ngày 24/07/2025. AFP - STR

Văn phòng thủ tướng Thái Lan sáng nay 24/07/2025 loan báo quân đội Cam Bốt đã "nổ súng trước, nhắm vào một ngôi nhà ở quận Kap Choeng, tỉnh Surin", làm 1 người chết và 3 người bị thương. Bộ Y tế Thái Lan trước đó thông báo có ít nhất 11 người chết, bao gồm 8 người trong vụ tấn công bằng rocket vào một trạm xăng ở tỉnh Sisaket, đông bắc Thái Lan.

Để trả đũa, chính quyền Bangkok đã huy động 6 chiến đấu cơ F-16, nhắm vào "2 mục tiêu quân sự trên bộ của Cam Bốt ".

Cùng lúc sứ quán Thái Lan tại Phnom Penh kêu gọi toàn bộ công dân Thái Lan ​​​​​​ rời khỏi Xứ Chùa Tháp "càng sớm chừng nào tốt chừng nấy". Quyền thủ tướng Thái Lan Phumtham Wechayachai tuyên bố "tình hình đòi hỏi phải được xử lý một cách thận trọng và trong khuôn khổ luật pháp quốc tế".

Thủ tướng Hun Manet, trong một bức thư gửi đến chủ tịch Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, yêu cầu triệu tập một cuộc họp khẩn và lên án Bangkok "cố tình, có chủ ý" tấn công nước láng giềng, cho dù Cam Bốt "không khiêu khích" Thái Lan. Thông cáo của bộ Ngoại Giao Cam Bốt tố cáo Thái Lan có hành vi "xâm lược quân sự"

Hãng tin Pháp AFP nhắc lại, tranh chấp biên giới đã kéo dài giữa hai quốc gia Đông Nam Á này từ "gần 15 năm qua", nhưng căng thẳng đột ngột leo thang trong năm nay : Cuối tháng 5/2025, một binh sĩ Cam Bốt đã thiệt mạng trong một cuộc chạm súng.

Thông tín viên RFI Valentin Cebron từ Bangkok cho biết thêm thông tin :

"Phải chăng đây là những dấu hiệu đầu tiên của một cuộc chiến ? Có một điều chắc chắn : Tranh chấp biên giới giữa Thái Lan và Cam Bốt đang bùng lên trở lại và tình hình ngày càng đáng lo ngại.

Sáng nay, đã xảy ra các cuộc chạm súng giữa quân đội hai bên gần ngôi đền Ta Muen Thom, trong khu vực có tranh chấp dọc theo biên giới Cam Bốt và Thái Lan. Hai bên đổ lỗi cho đối phương đã nổ súng trước.

Tại Thái Lan, thống đốc tỉnh Surin đã ra lệnh cho dân cư ở các địa điểm có giao tranh trú ẩn trong boongke, chờ đợi khả năng phải sơ tán đến các nơi an toàn hơn.

Những vụ đụng độ này diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước Đông Nam Á đang rơi xuống mức thấp nhất. Hôm qua, Bangkok đã trục xuất đại sứ Cam Bốt và triệu hồi đại diện Thái Lan tại Phnom Penh sau vụ một quả mìn phát nổ làm 5 binh sĩ Thái Lan bị thương, trong đó 1 người bị thương nặng. Đây là vụ nổ thứ hai chỉ trong vòng một tuần.

Trong bối cảnh tranh chấp biên giới, Bangkok cáo buộc Phnom Penh trong thời gian gần đây cho đã gài thêm mìn trên lãnh thổ Thái Lan".

Phản ứng quốc tế 

Cộng đồng quốc tế lo ngại trước tình hình căng thẳng gia tăng giữa Thái Lan và Cam Bốt, 2 thành viên ASEAN. Trong cương vị chủ tịch luân phiên khối 10 nước Đông Nam Á, thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim đã lập tức kêu gọi các bên "kềm chế", hy vọng Bangkok và Phnom Penh "đàm phán" để giải quyết tranh chấp.

Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh "quan ngại sâu sắc" về các vụ đụng độ tại "Tam Giác Ngọc" giữa Cam Bốt và Thái Lan và kêu gọi hai bên "duy trì quan hệ láng giềng và hữu nghị tốt đẹp, cũng như xử lý các tranh chấp một cách thích hợp thông qua đối thoại và tham vấn".Trung Quốc cũng đã cảnh báo công dân của họ không nên đến khu vực biên giới giữa Cam Bốt và Thái Lan. Bắc Kinh chủ trương duy trì quan hệ tốt với cả hai nước, đặc biệt là với Cam Bốt, nước đã nhận hàng tỷ euro đầu tư từ Trung Quốc. 

Hơn một thế kỷ tranh chấp biên giới

Cam Bốt và Thái Lan có chung 817 km biên giới, nhưng nhiều đoạn không được phân định rõ ràng. Năm 1907, Pháp lập bản đồ biên giới Thái Lan và Cam Bốt, lúc đó là một thuộc địa ở Đông Dương. Bản đồ này bị Thái Lan phản đối. Các điểm tranh chấp lãnh thổ trở thành nguồn cơn của căng thẳng từ hơn một thế kỷ nay, trong đó có khu đền Preah Vihear. Năm 1962, Tòa Án Công Lý Quốc Tế khẳng định Cam Bốt có chủ quyền đối với khu đền cổ 900 tuổi. Nhưng phán quyết này không khép lại vấn đề, căng thẳng tiếp tục bùng phát. Năm 2000, hai nước thành lập một ủy ban biên giới hỗn hợp, nhưng có rất ít tiến triển trong hồ sơ.

Trả lời RFI Tiếng Việt ngày 27/06/2025, Pavin Chachavalpongpun, nhà nghiên cứu chính trị và quan hệ quốc tế, tại Viện nghiên cứu về Đông Nam Á, Đại học Kyoto ở Nhật Bản cho biết trong giai đoạn 2008-2011, tranh chấp biên giới lại bị chính trị hóa. Cam Bốt bị cáo buộc can thiệp vào nội tình Thái Lan, công khai ủng hộ các phe thân gia tộc Thaksin. Năm 2011, quân đội Thái Lan và Cam Bốt đụng độ ở khu đền Preah Vihear mà cả hai nước đều đòi chủ quyền, mỗi bên thiệt hại khoảng 20 người. Tháng 11/2013, Phnom Penh lại đưa vụ việc lên Tòa Án Công Lý Quốc Tế và được khẳng định có chủ quyền đối với khu vực quanh đền, rộng 4,6 km2. Phán quyết mang tính chất ràng buộc và các bên không thể kháng nghị.

Quan hệ song phương đã xấu đi từ ngày 28/05/2025, khi một quân nhân Cam Bốt tử thương trong một cuộc giao tranh ngắn. Hai tháng sau, Thái Lan cáo buộc Cam Bốt cài mìn ở khu vực biên giới có tranh chấp. Bộ Quốc Phòng Cam Bốt "bác bỏ hoàn toàn" cáo buộc đó, đồng thời khẳng định Phnom Penh sẽ bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ "trong mọi hoàn cảnh và bằng mọi giá". Theo Cam Bốt, lính Thái Lan bị thương là do giẫm phải mìn cũ, được cài trong giai đoạn nội chiến. Bangkok cho biết sẽ đệ trình một văn bản phản đối chính thức lên Chủ tịch Công ước Ottawa về mìn sát thương, công ước mà cả hai nước đều ký kết từ năm 1997.

Thanh Hà, Minh Phương, Thu Hằng

***********************

Thái Lan - Campuchia xung đột quân sự, F-16 xuất kích 'tiêu diệt hai mục tiêu'

BBC, 24/07/2025

Một cuộc đụng độ vũ trang giữa Thái Lan và Campuchia đã bùng phát tại một khu vực tranh chấp dọc biên giới vào sáng 24/7, khi mỗi bên đều cáo buộc bên kia nổ súng trước.

Khu vực biên giới tranh chấp và xảy ra đụng độ là ở đâu ?

Bản đồ phía trên cho thấy khu vực nơi các cuộc đụng độ đã xảy ra, theo thông tin do chính phủ Thái Lan công bố.

Quân đội Thái Lan và Campuchia đã đụng độ trên vùng biên giới, có báo cáo về thương vong của dân thường và quân lính. Phía Thái Lan đã cho chiến đấu cơ F-16 xuất kích. Campuchia nã pháo phản lực hạng nặng.

