Ukraine tấn công hơn 170 tàu thuộc "hạm đội ma" của Nga

Trọng Thành, RFI, 18/07/2026

Lực lượng drone của Ukraine (SBS), tấn công 172 tàu thuộc "hạm đội ma" của Nga trong vòng 13 ngày qua tại Biển Đen và Biển Azov, theo tuyên bố hôm qua, 17/07/2026, của lãnh đạo SBS Robert Brovdi, trên Telegram, được báo Pháp Le Monde dẫn lại.

Tàu Deyna bị nghi thuộc "hạm đội ma" của Nga tại khu vực phía tây Địa Trung Hải, ngày 20/03/2026. © AFP

Chiến dịch mang tên "MoLoTChKa" (tên viết tắt của "Moskva sẽ sụp đổ do bán đảo Crimea") bắt đầu từ ngày 06/07. Trong suốt chiến dịch kéo dài 13 ngày này, theo SBS, drone Ukraine đã tấn công 118 tàu tại Biển Azov và 54 tàu tại Biển Đen. Riêng trong ngày hôm nay, 13 tàu đã bị oanh kích, bao gồm 8 tàu chở hàng rời, 1 tàu chở dầu, 1 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), 1 tàu lai dắt và 2 cần cẩu nổi.

Theo lãnh đạo SBS, Nga đã phải rút khoảng 200 đơn vị từ Trung tâm Rubicon – tức lực lượng chuyên trách về drone – khỏi tiền tuyến để bảo vệ các tàu thuyền. Mục tiêu của Kiev là làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu, nhiên liệu và hàng hóa giúp Nga lách các lệnh trừng phạt.

Các lực lượng Ukraine cho biết nhắm đến việc vô hiệu hóa khả năng di chuyển của tàu mà không làm thủng thân tàu, nhằm tránh tràn dầu. Họ dự định sẽ tiếp tục chiến dịch này cho đến giữa tháng 8.

Kiev hôm qua thông báo lực lượng đặc biệt thuộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã phá hủy một oanh tạc cơ chiến lược Tu-95 của Nga tại căn cứ không quân Engels thuộc vùng Saratov.

Bổ nhiệm cánh tay phải của cựu bộ trưởng bị miễn nhiệm làm cố vấn tổng thống Ukraine

Hôm qua, tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm ông Serhii Beskrestnov – chuyên gia về tác chiến điện tử và là cựu cố vấn của bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, vừa bị miễn nhiệm) – đã được bổ nhiệm làm cố vấn cho tổng thống Ukraine về Phát triển các Lĩnh vực Công nghệ Quốc phòng.

Trước đó, tổng thống và cố vấn tương lai đã có cuộc thảo luận chi tiết về các giải pháp công nghệ hiện đại cần thiết để tăng cường năng lực cho Lực lượng Quốc phòng tại tiền tuyến, đồng thời chính thức thống nhất tiếp tục hợp tác chặt chẽ. Ông Serhii Beskrestnov, biệt danh "Flash", là một trong những chuyên gia hàng đầu của Ukraine trong các lĩnh vực tác chiến điện tử, tình báo tín hiệu và công nghệ drone.

Ông được bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov chọn làm cố vấn hồi đầu năm nay. Hồi tháng 04/2026, Serhii Beskrestnov thoát chết sau vụ nhà riêng bị 4 drone tấn công.

Tối hôm qua là ngày thứ hai liên tiếp, biểu tình phản đối tổng thống cách chức bộ trưởng Quốc phòng Fedorov, diễn ra tại Kiev, với hàng nghìn người tham gia. Chính phủ Ukraine hôm qua đã chính thức bổ nhiệm cựu lãnh đạo Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), Yevheni Khmara, làm quyền bộ trưởng Quốc phòng Ukraine.

Odessa hứng chịu nhiều oanh kích của Nga, 370 drone Ukraine tấn công thủ đô Moskva

Riêng trong đêm hôm qua, Ukraine bị tấn công bởi 7 tên lửa và 90 drone Nga, đa số nhắm vào vùng Odessa. Thành phố cảng này của Ukraine liên tục bị tấn công từ nhiều ngày qua. Theo chính quyền thành phố, hôm qua, tên lửa Nga đã khiến 2 người chết và 8 người bị thương, trong đó có hai em nhỏ.

