Tổng thống Trump thông báo Mỹ - Việt Nam đạt thỏa thuận thương mại

Minh Anh, Phan Minh, RFI, 03/07/2025

Trên mạng xã hội Truth Social ngày 02/07/2025, tổng thống Donald Trump loan báo, Hoa Kỳ đã đúc kết một thỏa thuận thương mại với Việt Nam sau nhiều tháng đàm phán. Theo đó, hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ chịu mức thuế 20% thay vì là 46% mà ông Trump đưa ra trong ngày "D-Day" hồi tháng 4/2025. Còn hàng hóa Mỹ vào Việt Nam được hưởng mức thuế 0%.

Một xưởng may xuất khẩu gần Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Ảnh chụp ngày 03/04/2025. AFP – Hữu Kha

Trên mạng xã hội, tổng thống Trump : "Tôi vừa ký một thỏa thuận thương mại với Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam sau khi trao đổi với ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng Cộng sản Việt Nam đáng kính. Đây sẽ là một thỏa thuận hợp tác giữa hai nước chúng ta". Cũng trên mạng Truth Social, nguyên thủ Mỹ khẳng định hàng hóa do Việt Nam sản xuất nhập khẩu vào Mỹ chịu mức thuế 20%. Mức thuế này sẽ là 40% đối với các loại sản phẩm "trung chuyển" qua Việt Nam để xuất sang Hoa Kỳ.

Đổi lại, theo ông Trump,

Việt Nam sẽ làm một điều mà họ chưa từng làm trước đây, trao cho Hoa Kỳ QUYỀN TIẾP CẬN TOÀN BỘ vào Thị trường Thương mại của họ. Nói cách khác, họ sẽ "MỞ THỊ TRƯỜNG CHO HOA KỲ", nghĩa là chúng ta sẽ có thể bán sản phẩm của mình vào Việt Nam với Thuế quan bằng KHÔNG.

Trả lời RFI Tiếng Việt, tiến sĩ Lê Đăng Doanh từ Hà Nội nhận định thỏa thuận đạt được là một tiến bộ trong quan hệ Việt - Mỹ :

"Thỏa thuận này sẽ tạo điều kiện để Việt Nam tiếp tục xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Hoa Kỳ sẽ xuất khẩu sang Việt Nam với thuế suất bằng 0% và mối quan hệ thương mại như vậy sẽ góp phần củng cố và phát triển mối quan hệ Hợp tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Một điểm khó là nhiều doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đang sản xuất ở Việt Nam thì phải nhập khẩu các linh kiện từ các doanh nghiệp của họ đang sản xuất ở Trung Quốc để hoàn thiện sản phẩm của mình.

Và tôi nghĩ rằng để có thể đối phó đối với lại tình hình này, có thể có một số các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài ở Trung Quốc sẽ chuyển một bộ phận các hoạt động của của họ sang Việt Nam để tránh thuế 40% này. Tôi nghĩ rằng là Trung Quốc sẽ không hài lòng đối với thuế suất 40% và Trung Quốc sẽ tìm các phương cách nào đó để có thể đối phó đối với lại thuế suất này.

Trong quan hệ giữa Việt Nam với Trung Quốc thì Việt Nam sẽ tiếp tục mối quan hệ hợp tác hai bên cùng có lợi giữa Việt Nam và Trung Quốc để duy trì hòa bình và ổn định giữa Việt Nam và Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á. Tôi hi vọng rằng là hai bên sẽ tìm được các tiếng nói chung và những phương thức thích hợp để có thể xử lý vấn đề này".

Những điểm khó cho Việt Nam

Khi được RFI Tiếng Việt hỏi về hồ sơ này, ông Carlyle Thayer, chuyên gia về Việt Nam, giáo sư danh dự Đại học Quốc gia Úc tỏ ra cẩn trọng, cho rằng Việt Nam chưa nên vội mừng vì đây mới chỉ là một thỏa thuận khung và chưa phải là thỏa thuận sau cùng.

Về việc Trung Quốc hôm nay có phản ứng về thông báo của Trump, cảnh báo rằng "các cuộc đàm phán hay thỏa thuận không nên nhắm mục tiêu hay làm tổn hại đến bên thứ ba", giáo sư Carlyle Thayer nhận định như sau :

Việt Nam phải xác định nguồn gốc của các nguồn nguyên liệu

"Trung Quốc đã nói rất rõ với tất cả các nước Đông Nam Á mà Tập Cận Bình đến thăm là họ không nên ký kết các thỏa thuận nào với Hoa Kỳ gây tổn hại đến lợi ích của Bắc Kinh. Vấn đề ở đây là mức thuế 40% mà Hoa Kỳ áp dụng cho Việt Nam đối với các loại hàng hóa được sản xuất hoặc đến từ quốc gia khác. Điều này có liên quan đến Trung Quốc.

Đây là một vấn đề phức tạp, vì Việt Nam phải xác định nguồn gốc của các nguồn nguyên liệu. Việt Nam rất cảnh giác và nhạy bén với những lo ngại của Mỹ, đang thực hiện các bước kiểm định tất cả các kho hàng ở mọi nơi và xác định ai gian lận, ai dán nhãn sai. Việt Nam đang cố gắng ngăn chặn điều đó. Làm thế nào xác định Việt Nam nhập khẩu bao nhiêu hàng Trung Quốc, xử lý rồi gởi sang Hoa Kỳ : Đây không phải điều dễ dàng !"

Thỏa thuận thương mại Việt – Mỹ : Chứng khoán thế giới lạc quan

Ngay khi có thông báo của tổng thống Mỹ về thỏa thuận thương mại với Việt Nam, chứng khoán Châu Á đã có những phản ứng khác nhau. Nếu như các chỉ số Seoul, Đài Bắc hay thành phố Hồ Chí Minh tăng nhẹ thì tại Trung Quốc các chỉ số Hồng Không, Henseng lại bị sụt giảm như chỉ số Nikkei, Sydney..

