Hội nghị Trung ương 3 'kết thúc tốt đẹp', nhưng còn nhiều việc ngổn ngang

BBC, 24/07/2026

Hội nghị Trung ương 3 khóa 14 vừa bế mạc sau 4 ngày làm việc.

Phiên bế mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh : Dương Giang/TTXVN

Theo Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong sáu tháng đầu năm 2026, Nghị quyết Đại hội 14 và việc sắp xếp bộ máy bước đầu phát huy hiệu quả, nhưng thực thi vẫn là điểm nghẽn lớn nhất.

"Nguyên nhân sâu xa là thẩm quyền có nơi chưa đi liền trách nhiệm ; phân cấp chưa gắn đủ với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và kiểm soát ; nguồn lực còn chia cắt ; tăng trưởng chưa dựa vào năng suất, nội lực ; dự báo, phòng ngừa ở một số lĩnh vực, ngành, địa phương chưa theo kịp biến động", ông nói.

Còn điều gì khác đáng chú ý ?

Kỷ luật và Điều lệ Đảng

Ngay trong ngày làm việc đầu tiên, Trung ương Đảng đã có quyết định kỷ luật đảng viên cấp cao. Đó là trường hợp cựu Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang Bùi Văn Hải bị cách tất cả chức vụ trong Đảng. Trước đó vào tháng 5, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, thi hành kỷ luật ông Bùi Văn Hải.

Theo kết luận của cơ quan này, ông Hải đã "vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương ; gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và địa phương, cơ quan, đơn vị công tác, đến mức phải thi hành kỷ luật".

Cách tất cả chức vụ trong Đảng là mức kỷ luật nặng thứ hai trong bốn nấc kỷ luật Đảng gồm : khiển trách, cảnh cáo, cách chức và khai trừ. Theo tiền lệ, những trường hợp có khả năng bị xử lý hình sự sẽ bị khai trừ Đảng.

Trung ương Đảng, vào ngày 21/7, thảo luận về quy định những điều đảng viên không được làm, thay thế Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13. Sửa đổi, bổ sung quy định thi hành Điều lệ Đảng cũng là một nội dung làm việc.

Việc sửa đổi đã được nhắc tới từ lâu.

Dự thảo Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng công bố vào tháng 1/2026 từng nêu rằng việc tổ chức học tập, quán triệt Điều lệ Đảng, các quy định, hướng dẫn của Trung ương ở một số nơi chưa kịp thời, có nơi còn hình thức. Thậm chí có những trường hợp cán bộ, đảng viên chưa nắm vững Điều lệ Đảng.

Theo thống kê, Trung ương Đảng đã ba lần ban hành quy định thi hành Điều lệ Đảng ; ba lần ban hành quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng ; chỉ đạo thí điểm một số chủ trương mới. Trong khi đó, Ban Bí thư đã hai lần ban hành hướng dẫn về một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng.

Trong phát biểu bế mạc, ông Tô Lâm cho biết Đảng có kế hoạch sửa đổi điều lệ Đảng tại Đại hội 15 diễn ra vào năm 2031.

'Quyết tâm phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên'

"Trung ương thống nhất đánh giá tình hình 6 tháng đầu năm, xác định nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm ; quyết tâm phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, việc làm, thu nhập và an sinh xã hội", ông Tô Lâm tuyên bố trong phát biểu bế mạc.

Mức tăng trưởng này sẽ là một thử thách không nhỏ đối với Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm, mức tăng tưởng là 8,18%, mức tăng cao nhất so với cùng kỳ trong hơn 10 năm qua.

Tuy nhiên, Chính phủ đã phải đưa mục tiêu phát triển nền kinh tế 11,9% trong phần còn lại của năm nhằm đạt tăng trưởng 2 con số trong năm nay. Đây là mục tiêu vô cùng tham vọng trong bối cảnh tăng trưởng của Việt Nam được đánh giá là chưa dựa nhiều vào nội lực.