Đã có báo cáo về thương vong của quân đội và thường dân. Ít nhất 12 công dân Thái Lan – gồm 11 thường dân – đã thiệt mạng trong các cuộc đụng độ với binh sĩ Campuchia tại một khu vực biên giới đang có tranh chấp giữa hai nước.

Sự việc xảy ra sau khi Thái Lan triệu hồi đại sứ từ Campuchia về nước vào tối 23/7 và tuyên bố trục xuất đại sứ Campuchia tại Bangkok.

*************************

Đụng độ trên vùng biên giới, Thái Lan điều động tiêm kích F-16

BBC, 24/07/2025

Quân đội Thái Lan và Campuchia đã đụng độ trên vùng biên giới, ít nhất hai binh sĩ Thái Lan bị thương.

Thái Lan điều động 6 chiến đấu cơ F-16 tấn công các mục tiêu quân sự mặt đất của Campuchia.

Trong diễn biến mới nhất, Lục quân Vùng 2 Thái Lan thông báo đã điều động tiêm kích F-16 đến vùng tranh chấp biên giới.

Trước đó, sáng sớm 24/7, một cuộc đụng độ vũ trang giữa Thái Lan và Campuchia đã nổ ra tại khu vực tranh chấp dọc biên giới.

Trong một thông cáo phát đi ngay sau đó, Quân đội Thái Lan cho biết phía Campuchia đã nổ súng trước tại một khu vực gần đền Ta Muen Thom đang tranh chấp.

Đền (Prasat) Ta Muen Thom nằm trên vùng biên giới giữa tỉnh Surin của Thái Lan và tỉnh Oddar Meanchey ở miền bắc Campuchia.

Tình hình phía bên kia biên giới của Campuchia vẫn chưa rõ ràng, do chính phủ nước này chưa đưa ra bất kỳ thông tin nào về tác động của các cuộc đụng độ.

Phía Campuchia đã dùng pháo phản lực để oanh kích, trong khi Thái Lan điều động chiến đấu cơ F-16 tấn công các mục tiêu mặt đất.

Quân đội Hoàng gia Thái Lan đã lên án hành động "bạo lực" của phía Campuchia, trong khi Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen nói rằng hai tỉnh của Campuchia đã bị quân đội Thái Lan tấn công và kêu gọi người dân bình tĩnh.

*****************************

Bà Paetongtarn Shinawatra : Campuchia là bên khơi mào bạo lực

BBC, 24/07/2025

“Tôi lên án Campuchia vì đã sử dụng bạo lực và hành vi gây hấn tại khu vực biên giới Thái Lan, trong đó phía Campuchia là bên khơi mào bằng việc sử dụng vũ khí và nổ súng vào lãnh thổ Thái Lan — gây ảnh hưởng đến cả cán bộ chức năng lẫn thường dân vô tội.

Thủ tướng bị đình chỉ Paetongtarn Shinawatra

“Hành động này là sự vi phạm rõ ràng các chuẩn mực pháp lý quốc tế, đặc biệt là các quyền con người cơ bản và những nguyên tắc đạo lý phổ quát.”

Tuyên bố trên được đăng tải trên tài khoản Facebook cá nhân của thủ tướng bị đình chỉ Paetongtarn Shinawatra.

Theo bà Paetongtarn, Thái Lan đã nỗ lực hết mình trong thời gian qua nhằm thúc đẩy đối thoại ngoại giao để tránh đối đầu, ngăn chặn tình hình leo thang và hạn chế thiệt hại, với sự “tin tưởng vững chắc” rằng hòa bình là con đường tốt nhất để giải quyết mọi xung đột giữa các quốc gia.

Ngoài ra, Bộ trưởng Văn hóa Paetongtarn cũng cho biết mình “hoàn toàn ủng hộ mọi hành động ứng phó mà Chính phủ, Quân đội và Bộ Ngoại giao đã thực hiện trong khuôn khổ luật pháp và nguyên tắc quốc tế.”

Bà Paetongtarn là một người bị ảnh hưởng trực tiếp từ cuộc xung đột giữa Thái Lan và Campuchia.

Sau khi đoạn nói chuyện giữa bà và Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen bị phát tán, bà đã hứng chịu nhiều sự chỉ trích và bị đình chỉ chức thủ tướng.

Nguồn : BBC, 24/07/2025