Tuy nhiên, cổ phiếu của các thương hiệu giày dép, may mặc Mỹ lại tăng cao như như Nike gần 4%, Under Armour 2,3% hay Levi’s là 1,6%... Tại Mỹ, các chỉ số Nasdaq, S&P 500 hay Dow Jones cũng tăng nhẹ. Bầu không khí lạc quan này cũng được ghi nhận tại các sàn chứng khoán ở Châu Âu.

Thuế quan thương mại : Chạy đua đàm phán nước rút với Mỹ

Quan hệ thương mại Mỹ - Trung có dấu hiệu hạ nhiệt. Hoa Kỳ, từ ngày 02/07/2025, bắt đầu dỡ bỏ các hạn chế, cho phép các hãng phát triển phần mềm thiết kế chip và sản xuất ethan nối lại hoạt động xuất khẩu sang Trung Quốc.

Theo AP, các hãng Synopsys, Cadence Design Systems và Siemens, ba trong số những nhà phát triển phần mềm tự động hóa thiết kế điện tử (EDA) lớn nhất thế giới, cho biết đang khôi phục quyền truy cập vào phần mềm và công nghệ của họ cho khách hàng ở Trung Quốc.

Còn theo AFP, bộ trưởng Kinh tế Indonesia hôm nay loan báo Jakarta dự trù tăng nhập khẩu năng lượng, nông sản và hàng hóa đến từ Mỹ, với tổng giá trị là 34 tỷ đô la để tránh bị áp mức thuế cao, sắp có hiệu lực trong tuần tới.

Trong khi đó, cuộc đàm phán giữa hai phái đoàn Mỹ - Ấn cũng đang tăng tốc nhằm đạt được một thỏa thuận giảm thuế trước ngày hạn định là 09/07. Đôi bên hiện vẫn còn bất đồng về sản phẩm sữa và nông sản.

Về phần Hàn Quốc, tổng thống Lee Jae Myung tỏ ra bi quan chưa rõ liệu Seoul và Washington có thể kết thúc các cuộc đàm phán về thuế quan của họ trước thời hạn hay không, đồng thời lưu ý rằng cả hai nước vẫn đang nỗ lực làm rõ lập trường của mình và xác định các lĩnh vực thỏa thuận.

Minh Anh, Phan Minh

***************************

Ông Trump công bố thuế 'mới' cho Việt Nam : 20% là cao hay thấp ?

BBC, 03/07/2025

Trong lúc có những phản ứng trái chiều trước mức thuế quan ông Trump công bố, mức thuế "mới" này được đánh giá là sẽ tác động tới cách các quốc gia Châu Á khác tiếp cận đàm phán thuế quan với Mỹ.

Bộ trưởng Công thương Nguyễn Hồng Diên đàm phán cùng lúc với Bộ trưởng Bộ Thương mại Hoa Kỳ Howard Lutnick và Trưởng Đại diện thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer theo hình thức trực tuyến - VGP

"Việt Nam sẽ trả cho Hoa Kỳ mức thuế 20% đối với tất cả hàng hóa được đưa vào Lãnh thổ của chúng tôi, và 40% đối với mọi hàng hóa trung chuyển", Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 2/7.

Đổi lại, ông Trump nói Việt Nam sẽ giảm thuế về 0% đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Mức thuế này được Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick xác nhận trong một bài viết đăng mạng xã hội X sau đó, nhấn mạnh rằng thỏa thuận thương mại đó là "một chiến thắng vang dội cho các doanh nghiệp, nhà sản xuất và nông dân Mỹ !".

"LẦN ĐẦU TIÊN TRONG LỊCH SỬ, Việt Nam sẽ mở cửa thị trường cho Hoa Kỳ. Họ sẽ phải trả 20% thuế để bán hàng vào thị trường chúng ta, và 40% nếu là hàng trung chuyển – tức là nếu một nước khác đưa sản phẩm của họ vào Mỹ thông qua hàng xuất khẩu từ Việt Nam – thì sẽ bị áp thuế 40%".

"Điều này là MỘT BƯỚC TIẾN LỚN đối với nông dân Mỹ", ông viết trên X.

Tuy nhiên, Washington vẫn chưa chính thức công bố các chi tiết của thỏa thuận, trong khi Hà Nội tỏ ra thận trọng, tránh không nhắc đến các con số mà ông Trump đã nêu.

Điều này đã đặt ra những suy đoán về chi tiết kỹ thuật của thỏa thuận.

Tờ Politico đưa tin họ tiếp cận được bản dự thảo thỏa thuận thương mại Việt-Mỹ, tuy nhiên không nêu chi tiết mức thuế cuối cùng sẽ là bao nhiêu.

Bản dự thảo này cũng nêu hai bên sẽ tiếp tục làm việc để hoàn tất một thỏa thuận cuối cùng "trong vài tuần tới", qua đó sẽ dẫn đến việc "giảm đáng kể" các mức thuế mà Mỹ áp lên hàng nhập khẩu từ Việt Nam, Politico cho biết.

Tờ báo này nhấn mạnh rằng thỏa thuận với Việt Nam là thỏa thuận đầu tiên mà chính quyền Trump ký kết nhằm đình chỉ các mức thuế "đối ứng".

Tuy nhiên, tờ báo này không nêu cụ thể ngày đề trên bản dự thảo nói trên hoặc liệu đó có phải bản cập nhật mới nhất hay không.

Truyền thông ở Việt Nam cũng đồng loạt đăng các bài nói rằng chính quyền Mỹ nhất trí "cắt giảm đáng kể" mức thuế đối ứng 46% trước đó, và không đề cập cụ thể con số bao nhiêu.

Tuyên bố áp chốt được thỏa thuận và áp mức thuế mới với Việt Nam được cộng đồng mạng xã hội đón nhận với nhiều sắc thái khác nhau.