Nỗ lực tới đây của Chính phủ diễn ra trong bối cảnh điều hành kinh tế nửa cuối năm được đánh giá sẽ gặp nhiều thách thức, khi giá năng lượng tăng, đồng đô la Mỹ mạnh lên và lạm phát dư thừa làm hẹp dư địa kích cầu.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo tăng trưởng của Việt Nam khoảng 6,2% trong năm 2026. Tổ chức xếp hạng tín dụng Fitch dự báo nền kinh tế Việt Nam tăng 7,4% trong năm 2026, với tăng trưởng nửa cuối năm sẽ chậm lại đáng kể do đầu tư giảm và xuất khẩu đối mặt với nguy cơ tăng thuế, đặc biệt từ Mỹ.

Hôm nay 24/7, Mỹ công bố nhóm 60 đối tác sẽ chịu thuế thương mại mới, trong đó có Việt Nam, liên quan tới Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 của Mỹ về lao động cưỡng bức.

Theo quyết định cuối cùng, Việt Nam nằm trong số các nước sẽ chịu mức thuế 12,5%.

Tình hình sáp nhập, tinh gọn

Ông Tô Lâm khẳng định rằng bộ máy của hệ thống chính trị sau sắp xếp hoạt động ổn định, bước đầu phát huy hiệu quả.

"Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi. Nguyên nhân sâu xa là thẩm quyền có nơi chưa đi liền trách nhiệm ; phân cấp chưa gắn đủ với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và kiểm soát ; nguồn lực còn chia cắt ; tăng trưởng chưa dựa vào năng suất, nội lực ; dự báo, phòng ngừa ở một số lĩnh vực, ngành, địa phương chưa theo kịp biến động", ông nói thêm.

Ngoài ra, ông cũng nói rằng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã thể hiện tính ưu việt, phù hợp, thông suốt, phát huy hiệu quả, nhưng cùng lúc chất lượng vận hành còn chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở.

Chất lượng vận hành là một vấn đề đã được nhắc tới nhiều lần sau khi sáp nhập nhưng vẫn chưa được giải quyết. Có nhiều lý do dẫn tới tình trạng này, bao gồm trình độ cán bộ không phù hợp, khối lượng công việc quá lớn.

Một số những hệ luỵ đi kèm khác như mất đi nhân tài hoặc trụ sở công dôi dư cũng chưa được giải quyết triệt để, chẳng hạn chỉ riêng tỉnh Quảng Trị đã có gần 600 trụ sở, nhà công bị bỏ hoang sau sáp nhập. Quy mô lãng phí sẽ vô cùng lớn nếu tính trên phạm vi toàn quốc.

Trong khi đó, Việt Nam đang tiếp tục xem xét hướng sáp nhập nhiều đơn vị cấp xã.

Tiến tới thành lập hai thành phố trực thuộc trung ương

Ngày 22/7, Trung ương Đảng đã thông qua chủ trương thành lập hai thành phố trực thuộc trung ương là Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Theo định hướng phát triển, Quảng Ninh sẽ xây dựng mô hình đô thị xanh, thông minh ; tái cấu trúc không gian theo hướng tích hợp đô thị, biển, đảo, biên giới và di sản thành hệ sinh thái phát triển thống nhất. Trong khi đó, Bắc Ninh được định hướng phát triển thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, mang bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Kế hoạch cho cả hai đều là lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Quảng Ninh hiện có 22 xã, 30 phường và 2 đặc khu. Bắc Ninh có 45 phường và 54 xã.

Hiện Việt Nam đang có 7 thành phố trực thuộc trung ương, mới nhất là Đồng Nai từ ngày 30/4. Thành phố này hiện đóng góp khoảng 5% GDP cả nước.

Nguồn : BBC, 24/07/2026

*******************************

Việt Nam bị Mỹ áp thuế thương mại mới

BBC, 24/07/2026

Việt Nam nằm trong nhóm 60 đối tác thương mại sẽ bị chính quyền Tổng thống Donald Trump áp thuế thương mại mới, ngay sau khi mức thuế tạm thời 10% áp dụng trong 150 ngày hết hiệu lực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer (phải) – người chỉ đạo cuộc điều tra thương mại đối với Việt Nam – tại một cuộc họp báo ở Nhà Trắng tháng 2/2026

Mức thuế mới, từ 10% đến 12,5%, sẽ được áp dụng từ 0 giờ 01 ngày 25/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ, theo thông báo đăng trên Công báo Liên bang ngày 24/7.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói Mỹ đã cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức trong gần một thế kỷ và đã đến lúc các đối tác thương mại cũng thực hiện nghiêm túc các quy định tương tự.