Khu vực thủ đô Moskva bị hơn 370 drone tấn công trong đêm. Phần lớn đã bị hệ thống phòng không bắn hạ khi còn ở xa, theo nhà chức trách. Một cuộc tấn công bằng drone của Ukraine nhắm vào một trung tâm hậu cần tại thị trấn nhỏ Kotovsk, ở miền tây nước Nga đã khiến ít nhất 7 người chết và 24 người bị thương.

Trọng Thành

************************

Ukraine : Bộ trưởng quốc phòng chống tham nhũng "từ chức"

Chi Phương, RFI, 16/07/2026

Tại Ukraine, những thông báo thay đổi trong nội các từ cuối tuần vừa qua đã gây nhiều sóng gió trên chính trường nước này. Hôm thứ Tư, 15/07/2026, sau khi thủ tướng Yulia Svyrydenko từ chức, tổng thống Volodymyr Zelensky thông báo bãi nhiệm bộ trưởng quốc phòng, Mykhailo Fedorov, một người rất được lòng dân. Quyết định bất ngờ này đã gây bất mãn trong công chúng. Các cuộc biểu tình phản đối diễn ra tại nhiều thành phố lớn ở Ukraine hôm nay. 

Bộ trưởng quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov phát biểu trước báo giới trong cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng NATO ở Bruxelles, Bỉ, ngày 12/2/2026. © AFP – John Thys

Từ Kharkiv, thông tín viên Emmanuel Chaze tường trình :

Dù bộ trưởng quốc phòng Fedorov chỉ tại nhiệm 6 tháng, sự ra đi của ông vẫn gây rúng động ngay trong chính liên minh cầm quyền của tổng thống. Trong nhiệm kỳ của ông, Mykhailo Fedorov đã thành công trong việc chặn quân đội Nga truy cập vào Starlinks. Ông cũng mới vừa bắt đầu cải tổ hệ thống mua sắm trang thiết bị quân sự, nhằm ngăn chặn gian lận, sa thải hàng loạt nhân sự trong bộ quốc phòng, mà bản thân ông vẫn thấy là chưa đủ.

Những chính sách này được cho là đã khiến cả tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi bất bình. Đối với nhiều người dân Ukraine, quyết định của tổng thống Zelensky miễn nhiệm một nhân vật đang có uy tín cao như ông Fedorov là một hành động gây tranh cãi, đồng thời khiến những nhà hoạt động chống tham nhũng đặc biệt quan ngại.

Bà Martina Boguslabets, lãnh đạo tổ chức phi chính phủ chống tham nhũng Mezha, bày tỏ: ''Tôi phản đối việc bãi nhiệm vị bộ trưởng đã có công ngăn quân đội Nga tiếp cận mạng Starlink. Đồng thời, tôi cũng quan ngại trước dự định của tổng thống Zelensky đề bạt bộ trưởng Nội vụ đương nhiệm (Ihor Klymenko) thế chỗ ông, bởi đây là người đang đứng đầu một trong những cơ quan còn tồn tại nhiều vấn đề tham nhũng nhất cả nước.''

Tương tự như nỗ lực nhằm hạn chế quyền lực của các cơ quan chống tham nhũng vào mùa hè năm ngoái, sự ra đi của ông Mykhailo Fedorov, một bộ trưởng vốn được đa số người dân Ukraine đánh giá là đổi mới và hiệu quả, đang bị coi là một bước lùi. Dự kiến trong ngày hôm nay, làn sóng biểu tình phản đối việc bãi nhiệm ông sẽ diễn ra tại nhiều thành phố trên khắp Ukraine."

Chi Phương

*********************

Liên tục bị Ukraine oanh kích ở biển Azov, Nga phải tìm "các tuyến vận chuyển thay thế"

Thu Hằng, Thùy Dương, RFI, 15/07/2026

Ukraine được cho là đã oanh kích 116 tàu của Nga trên biển Azov chỉ trong 9 ngày trong khuôn khổ chiến dịch phản công gây xáo trộn cho hành lang vận tải chiến lược của Nga. Ngày 14/07/2026, bộ trưởng Nông Nghiệp và bộ trưởng Giao thông vận tải Nga lần lượt cho biết "những tuyến đường thay thế đang được phát triển", hàng hóa sẽ được "chuyển sang phương thức vận tải khác" nếu cần. Trong khi đó, Nga và Ukraine tiếp tục oanh kích các công trình năng lượng của nhau.