Theo ghi nhận của BBC News Tiếng Việt, khá nhiều người dùng mạng xã hội Facebook ở Việt Nam dường như đang "ăn mừng" với mức thuế ông Trump công bố.

Trong khi đó, Reuters nói rằng một thỏa thuận giữa hai nước sẽ là cú hích chính trị cho ông Trump, trong lúc tổng thống Mỹ cùng đội ngũ đang chật vật tìm cách hoàn tất các thỏa thuận với các đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ trước thời hạn chót.

"Giả sử ông Trump vẫn giữ mức thuế 46% – cao hơn nhiều so với mức thuế hiện tại áp lên Trung Quốc – thì Việt Nam lo ngại rằng nước này sẽ bị thua thiệt so với các đối thủ cạnh tranh, đặc biệt là trong khu vực Đông Nam Á", Reuters dẫn lời ông Murray Hiebert, cố vấn cấp cao thuộc chương trình Đông Nam Á của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), một tổ chức tư vấn chính sách, nhận định.

"Điều đó rất có thể đã làm xói mòn lòng tin của Việt Nam vào Hoa Kỳ và khiến Hà Nội giảm bớt một phần hợp tác an ninh với Washington".

Sự chú ý đang đổ dồn vào Trung Quốc, đợi chờ phản ứng của cường quốc Châu Á.

"Câu hỏi lớn hiện nay là Trung Quốc sẽ phản ứng như thế nào", Bloomberg dẫn lời nhà kinh tế Rana Sajedi trong một bài viết đăng ngày 3/7.

"Bắc Kinh đã tuyên bố rõ rằng họ sẽ đáp trả những thỏa thuận gây tổn hại đến lợi ích của Trung Quốc, và việc đồng ý áp mức thuế cao hơn đối với các mặt hàng bị coi là 'trung chuyển' qua Việt Nam có thể bị xếp vào loại đó", bà Sajedi nói.

Bà cũng nói thêm rằng với vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam và là nguồn cung ứng chính các đầu vào cho quy trình sản xuất trong nước, bất kỳ biện pháp trả đũa nào từ phía Trung Quốc cũng có thể gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Việt Nam.

Theo ước tính của bà Sajedi, thỏa thuận này có thể khiến Việt Nam mất 25% kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trong trung hạn, đe dọa tới hơn 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hàng năm của quốc gia Đông Nam Á này.

Một số nhà sản xuất Trung Quốc tại Việt Nam đã thở phào nhẹ nhõm vào hôm 2/7 sau thông tin về mức thuế được đưa ra, đánh giá rằng thỏa thuận đạt được "tốt hơn mong đợi", và chấm dứt ba tháng bất ổn, theo tờ South China Morning Post (SCMP).

Hầu hết các nhà xuất khẩu Trung Quốc khả năng cao là sẽ tiếp tục vận hành tại Việt Nam sau thỏa thuận thương mại Việt-Mỹ, khi các doanh nghiệp và giới phân tích tại Việt Nam cho rằng mức thuế mà ông Trump công bố là "có thể chấp nhận được", SCMP đưa tin.

Mức thuế 'mới' là cao hay thấp ?

Trong khi tổng thống Mỹ công bố mức thuế với hàng Việt trên mạng xã hội, vẫn chưa có bất kỳ thông tin chính thức nào về chuyện các mặt hàng nào sẽ được áp mức thuế đối ứng 20%, hay định nghĩa như thế nào là hàng trung chuyển né thuế phải chịu thuế 40%.

Trong khi đó, tờ Politico, dẫn bản dự thảo nói trên, cho biết việc cắt giảm thuế sẽ áp dụng cho nhiều loại hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, trong đó có sản phẩm công nghệ, giày dép, hàng nông sản và các mặt hàng tiêu dùng như đồ chơi.

"Đó sẽ là một chiếc phao cứu sinh cho ngành xuất khẩu của Việt Nam, vốn phụ thuộc nặng nề vào thị trường Mỹ và sẽ gần như sẽ bị loại khỏi cuộc chơi nếu phải chịu mức thuế 46%", Politico viết.

Một doanh nhân từ Thành phố Hồ Chí Minh nhận định với BBC News Tiếng Việt vào ngày 2/7 rằng mức thuế 20% là "có thể chấp nhận được".

Lý do, theo ông, với thực trạng nước Mỹ thì "hàng Việt Nam mình vẫn cạnh tranh tốt với lại các cái mặt hàng khác".

"Bởi vì hiện người dân của mình có nhiều cái sáng tạo, đổi mới công nghệ, thành ra mình không có ngại vấn đề cạnh tranh đâu", ông nói.

Trong khi đó, giáo sư khoa học chính trị Edmund Malesky tại Đại học Duke (Mỹ) nói với BBC News Tiếng Việt vào ngày 2/7 rằng mặc dù các chi tiết vẫn còn cần được hoàn thiện, thỏa thuận thương mại này "là một bước tiến tích cực khi mức thuế áp lên hàng hóa Việt Nam được giảm từ mức khủng khiếp 46% xuống còn 20%".

Theo ông, trong khi Trung Quốc đang đối mặt với mức thuế đối ứng 30% đối với hầu hết các mặt hàng, Việt Nam nhiều khả năng vẫn sẽ hưởng lợi từ việc một phần sản xuất được dịch chuyển khỏi nước láng giềng phía Bắc.

"Cam kết của Việt Nam trong việc giải quyết tình trạng lách xuất xứ cũng mang lại lợi ích cho Mỹ. Tuy nhiên, mức thuế 20% vẫn là rất cao và sẽ tiếp tục gây ra những thách thức lớn đối với các nhà sản xuất Việt Nam cũng như làm tăng giá cho người tiêu dùng Mỹ", ông Malesky nói.

