Nepal : Thủ tướng từ chức sau các vụ đàn áp biểu tình chống tham nhũng, khiến 19 người chết

Anh Vũ, RFI, 09/09/2025

Hôm nay, 09/09/2025, thủ tướng Nepal, Khadga Prasad Sharma Oli, thông báo từ chức, ngay sau các cuộc biểu tình phản đối chính phủ chặn mạng xã hội và chống tham nhũng bị cảnh sát đàn áp thẳng tay làm 19 người chết và hàng trăm người bị thương. 

Cảnh sát chống bạo động bảo vệ tòa nhà Quốc hội, bên ngoài xe cứu thương bốc cháy, Kathmandu, Nepal, ngày 8/9/2025. (Ảnh AP/Niranjan Shrestha) AP - Niranjan Shrestha

Trong một thư gửi tổng thống Nepal, đồng thời được phổ biến cho báo chí, thủ tướng Khadga Prasad Sharma Oli viết : "Hôm nay tôi xin từ chức thủ tướng để có thể tiến hành các biện pháp nhằm tìm một giải pháp chính trị và giải quyết những vấn đề".

Hôm 08/09 hàng chục nghìn thanh niên đã xuống đường ở thủ đô Katmandou và nhiều thành phố khác đòi khôi phục Facebook, YouTube, X và các nền tảng khác bị chính quyền đình chỉ. Biểu tình nhanh chóng biến thành phong trào chống tham nhũng. Tuần trước, chính phủ Nepal đã chặn 26 nền tảng số trong đó có các mạng xã hội.

Cảnh sát đã sử dụng hơi cay, vòi rồng, đạn cao su và cả đạn thật để trấn áp biểu tình khiến 19 người thiệt mạng và hàng trăm người khác, gồm cả cảnh sát, bị thương. 

Trước sức ép dư luận, ông Oli đã ra lệnh mở lại mạng xã hội, hứa điều tra độc lập vụ trấn áp và đối thoại chính trị để chấm dứt bạo lực. Tuy nhiên, làn sóng phẫn nộ vẫn không lắng dịu. Bất chấp lệnh giới nghiêm được ban hành tại nhiều khu vực của thủ đô Katmandou, như trụ sở Quốc Hội và dinh tổng thống, thủ tướng, người biểu tình vẫn tập hợp ở nhiều địa điểm để lên án vụ đàn áp hôm trước, theo một phóng viên ảnh của AFP. Ba bộ trưởng, trong đó có bộ trưởng Nội Vụ, cũng đã từ chức.

Liên Hiệp Quốc và Amnesty International kêu gọi tiến hành điều tra đầy đủ, độc lập và minh bạch.

Nguyên nhân gốc rễ là quyết định thực thi phán quyết năm 2023 của Tòa án Tối cao, yêu cầu các nền tảng mạng xã hội phải có đại diện pháp lý tại Nepal. Nhưng biểu tình đã nhanh chóng vượt khỏi phạm vi này, phản ánh sự bất mãn sâu sắc trước nạn tham nhũng và khủng hoảng kinh tế, thất nghiệp cao.

Anh Vũ

*************************

Thái Lan : Cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra phải thụ án trong tù

Chi Phương, RFI, 09/09/2025

Hôm nay, 09/09/2025, Tòa Án Tối Cao Thái Lan đã tuyên án một năm tù giam đối với Thaksin Shinawatra, chính trị gia quyền lực có ảnh hưởng và gây tranh cãi nhất tại xứ sở chùa Vàng. Theo Tòa, việc ông Thaksin trước đây thụ án trong một bệnh viện VIP vào năm 2023 là không đúng quy định, và bệnh lý của ông không nghiêm trọng, có thể chữa trị trong tù.

Cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra tới Tòa án Tối cao, Bangkok, Thái Lan, ngày 09/09/2025. © AP - Wason Wanichakorn

Từ Bangkok, thông tín viên Valentin Cambron tường trình :

"Một chương mới trong lịch sử đầy biến động của gia tộc Shinawatra đã khép lại. Ông Thaksin đã phải vào tù. Tòa Án Tối Cao đã ra phán quyết về việc giam giữ ông cách nay hai năm trong một bệnh viện của cảnh sát vì lý do y tế là bất hợp pháp. Tòa đã ra lệnh ông phải vào tù, chấp hành bản án 1 năm tù giam.

Sau 15 năm sống tị nạn để tránh khỏi việc bị kết tội tham nhũng khi còn là thủ tướng, ông Thaksin đã trở về Thái Lan vào năm 2023. Ông đã nhận được đặc xá của Hoàng gia và giảm án từ 8 năm xuống còn 1 năm. Ông đã trải qua 6 tháng trong một phòng VIP tại bệnh viện, và sau đó, được bảo lãnh tại ngoại vào năm 2024.

Không lâu sau khi bản án được tuyên, ông Thaksin đã chấp nhận quyết định của tư pháp. Bản án này được đưa ra trong bối cảnh đảng Pheu Thai vừa mất đi quyền điều hành đất nước, 10 ngày sau khi con gái ông, Paetongtarn Shinawatra, bị cách chức thủ tướng.

Cuối tuần vừa qua, ông Thaksin đã kín đáo rời khỏi Thái Lan, lên một chiếc máy bay đến Dubai, dấy lên đồn đoán về việc ông sẽ không trở lại, nhưng cuối cùng ông đã trở lại Bangkok và một lần nữa thu hút sự chú ý, mặc dù lần này, ông đã thua cuộc".

Chi Phương