Ảnh vệ tinh biển Azov, chụp ngày 13/07/2026. via Reuters -EU/Copernicus Sentin

Trên mạng Telegram, bộ trưởng Nông Nghiệp Nga trấn an "tình hình" ở biển Azov "sẽ không ảnh hưởng đến nguồn cung cấp thực phẩm cho thị trường nội địa, cũng như năng lực xuất khẩu của đất nước". Còn bộ trưởng Giao thông vận tải Nga khẳng định đang thực hiện "tất cả các biện pháp cần thiết để bảo đảm hoạt động vận chuyển hàng hóa, trước tình trạng kẻ thù gia tăng tần suất tấn công vào các tàu dân sự ở biển Azov".

Biển Azov - nằm giữa Nga với bán đảo Crimea (bị Moskva sáp nhập năm 2014) và khu vực phía nam Ukraine đang bị Nga kiểm soát - là tuyến đường vận chuyển quan trọng cho cho nông phẩm và cung cấp hàng hóa cho bán đảo Crimea. Từ tháng 5, để cắt nguồn tài trợ chiến tranh của Nga, Ukraine tập trung tấn công các cơ sở hạ tầng xăng dầu, gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu và khó khăn ở bán đảo Crimea và nhiều địa phương ở Nga.

Hắc Hải đang trở thành mục tiêu của chiến dịch "MoLotchKa", theo thông báo trên Telegram của Robert Brovdi, chỉ huy trưởng lực lượng drone (SBS) của quân đội Ukraine, sau khi "vòng đầu tiên của trận hải chiến nhằm vào 116 tàu thuộc "hạm đội ma" của Nga ở biển Azov, đã kết thúc". Ukraine mở chiến dịch quy lớn trong đêm 14-15/07, "vô hiệu hóa" 20 tàu Nga (17 tàu chở dầu, hai tàu chở khí hóa lỏng (LNG) và một tàu kéo) thuộc "hạm đội ma" ở Hắc Hải. 

Về mặt ngoại giao, ngày 15/07, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursurla von der Leyen cùng nhiều lãnh đạo Châu Âu đến Kiev nhân Ngày Lập quốc Ukraine để tái khẳng định sự ủng hộ của Châu Âu và tăng cường hội nhập công nghiệp quân sự giữa hai bên sau cuộc họp thượng đỉnh của Liên minh Tình nguyện vì Ukraine tại Paris ngày 13/07. Theo AFP, bà von der Layen vừa thông báo Liên Hiệp Châu Âu và Ukraine đã ký kết một hiệp định đối tác để gia tăng sản xuất drone. Các cuộc thảo luận cũng tập trung vào quá trình Ukraine hội nhập Châu Âu, chuẩn bị cơ sở hạ tầng năng lượng cho mùa đông sắp tới.

Trong khi đó, Liên minh Tình nguyện sẽ chỉ còn 34 nước sau khi Bulgari thông báo rời khỏi ngày 13/07.

Nga gia tăng tấn công các cảng nước sâu của Ukraine ở vùng Odessa nhìn ra Hắc Hải

Trong nhiều ngày qua, các lực lượng Nga liên tục nhắm vào các cảng nước sâu trên Biển Đen, thuộc vùng Odessa, một khu vực có vai trò quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu và nền kinh tế Ukraine. Bộ quốc phòng Nga cho biết các cuộc tấn công nhắm vào những cảng vận chuyển hàng hóa phục vụ lực lượng Ukraine vẫn tiếp diễn trong đêm qua 14 rạng sáng nay 15/07.

Cuộc tấn công của Nga nhắm vào cảng Odessa đã khiến 3 người thiệt mạng. Theo thông báo của lãnh đạo chính quyền quân sự thành phố Odessa, Serhiy Lysak, 3 người khác đã phải nhập viện và nhiều tòa nhà dân cư bị hư hại. Theo phía Nga, các cảng Odessa và Tchornomorsk đã bị tấn công bằng drone và tên lửa dẫn đường. Bốn tàu tại Chornomorsk và Dnipro-Boh bị đánh trúng.

Nhìn rộng ra toàn quốc, tháng 06/2026 là tháng đẫm máu nhất đối với dân thường tại Ukraine kể từ tháng 04/2022, sau hơn 4 năm Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại nước này, theo thông cáo của Phái bộ Giám sát Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc tại Ukraine (HRMMU).