Mức thuế "hàng trung chuyển" 40%, theo tuyên bố của ông Trump, phần nào cho thấy quyết tâm của Mỹ trong việc ngăn chặn Trung Quốc lách thuế vào Mỹ thông qua Việt Nam mà quan chức Washington nhiều lần tuyên bố

Trong bài viết đăng ngày 2/7 trên tờ New York Times, phản ứng ban đầu đối với thỏa thuận là tiêu cực, khi các hiệp hội doanh nghiệp bày tỏ lo ngại rằng mức thuế ít nhất 20% vẫn sẽ được duy trì.

"Thuế suất hiện vẫn còn khá cao so với kỳ vọng của chúng tôi, và nhiều chi tiết quan trọng liên quan đến quy tắc xuất xứ cho các mức thuế khác nhau vẫn chưa rõ ràng", bài viết dẫn lời trả lời phỏng vấn của bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam.

Ông Matt Priest, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Hiệp hội Các nhà phân phối và bán lẻ giày dép Mỹ, cho biết việc áp thuế lên hàng hóa từ Việt Nam sẽ khiến giá giày tăng đối với người tiêu dùng Mỹ.

"Việt Nam là mắt xích thiết yếu trong chuỗi cung ứng giày dép của Mỹ, đặc biệt là giày thể thao", ông nói.

"Nhiều mẫu giày thể thao đang rất được ưa chuộng đã phải chịu thuế suất 20%. Việc áp thêm thuế mới không chỉ là điều không cần thiết - mà còn là một chính sách kinh tế tồi. Chính quyền nên nhìn nhận rằng các loại thuế giày dép hiện đã ở mức cao và tránh gây thêm gánh nặng cho các gia đình và doanh nghiệp Mỹ".

Tuy nhiên, phản ứng từ thị trường chứng khoán Mỹ cho thấy tín hiệu tươi sáng hơn.

Cổ phiếu của các công ty trong ngành nội thất và may mặc đã tăng sau bài đăng của ông Trump, với cổ phiếu của ON Holding, Nike và Lululemon lần lượt đạt mức cao trong phiên, tăng tới 7,2%, 3,9% và 2,9%.

Trước đó, vào tháng Năm, ông Michael Kokalari, chuyên gia kinh tế trưởng tại VinaCapital có trụ sở Thành phố Hồ Chí Minh, dự báo Việt Nam nếu đối mặt với mức thuế đối ứng 20% thì tăng trưởng GDP có thể bị ảnh hưởng từ 0,8% đến 1,3%, tùy thuộc vào việc có miễn trừ xuất khẩu công nghệ hay không.

Việc tiên phong trở thành quốc gia đầu tiên đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ của Việt Nam đã thu hút nhiều sự chú ý.

Tờ Politico cho rằng điều khoản thỏa thuận giữa Việt Nam và Mỹ sẽ có "ảnh hưởng sâu rộng" lên cách các quốc gia khác ở Châu Á tiếp cận các cuộc đàm phán với Mỹ.

"Một nhà ngoại giao đang dẫn đầu đàm phán cho một quốc gia Châu Á khác cho biết các nước trong khu vực khó có khả năng chấp nhận bất kỳ điều kiện nào mà họ cho là kém hơn so với những gì Việt Nam đạt được", bài viết nêu.

Mức thuế "trung chuyển" 40%, theo tuyên bố của ông Trump, phần nào cho thấy quyết tâm của Mỹ trong việc ngăn chặn Trung Quốc lách thuế vào Mỹ thông qua Việt Nam mà quan chức Washington nhiều lần tuyên bố.

Politico dẫn bộ khung dự thảo thỏa thuận cho biết Mỹ và Việt Nam sẽ "thiết lập các quy tắc xuất xứ thuận lợi" đối với hàng nhập khẩu của nhau nhằm giảm thiểu việc trung chuyển hàng hóa từ Trung Quốc, nhưng không có chi tiết cụ thể.

"Dự thảo cũng nêu Việt Nam sẽ giải quyết các rào cản phi thuế quan như việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ", bài viết ghi.

Một trong những câu hỏi được đặt ra là việc xác định như thế nào là hàng "trung chuyển", đối tượng chịu thuế tới 40%.

Ông Dan Martin, chuyên gia tư vấn tại công ty Dezan Shira & Associates, viết trên LinkedIn rằng "trung chuyển" là một thuật ngữ mơ hồ và thường mang tính chính trị trong thực thi thương mại.

"Việc định nghĩa và áp dụng khái niệm này trên thực tế sẽ định hình tương lai của quan hệ thương mại Mỹ-Việt", ông nhận định.

Trong khi đó, một doanh nhân ở Thành phố Hồ Chí Minh nói với BBC rằng để được hưởng mức thuế 20%, doanh nghiệp phải có chứng nhận xuất xứ hàng hóa 100% thuần Việt - một "gánh nặng vì khâu này tốn nhiều tiền bạc và thời gian".

Nguồn : BBC, 03/07/2025

**********************************

Ông Trump tuyên bố thuế mới với Việt Nam, doanh nghiệp người mừng, kẻ lo

Lê Song Hào, BBC, 03/07/2025

Áp lực ! Không thể cạnh tranh nổi ! Trầy vi tróc vảy ! Còn gồng được ! Cần chờ thêm ! Đấy là những phản ứng đầu tiên của giới doanh nhân Việt Nam. Chuyên gia có cái nhìn tươi sáng hơn, dù coi thỏa thuận mà ông Trump tuyên bố là một "thắng lợi" cho Tổng thống Mỹ.

Ông Lê Song Hào, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành SHDC Electronics, nói với BBC News Tiếng Việt rằng dù đã có tin từ Tổng thống Trump nhưng những doanh nghiệp xuất khẩu như ông vẫn phải đợi xem xét nhiều thứ.

Các doanh nghiệp Việt Nam vài tháng qua đứng ngồi không yên vì chờ đợi mức thuế mới mà các lãnh đạo thương thảo được.

Tối muộn giờ Việt Nam ngày 2/7, Tổng thống Trump bất ngờ thông báo trên mạng xã hội Truth Social là ông đã chốt được thỏa thuận thương mại với Việt Nam.

