Tòa Bảo hiến Thái Lan hôm nay, 01/07/2025, đã đình chỉ chức vụ thủ tướng của bà Paetongtarn Shinawatra. Chính trường Thái Lan đã chao đảo trong những ngày gần đây. Nhiều lời kêu gọi bà từ chức đã được đưa ra sau khi bà chỉ trích quân đội trong cuộc điện đàm giữa bà và cựu lãnh đạo Cam Bốt Hun Sen bị rò rỉ. Nữ lãnh đạo thuộc gia tộc Shinawatra cũng bị phe đối lập đả kích mạnh mẽ vì giọng điệu quá tôn kính với Hun Sen, khiến Thái Lan "mất mặt".

Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra phản ứng sau cuộc họp nội các, khi Tòa Bảo hiến Thái Lan dự kiến ​​họp vào thứ Ba để xem xét đơn thỉnh cầu của 36 thượng nghị sĩ cáo buộc bà gian dối và vi phạm các tiêu chuẩn dân tộc, vi phạm hiến pháp liên quan đến cuộc điện đàm bị rò rỉ với cựu lãnh đạo có ảnh hưởng của Campuchia Hun Sen, tại Tòa nhà Chính phủ, ở Bangkok, Thái Lan, ngày 1/7/2025. Reuters - Athit Perawongmetha

Thủ tướng Thái Lan bà Paetongtarn Shinawatra, ngày 15/06 vừa qua đã điện đàm với chủ tịch Thượng Viện Cam Bốt, ông Hun Sen để thảo luận về căng thẳng tại biên giới giữa hai nước. Cuộc điện đàm này bị rò rỉ và thủ tướng Thái Lan bị cáo buộc là đã "cúi mình" trước Cam Bốt, thể hiện giọng điệu "phục tùng" khi gọi ông Hun Sen là "chú", gọi quân đội là phe "thù địch". Hơn 30 thượng nghị sĩ đã nộp đơn kiện bà với cáo buộc "thiếu trung thực", và "vi phạm tiêu chuẩn đạo đức", theo Hiến pháp Thái Lan.

Các thẩm phán của Tòa Bảo hiến Thái Lan đã biểu quyết hôm nay, với 7 phiếu thuận và 2 phiếu chống, thông qua quyết định tạm thời đình chỉ chức vụ của thủ tướng Paetongtarn Shinawatra, theo Bangkok Post, trong lúc tòa xem xét đơn kiện yêu cầu bãi nhiệm bà liên quan đến cuộc điện đàm với Hun Sen.

Thủ tướng Thái Lan bị đình chỉ chức vụ tạm thời. © Reuters

Chuyên gia về chính trị quốc tế tại Viện nghiên cứu về Đông Nam Á tại đại học Kyoto, ông Pavin Chachavalpongpun, trả lời RFI Tiếng Việt qua email, nhận định rằng, phán quyết của Tòa Bảo Hiến "một lần nữa khẳng định vai trò dai dẳng của tư pháp trong việc tạo dựng quyền lực tại Thái Lan. Quyết định này phản ánh một thực tế thường xuyên xẩy ra, đó là sự can thiệp của tư pháp nhắm vào các nhân vật liên quan đến gia tộc Shinawatra, làm dấy lên nghi vấn về tính chọn lọc trong thực thi công lý và mức độ độc lập thực sự của ngành tư pháp Thái Lan. Hệ quả tất yếu là sự bất ổn đối với chính phủ do đảng Pheu Thai lãnh đạo, đồng thời làm gia tăng những bất ổn trên chính trường Thái Lan, có thể thổi bùng sự bất mãn trong dân chúng, trước tình trạng các chính quyền dân cử liên tục bị gián đoạn".

Trên mạng xã hội Facebook, nhà nghiên cứu người Thái Lan đặt câu hỏi "bao nhiêu lần Tòa Bảo Hiến từng là nơi gây ra bất ổn chính trị ? Ông cho rằng phán quyết nói trên cho thấy Tòa Bảo Hiến Thái Lan đã "làm việc cho Hun Sen", dường như trở thành "một công cụ chính trị của Khmer, bởi cựu lãnh đạo Cam Bốt từng nói rằng thủ tướng Thái Lan nên từ chức".

Nữ thủ tướng Thái Lan có 15 ngày để đưa ra bằng chứng biện hộ cho mình. Trong thời gian này, phó thủ tướng Suriya Jungrungreangkit sẽ làm quyền thủ tướng.

Sau khi quyết định này được đưa ra, bà Paetongtarn Shinawatra đã lên tiếng xin lỗi nếu cách tiếp cận của bà "không thỏa đáng", và khẳng định "chỉ nghĩ đến việc ngăn ngừa xung đột và thương vong" với Cam Bốt.

Chi Phương