Ít nhất 293 dân thường thiệt mạng và 1.990 người bị thương tại Ukraine trong tháng 6. Liên Hiệp Quốc cho biết 45% số thương vong là do các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone tầm xa. Các vụ oanh kích chủ yếu nhằm vào những thành phố nằm xa tiền tuyến, trong đó có thủ đô Kiev và thành phố Dnipro, ở miền trung và đông Ukraine.

Vì sao số nạn nhân là thường dân lại tăng mạnh đến như vậy ? Trên đài RFI, bà Danielle Bell, trưởng Phái bộ Giám sát Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc tại Ukraine, giải thích :

"Trước hết, chúng tôi nhận thấy việc sử dụng vũ khí tầm xa gia tăng mạnh, tức là các tên lửa đạn đạo và drone tầm xa của Nga. Những vũ khí này phát nổ hoặc rơi xuống các khu vực đông dân cư ngày càng thường xuyên hơn.

Thứ hai, các loại vũ khí này cũng nhắm tới những khu vực từ lâu nay không còn bị tấn công, đặc biệt là ở miền tây Ukraine, như thành phố Ternopil, nơi chúng tôi đã chứng kiến một số vụ oanh kích quy mô lớn vào đầu năm nay.

Một nguyên nhân khác khiến số dân thường thiệt mạng tăng lên là việc gia tăng sử dụng drone tầm ngắn gần khu vực tiền tuyến. Người dân rất lo ngại về những drone này, bởi chúng thực sự đã làm đảo lộn cuộc sống của họ. Bệnh viện, trường học, xe bus, trạm xăng và các dịch vụ công cộng liên tục là mục tiêu tấn công.

Tình hình đã đến mức người dân không còn khả năng sinh sống tại các thành phố gần tiền tuyến và buộc phải rời đi. Đây chắc chắn là sự khác biệt lớn nhất mà tôi nhận thấy trong 3 năm qua".

Thu Hằng – Thùy Dương

*************************

Đồng minh Châu Âu tăng cường hỗ trợ Ukraine, thiết lập liên minh chống tên lửa đạn đạo Nga

Chi Phương, Anh Vũ, RFI, 14/07/2026

Trước các cuộc không kích dồn dập của Nga vào Kiev, tại cuộc họp của "Liên minh tình nguyện vì Ukraine" ở Paris ngày 13/07/2026, các nước đồng minh Châu Âu thông báo thiết lập một liên minh cùng phát triển "năng lực phòng thủ chống tên lửa đạn đạo", tăng cường hỗ trợ Ukraine chống Nga, bảo vệ an ninh của Châu lục. Phía Nga ngay lập tức đã gọi liên minh do Pháp-Anh dẫn đầu là "hiếu chiến", "tự huyễn hoặc bản thân".

Từ trái sang phải : Thủ tướng Đức Friedrich Merz, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, tổng thống Pháp Emmanuel Macron và thủ tướng Anh Keir Starmer họp báo sau hội nghị thượng đỉnh "Liên minh Tình nguyện" về các cam kết đảm bảo an ninh cho Ukraine, tại Điện Invalides, Paris, Pháp, ngày 13/07/2026. © Reuters – Teresa Suarez

Trong tuyên bố chung, 9 quốc gia Châu Âu, trong đó có Anh, Pháp Đức, Đan Mạch, Thụy Điển…, đã đồng ý thiết lập một liên minh với Ukraine "hoàn toàn mang tính phòng thủ". Lãnh đạo các nước khẳng định rằng "bằng cách hợp lực về cơ sở công nghiệp quốc phòng, nghiên cứu và kinh nghiệm tác chiến, chúng tôi đặt mục tiêu xây dựng năng lực phòng thủ tên lửa đạn đạo chung cho Châu Âu (...). Hành động này không nhắm vào bất kỳ dân tộc nào, mà là để bảo vệ người dân của chính chúng tôi", theo trích dẫn của AFP.

Chín quốc gia này thuộc Liên minh Tình nguyện do Anh và Pháp khởi xướng, cam kết hỗ trợ quân sự cho Ukraine, bao gồm cả việc điều binh lính đến lãnh thổ Nga một khi lệnh ngừng bắn được ký kết nhằm răn đe, ngăn chặn nguy cơ Nga tấn công trở lại.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã thông báo triển khai dự án Freya - phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo cho công ty Ukraine Fire Point chủ trì, được kỳ vọng là giải pháp thay thế hệ thống Patriot của Mỹ hoặc tên lửa Aster của Pháp - Ý, với chi phí thấp hơn.