Theo ông Trump, Việt Nam sẽ trả cho Hoa Kỳ mức thuế 20% đối với tất cả hàng hóa nhập vào Mỹ và 40% đối với hàng hóa trung chuyển. Đổi lại, hàng Mỹ xuất khẩu đến thị trường Việt Nam được giảm về mức thuế 0%.

Phản ứng từ phía chính quyền Việt Nam không nhắc đến các con số thuế cụ thể mà ông Trump nêu.

Truyền thông Việt Nam tập trung đưa tin Tổng Bí thư Tô Lâm đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump, và tỏ ra thận trọng nói rằng đó là mức thuế "giảm đáng kể".

Theo Politico, thỏa thuận với Việt Nam là thỏa thuận đầu tiên mà chính quyền Trump ký kết để đình chỉ mức thuế "có đi có lại" từ 20 đến 50 phần trăm mà ông đe dọa áp dụng, dự kiến ​​có hiệu lực vào ngày 9/7.

Trước đó, Nhà Trắng đã đạt được một thỏa thuận khuôn khổ với Vương quốc Anh, quốc gia không phải chịu mức thuế đối ứng nói trên, cũng như một thỏa thuận với Trung Quốc để tạm hoãn mức thuế lên đến ba chữ số cho đến tháng 8.

Vẫn chưa có các thông tin cụ thể về thỏa thuận thương mại song phương Việt - Mỹ, vì thế các doanh nghiệp vẫn thận trọng và tiếp tục chờ đợi.

Doanh nghiệp chờ gì ?

Ông Lê Song Hào nói với BBC rằng công ty ông cần đợi hướng dẫn thuế chi tiết cho từng mã hàng.

"Nếu tất cả thuế đều là 20% thì theo tôi là khá cao, Việt Nam tạm thời chỉ còn thấp hơn Trung Quốc là 10% và khoảng cách này không quá lớn. Do đó, nó giảm sức cạnh tranh của hàng Việt Nam", ông Hào nói.

Doanh nhân này cho rằng điều "quan trọng nhất" là phải đợi thêm mức thuế mà Mỹ chốt với Ấn Độ, Thái Lan, Philippines, Indonesia bởi đây là các đối thủ cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực.

"Nếu các nước này có mức thuế gần 20% giống như Việt Nam thì cũng không quá đáng ngại", ông Hào đánh giá.

Theo ông Hào, để đánh giá tác động và ảnh hưởng của mức thuế này đến Việt Nam cần phải chờ bức tranh đầy đủ hơn, tức là khi chính quyền Mỹ công bố mức thuế đối ứng cho tất cả các nước đối thủ của Việt Nam.

"Nhưng tôi tin rằng mức 20% này là mức cao nhất thôi, còn các mặt hàng thuần Việt như thuỷ sản, gỗ sẽ có mức thấp hơn nữa", nhà sáng lập kiêm Giám đốc Điều hành SHDC Electronics nói với BBC.

Ông Hào nói rằng công ty ông chuyên xuất khẩu các sản phẩm điện tử tiêu dùng, bao gồm sạc điện thoại, phụ kiện di động và chuột máy tính. Toàn bộ hàng hóa đều xuất khẩu đến thị trường Mỹ, với doanh thu hàng tháng trị giá khoảng 2 triệu USD.

Ông Hào cho biết mức thuế 20% "sẽ là khá cao", tuy nhiên, vị doanh nhân này cũng "không lo lắng gì" vì cho rằng các công ty lớn như Apple, SamSung, Foxcom, Canon sẽ thấm đòn trước hết.

"Hơn nữa, công ty của tôi là một trong số rất ít doanh nghiệp trong ngành điện tử nên giờ đơn hàng sẽ tăng thôi, vì FDI phải tăng mua hàng Việt Nam để đạt tỷ lệ nội địa hoá nên nhìn chung tôi cũng không quá lo lắng", ông nói.

Một số doanh nghiệp xuất khẩu các mặt hàng khác nói với BBC rằng những diễn biến vừa qua cho thấy bước đầu giới lãnh đạo hai nước đã chốt được thỏa thuận, "bây giờ cuộc chơi là của doanh nghiệp".

Theo đó, các doanh nghiệp sẽ phải tìm cách thương lượng với bên mua hàng và chỉ những công ty "có thực lực" thì mới trụ vững được.

Các công nhân vận hành hệ thống dây chuyền sản xuất của nhà máy SHDC đặt tại Khu công nghiệp VSIP, Hải Dương, Việt Nam

Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp tỏ ra lo lắng.

Một doanh nhân chuyên về xuất khẩu đồ nội thất sang Mỹ nói với BBC rằng mức thuế 20% sẽ khiến họ "trầy da tróc vảy".

"Lợi nhuận sản xuất sẽ không cao vì sẽ có rất nhiều khoản cần chi trả như vận tải, làm thủ tục hải quan, hãng tàu, thuế, đóng gói... tất cả khoản này có khi cao hơn tiền hàng của chúng tôi. Hiện Trung Quốc chịu thuế 30% và tôi nghĩ mình chỉ cách biệt 10% là không thể cạnh tranh nổi", doanh nhân này nói.

Đấy là chưa kể nguyên vật liệu của công ty phải "nhập từ Trung Quốc khá nhiều vì có những thứ Việt Nam không tự sản xuất được" và nếu được thì giá thành cũng rất cao, không có lời.

Một vấn đề đau đầu khác là để được hưởng mức thuế 20% như ông Trump tuyên bố, hàng hóa xuất đi "phải làm thủ tục cấp CO 100%", nghĩa là phải có chứng nhận xuất xứ hàng hóa 100% thuần Việt, điều mà chủ doanh nghiệp này cho rằng "là gánh nặng vì khâu này tốn nhiều tiền bạc và thời gian".

"Bây giờ chúng tôi phải họp với bên mua hàng để đợi quyết định của họ, họ quyết sống thì chúng tôi còn thở được, ngược lại thì phải chịu", chủ doanh nghiệp này nói với BBC.

Trên Facebook cá nhân, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao, chia sẻ rằng mức thuế 20% mà ông Trunp tuyên bố vẫn là một gánh nặng, nhưng ít nhất Việt Nam "giữ được quyền tiếp cận thị trường Mỹ và có thời gian xoay xở".

Bà Hạnh cho rằng đó không phải thắng lợi nhưng là bước đi khôn ngoan trong lúc khó khăn nhưng quan trọng là phải chờ xem những đối thủ cạnh tranh từng ngành hàng cùng xuất khẩu sang Mỹ bị đánh thuế bao nhiêu.

Các đối thủ mà bà Hạnh nhắc đến chẳng hạn như Bangladesh và Ấn Độ trong lĩnh vực dệt may, Thái Lan về nông sản, đồ gỗ là Malaysia... và cho rằng theo cách "làm việc chớp nhoáng" của Tổng thống Donald Trump thì "tình hình biến động còn kéo dài", vì thế các doanh nghiệp muốn trụ vững thì phải lo giữ vững nội lực của mình.

Nhà báo Vũ Kim Hạnh chia sẻ rằng một số doanh nghiệp trong ngành thủy sản "đang than áp lực", trong khi ngành gỗ cho rằng "vẫn gồng được".

Tổng thống Trump được lợi nhất ?

Dù phía Việt Nam chưa đưa ra chi tiết nhưng người đứng đầu Nhà Trắng đã tuyên bố rộng rãi rằng để Mỹ hạ mức thuế từ 46% xuống còn 20%, Việt Nam sẽ phải thực hiện một điều mà nước này "chưa từng làm trước đây" là trao cho Mỹ "TOÀN QUYỀN TIẾP CẬN thị trường nước này.

Điều đó có nghĩa là Việt Nam mở toang cánh cửa cho hàng Mỹ, và hàng xuất khẩu từ Mỹ đến Việt Nam sẽ được miễn thuế.

Nhận định với BBC News Tiếng Việt, chuyên gia kinh tế Trần Sĩ Chương, người có hơn 25 năm kinh nghiệm tư vấn kinh tế và chiến lược phát triển doanh nghiệp tại Hoa Kỳ và Châu Á, nói rằng nhìn chung thỏa thuận mà Tổng thống Trump đăng tải, với việc Việt Nam đồng ý 20% thuế hàng Việt Nam xuất vào Mỹ và hạ thuế về 0% hàng Mỹ vào Việt Nam là một thỏa thuận "tốt nhất mà Việt Nam có thể đạt được".

Theo ông Chương, thỏa thuận này có giá trị tích cực vào thời điểm hiện tại "để giải quyết thứ nhất là vấn đề căng thẳng quan hệ giữa hai nước và để cho người dân, doanh nghiệp ở Việt Nam có một sự ổn định tối thiểu để tính toán nên làm gì".

"Trước mắt, nói về chuyện lợi ích thì có lợi cho cả hai bên nhưng người hưởng lợi nhất có lẽ là Tổng thống Trump vì ông có dịp được khoe với người dân của mình là ông mới áp lực thì Việt Nam đã nhanh chóng chấp thuận, giảm thuế nhập khẩu hàng Mỹ vào Việt Nam tới mức Zero.

"Thực tế, đây là phản ứng đầu tiên, nhanh chóng của Việt Nam ngay sau khi ông Trump dọa đánh thuế Việt Nam tới 46% cách đây khoảng 2 tháng. Tôi nghĩ phản ứng của Việt Nam có giá trị chính trị rất lớn đối với ông Trump vì ông được khoe với người dân Mỹ là Việt Nam đã 'mở toang thị trường nhập khẩu cho hàng Mỹ' mà Việt Nam vẫn phải trả cho Mỹ 20% để nhập hàng vào Mỹ" ông Chương nói.

Vị chuyên gia kinh tế này cho rằng ít nhất trên bề mặt, ông Trump có thể tuyên bố đó là một chiến thắng cho chính sách của ông và cá nhân ông và rằng lợi ích cho Việt Nam là được giảm từ 46% xuống 20% - một động thái nằm trong chiến lược giơ cao đánh khẽ của ông Trump.

Ông Chương đánh giá cao "sự thông minh của Việt Nam" trong việc giải tỏa căng thẳng quan hệ giữa hai bên và cho rằng việc miễn thuế hàng nhập khẩu của Mỹ "thật sự là một điểm tốt".

"Việt Nam nhập được những hàng như công nghệ cao, năng lượng khí thiên nhiên hóa lỏng LNG mà Việt Nam cần để phát triển. Nhập với 0% nghĩa là người tiêu dùng ở Việt Nam trả mức giá thấp nhất đối với hàng chất lượng cao từ Mỹ và đây cũng là một cơ hội để sản xuất trong nước vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu", ông Chương nói.

Ở mặt khác, ông Chương cho rằng đây cũng là một áp lực với một số nhà xuất khẩu ở Việt Nam vì họ phải đa dạng hóa thị trường nhanh chóng hơn, tận dụng các hiệp định thương mại tự do khác và đặc biệt là nâng cao năng lực cạnh tranh các ngành nội địa.

"Tóm lại, đây là thỏa thuận có giá trị tích cực và tôi nghĩ doanh nghiệp trong nước sẽ đón nhận đây như một tin vui. Còn đối với chính phủ Việt Nam, thỏa thuận này có giá trị lớn khác ngoài thương mại", ông Chương nói với BBC ngày 3/7.

Giáo sư khoa học chính trị Edmund Malesky tại Đại học Duke (Mỹ) nhận định với BBC News Tiếng Việt rằng mặc dù các chi tiết vẫn còn cần được hoàn thiện, thỏa thuận thương mại này "là một bước phát triển tích cực khi mức thuế áp lên hàng hóa Việt Nam được giảm từ mức khủng khiếp 46% xuống còn 20%".