Nguyên thủ Pháp khẳng định : "Trong 12 tháng tới, chúng ta có thể cùng nhau chế tạo hàng loạt loại vũ khí đánh chặn tên lửa đạn đạo". Ngoài ra, để tăng cường năng lực phòng không cho Kiev, Pháp sẽ cung cấp cho Ukraine 16 máy bay chiến đấu Rafale và các loại vũ khí đi kèm. Những chiếc đầu tiên sẽ được chuyển giao trong giai đoạn 2028-2029. Kiev cũng sẽ tiếp nhận lô đầu tiên của tên lửa thế hệ mới SAMP/T thế hệ mới do Pháp và Ý hợp tác chế tạo.

Paris cũng sẽ cung cấp hệ thống radar, đồng thời cấp phép sản xuất nhượng quyền ngay tại Ukraine đối với bom AASM, tên lửa phòng không Aster 30 và tên lửa hành trình Scalp.

Tổng thống Pháp cũng nhấn mạnh đến việc tăng cường hợp tác giữa các nước Châu Âu nhằm chống lại "đội tàu ma" gồm các tàu chở dầu, vốn cho phép Nga lách các lệnh trừng phạt và tài trợ cho chiến tranh.

Phản ứng về những thông báo nói trên, phát ngôn viên điện Kremlin Dmitri Peskov hôm qua nhận định rằng "đó là một liên minh gồm những kẻ cuồng tín và hiếu chiến (...) những kẻ đang tự huyễn hoặc mình về khả năng có thể gây ra thất bại chiến lược cho đất nước chúng tôi".

Ukraine chờ đợi chính phủ mới sau khi bãi nhiệm thủ tướng

Quốc hội Ukraine dự kiến sẽ bỏ phiếu trong tuần này để thành lập chính phủ mới, sau khi tổng thống Volodymyr Zelensky bất ngờ bãi nhiệm thủ tướng Yulia Svyrydenko chỉ sau khoảng một năm tại nhiệm, theo Reuters ngày 13/07/2026.

Theo luật định Ukraine, tổng thống chỉ định thủ tướng đứng ra thành lập chính phủ trước khi trình Quốc hội để thông qua.

Theo các nghị sĩ Ukraine, những ứng viên được nhắc đến nhiều nhất cho vị trí thủ tướng gồm tổng giám đốc tập đoàn dầu khí quốc gia Naftogaz Serhiy Koretskyi, bộ trưởng Năng lượng Denys Shmyhal và bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov.

Tổng thống Zelensky cho biết việc cải tổ nhằm tăng cường năng lực điều hành, củng cố hệ thống phòng không, thúc đẩy tiến trình gia nhập Liên Hiệp Châu Âu và chuẩn bị đối phó với các cuộc tấn công của Nga vào hạ tầng năng lượng trong mùa đông tới.

Các nhà phân tích nhận định nếu ông Serhiy Koretskyi được bổ nhiệm, Ukraine sẽ có một nhà kỹ trị giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng đứng đầu chính phủ, trong bối cảnh bảo đảm an ninh năng lượng đang trở thành ưu tiên hàng đầu sau các đợt không kích liên tiếp của Nga.

Tuy nhiên, khả năng bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov được điều sang làm thủ tướng cũng gây nhiều lo ngại. Một số chuyên gia và nghị sĩ đối lập cảnh báo việc thay đổi lãnh đạo bộ Quốc phòng vào thời điểm hiện nay có thể ảnh hưởng đến các chương trình cải cách quân đội và nỗ lực khắc phục tình trạng thiếu nhân lực của Ukraine.

Đây là đợt cải tổ mới nhất trong hàng loạt thay đổi nhân sự thời chiến của chính quyền tổng thống Zelensky. Theo các cuộc thăm dò gần đây, tỷ lệ tín nhiệm của ông vẫn ở mức khoảng 60%. Trong bối cảnh chiến tranh, các cuộc bầu cử không thể được tổ chức, cải tổ nội các được xem là một trong số ít công cụ để tổng thống điều chỉnh bộ máy lãnh đạo. Tuy nhiên, phe đối lập cho rằng những thay đổi lần này nhiều khả năng chỉ là sự hoán đổi vị trí giữa các gương mặt quen thuộc, khó tạo ra chuyển biến đáng kể.

Chi Phương – Anh Vũ