Theo ông Malesky, trong khi Trung Quốc đang đối mặt với mức thuế 30% đối với hầu hết các mặt hàng, Việt Nam nhiều khả năng vẫn sẽ hưởng lợi từ việc một phần sản xuất được dịch chuyển khỏi nước láng giềng phía Bắc.

"Cam kết của Việt Nam trong việc giải quyết tình trạng lách xuất xứ cũng mang lại lợi ích cho Mỹ. Tuy nhiên, mức thuế 20% vẫn là rất cao và sẽ tiếp tục gây ra những thách thức lớn đối với các nhà sản xuất Việt Nam cũng như làm tăng giá cho người tiêu dùng Mỹ", ông nói.

Doanh nhân Lê Song Hào nói với BBC rằng việc truy nguồn gốc xuất xứ, cụ thể là làm thủ tục cấp CO 100% sẽ là một tín hiệu tốt đối với các công ty như của ông.

Lý do là, theo ông Hào, trong lĩnh vực hàng điện tử hiện nhiều nhà máy FDI của Trung Quốc tại Việt Nam nhập hàng bán thành phẩm từ Trung Quốc rồi lắp ráp, đóng gói và xuất khẩu. Tỷ lệ nội địa hóa của các mặt hàng này "chưa tới 5% nhưng vẫn ghi là made in Vietnam".

"Ví dụ, cái củ sạc điện thoại, họ nhập toàn bộ vỏ, mạch về, chỉ tra keo và kiểm tra chức năng, in laser đóng gói là xuất đi Mỹ. Cách làm như vậy thì khác gì gian lận xuất xứ, vì thế siết chặt vấn đề xuất xứ là điều tốt, nếu không thì sẽ gay go to vì thực chất chi phí Việt Nam mình sản xuất cao hơn Trung Quốc nên nếu họ dùng chiêu bài lắp ráp bán thành phẩm như vậy mình khó cạnh tranh lại", ông Hào nói.

Nguồn : BBC, 03/07/2025

******************************

Tổng thống Trump : 'Tôi vừa chốt thỏa thuận thương mại với Việt Nam'

BBC, 02/07/2025

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng ông đã thực hiện được một thỏa thuận thương mại với Việt Nam.

Cụ thể như sau :

"Tôi vô cùng vinh dự được thông báo tôi vừa chốt một Thỏa thuận Thương mại với nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam sau khi trao đổi với ông Tô Lâm, Tổng bí thư khả kính của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây sẽ là một Thỏa Thuận Hợp Tác To Lớn giữa hai Quốc gia chúng ta.

Các thỏa thuận là Việt Nam sẽ trả cho Hoa Kỳ mức thuế 20% đối với mọi hàng hóa được đưa vào Lãnh thổ của chúng tôi, và 40% đối với mọi hàng hóa trung chuyển. Đáp lại, Việt Nam sẽ thực hiện một điều mà họ chưa từng làm trước đây : trao cho Hoa Kỳ TOÀN QUYỀN TIẾP CẬN đối với thị trường thương mại.

Nói cách khác, họ sẽ 'MỞ CỬA THỊ TRƯỜNG CHO HOA KỲ', nghĩa là chúng tôi sẽ có thể bán sản phẩm vào thị trường Việt Nam với mức thuế BẰNG KHÔNG. Theo quan điểm của tôi, dòng xe SUV, hay còn gọi là phương tiện động cơ lớn, vốn rất thành công tại Hoa Kỳ, sẽ là một sự bổ sung tuyệt vời cho các dòng sản phẩm tại Việt Nam. Làm việc với Tổng bí thư Tô Lâm, điều mà tôi đích thân thực hiện, là một niềm vui tuyệt đối. Cảm ơn các bạn đã quan tâm tới vấn đề này !"

Thông báo này được đưa ra sau một tuyên bố ngắn gọn, cũng đăng trên mạng xã hội Truth Social của ông Trump, với nội dung :

"Tôi vừa chốt một thỏa thuận thương mại với Việt Nam. Chi tiết sẽ được thông báo sau".

Phía Việt Nam cũng nhanh chóng thông tin.

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, khoảng 20h ngày 2/7, Tổng bí thư Tô Lâm đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump về quan hệ Việt Nam - Mỹ và đàm phán về thuế đối ứng giữa hai nước.

Báo chí Việt Nam đưa tin, bên cạnh vấn đề về thuế, Tổng bí thư Tô Lâm còn đề nghị phía Mỹ sớm công nhận Việt Nam là kinh tế thị trường và bỏ hạn chế xuất khẩu đối với một số mặt hàng công nghệ cao.

Hồi tháng 8/2024, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã ban hành kết luận chưa công nhận Việt Nam là quốc gia có nền kinh tế thị trường.

Dù ông Trump đã công khai con số thuế là 20% đối với hàng Việt Nam, và 40% hàng trung chuyển, trang Thông tin Chính phủ chỉ đưa tin chung chung rằng ông Trump khẳng định sẽ "cắt giảm đáng kể thuế đối ứng cho nhiều hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam và sẽ tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong giải quyết những vướng mắc ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, nhất là trong các lĩnh vực mà hai bên ưu tiên".

Việc hai bên tuyên bố đạt được một thỏa thuận được đánh giá là bước đi tích cực.

Giáo sư khoa học chính trị Edmund Malesky tại Đại học Duke (Mỹ) nói với BBC News Tiếng Việt rằng mặc dù các chi tiết vẫn còn cần được hoàn thiện, thỏa thuận thương mại này "là một bước tiến tích cực khi mức thuế áp lên hàng hóa Việt Nam được giảm từ mức khủng khiếp 46% xuống còn 20%".

Theo ông, trong khi Trung Quốc đang đối mặt với mức thuế 30% đối với hầu hết các mặt hàng, Việt Nam nhiều khả năng vẫn sẽ hưởng lợi từ việc một phần sản xuất được dịch chuyển khỏi nước láng giềng phía Bắc.

"Cam kết của Việt Nam trong việc giải quyết tình trạng lách xuất xứ cũng mang lại lợi ích cho Mỹ. Tuy nhiên, mức thuế 20% vẫn là rất cao và sẽ tiếp tục gây ra những thách thức lớn đối với các nhà sản xuất Việt Nam cũng như làm tăng giá cho người tiêu dùng Mỹ", ông nói.

Một doanh nhân từ Thành phố Hồ Chí Minh nói với BBC News Tiếng Việt rằng "đây là tin tốt".

Ông nói rằng khi nhìn thấy câu chuyện mà một người lãnh đạo cao nhất của Việt Nam, Tổng bí thư Tô Lâm, đứng ra đàm phán thuế thì "tôi thấy thực sự chẳng ai năng động được như ông Tô Lâm và cũng không ai độc lạ như Tổng thống Donald Trump".

"Sau tất cả, hai người đưa ra kết quả như vậy với tôi là một niềm vui quá lớn cho doanh nghiệp. Chưa bao giờ tôi thấy vui như vậy, hợp lòng dân, giúp cho mọi người bớt đi những cái lo lắng và tập trung vào làm ăn, tập trung làm đồ chất lượng tốt hơn để xuất khẩu. Cũng như là người dân Việt Nam chuẩn bị được mua đồ Mỹ rẻ, thậm chí còn rẻ hơn đồ Trung Quốc nữa".

Nói về mức 20% hàng Việt chịu thuế vào Mỹ, doanh nhân này nhận định rằng đó là con số "có thể chấp nhận được".

Lý do, theo ông, với thực trạng nước Mỹ thì "hàng Việt Nam mình vẫn cạnh tranh tốt với lại các cái mặt hàng khác".

"Bởi vì hiện người dân của mình có nhiều cái sáng tạo, đổi mới công nghệ, thành ra mình không có ngại vấn đề cạnh tranh đâu", ông nói.

Theo Bloomberg, Việt Nam là một thách thức đặc biệt đối với chính quyền ông Trump, khi một số cố vấn hàng đầu của tổng thống Mỹ coi Việt Nam là đối tác chiến lược trong nỗ lực kiềm chế Trung Quốc tại Châu Á.

Đồng thời, hàng xuất khẩu của Việt Nam lại trở thành những mặt hàng thiết yếu đối với người tiêu dùng Mỹ.

Việt Nam đã chứng kiến kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Mỹ tăng vọt trong những năm gần đây, một phần do các nhà sản xuất chuyển dây chuyền từ Trung Quốc sang.

Việt Nam là nhà cung cấp lớn các mặt hàng dệt may và đồ thể thao, với các nhà máy của những công ty như Nike Inc., Gap Inc. và Lululemon Athletica Inc.

Theo số liệu của Cục Thống kê Dân số Mỹ, Việt Nam là nhà cung cấp hàng hóa lớn thứ sáu cho Mỹ trong năm ngoái, với tổng kim ngạch gần 137 tỷ USD.

Trong 5 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu sang Hoa Kỳ lượng hàng trị giá 57,1 tỷ USD, tăng 28,6% so với cùng kỳ năm 2024.

Cổ phiếu của các công ty trong ngành nội thất và may mặc đã tăng sau bài đăng của ông Trump, với cổ phiếu của ON Holding, Nike và Lululemon lần lượt đạt mức cao trong phiên, tăng tới 7,2%, 3,9% và 2,9%.

Cũng trong cuộc điện đàm ngày hôm nay, ông Tô Lâm nhắc lại lời mời Tổng thống Donald Trump và Phu nhân thăm Việt Nam và bày tỏ mong muốn sớm gặp lại ông Trump trong thời gian tới.

Bộ Ngoại giao Việt Nam cho hay Tổng thống Trump trân trọng cảm ơn lời mời của vị tổng bí thư và bày tỏ mong muốn sớm được gặp lại tổng bí thư.

Trước đó, Reuters đưa tin ông Tô Lâm sẽ có chuyến đi Mỹ, thời gian vào khoảng cuối tháng 6.

Tuy nhiên, chuyến đi đã không thể thực hiện, thay vào đó là cuộc điện đàm giữa hai lãnh đạo Việt Nam và Mỹ.

Đây là cuộc điện đàm lần thứ hai của ông Trump và ông Tô Lâm liên quan đến vấn đề thuế quan vào thời điểm cận kề ngày áp thuế.

Lần trước, sau khi chính quyền Mỹ tuyên bố áp thuế 46% đối với hàng Việt Nam vào ngày 2/4, chỉ hai ngày sau, ngày 4/4, ông Tô Lâm đã có một cuộc điện đàm với ông Donald Trump, điều mà ông Trump nhận xét rằng đó là một "cuộc gọi hiệu quả".

Trong thời gian qua, Việt Nam đã có ba vòng đàm phán về thỏa thuận thương mại song phương với phía Mỹ, nhưng các chi tiết cụ thể vẫn chưa được tiết lộ.

Giới chuyên gia và doanh nghiệp tỏ ra lo âu trước viễn cảnh ngày áp thuế 9/7 đang cận kề, trong khi chưa có thông tin nào về thuế.

Sự lo âu càng nhiều hơn khi mới đây, ông Trump tuyên bố sẽ không gia hạn thêm thời gian hoãn thuế.

"Chúng tôi sẽ xem mỗi quốc gia đối xử với chúng tôi như thế nào, họ có tốt hay không, một số quốc gia chúng tôi không quan tâm, chúng tôi sẽ đưa mức thuế thật cao", ông Trump nói trong chương trình Sunday Morning Futures của đài Fox News phát sóng hôm 29/6 (giờ Mỹ) .

Vẫn còn cần những thông báo chi tiết hơn để biết rõ các thỏa thuận mà hai bên đã đạt được.

Nguồn : BBC, 02/07/2025