Theo quyết định cuối cùng, Việt Nam nằm trong số các nước sẽ chịu mức thuế 12,5%.

Các mức thuế mới được áp dụng theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với lý do nhiều đối tác chưa thực thi đầy đủ các lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Chính quyền Mỹ cho biết các mức thuế mới sẽ bao phủ 99,4% hàng nhập khẩu vào Mỹ, nhưng miễn trừ đối với nhiều mặt hàng, bao gồm dầu khí, phân bón, một số thực phẩm và các sản phẩm đã chịu thuế theo Điều 232 vì lý do an ninh quốc gia như ô tô, thép, nhôm và đồng.

Hàng hóa đáp ứng các quy định của Hiệp định Thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) cũng được miễn thuế.

Hàng hóa từ Argentina, Bangladesh, Anh, Campuchia, Canada, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Ấn Độ, Indonesia, Jordan, Malaysia, Mexico, Pakistan, Sri Lanka và Trinidad và Tobago sẽ chịu thuế 10%.

Liên minh châu Âu, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ được áp mức thuế sao cho tổng thuế suất, gồm cả thuế tối huệ quốc hiện hành, ở mức 10% hoặc 12,5%.

Na Uy, Úc và Brazil phản đối các mức thuế mới, trong khi Canada cho biết sẽ tiếp tục trao đổi với Mỹ về vấn đề này.

Thống đốc bang Massachusetts Maura Healey chỉ trích chính sách này, cho rằng nó sẽ làm tăng chi phí, ảnh hưởng tiêu cực đến doanh nghiệp và làm suy giảm sức cạnh tranh của Mỹ.

Vì sao Việt Nam bị áp mức thuế mới ?

Ngày 11/3/2026, Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã mở cuộc điều tra theo Điều 301 đối với hơn 60 đối tác thương mại, trong đó có Việt Nam, về việc không ban hành hoặc không thực thi đầy đủ lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Ngày 2/6/2026, USTR công bố kết luận sơ bộ và đề xuất áp thuế bổ sung 10% hoặc 12,5%, đồng thời lấy ý kiến công chúng. Trong đề xuất này, Việt Nam thuộc nhóm bị đề xuất mức thuế 12,5%.

Đến tháng 7/2026, USTR nhận hơn 1.600 ý kiến công chúng, tổ chức điều trần công khai từ ngày 7–9/7 trước khi ra quyết định cuối cùng.

Theo kết luận điều tra được Công báo Liên bang công bố ngày 24/7/2026, USTR nói rằng Việt Nam là một trong 54 nền kinh tế "đã không ban hành và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức".

Hôm 23/7, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Lê Hoài Trung đã có cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 (AMM-59) tại Philippines.

Theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, trong cuộc gặp, ông Lê Hoài Trung đã "đề nghị phía Mỹ sớm kết thúc điều tra theo Mục 301" và "ghi nhận đầy đủ nỗ lực của Việt Nam trong vấn đề sở hữu trí tuệ".

Cuộc điều tra này do USTR công bố khởi xướng ngày 29/5, theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, đối với một số vấn đề liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam.

Cuộc điều tra sẽ xem xét liệu việc Việt Nam đã xử lý hiệu quả các quan ngại liên quan đến bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ có gây tổn hại hoặc hạn chế hoạt động thương mại của Mỹ hay chưa.

Điều 301 trước đây đã từng được chính quyền Tổng thống Donald Trump sử dụng như một bước mở đường cho việc áp thuế.

Trước đó, trong Báo cáo Đặc biệt 301 được công bố hồi tháng 4/2026, USTR lần đầu xác định Việt Nam là một "quốc gia nước ngoài ưu tiên " – mức theo dõi cao nhất liên quan đến vi phạm sở hữu trí tuệ.

Cũng trong cuộc gặp hôm 23/7, ông Lê Hoài Trung nhấn mạnh rằng Việt Nam luôn coi trọng và tạo điều kiện thuận lợi nhất để các doanh nghiệp Mỹ hoạt động, đầu tư lâu dài, chất lượng cao tại Việt Nam.

Ông cũng cho hay Việt Nam "đang chủ động rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch, hiện đại, đồng bộ", qua đó tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo thuận lợi hơn nữa cho việc tiếp cận thị trường.

Vi phạm sở hữu trí tuệ chỉ là một trong ba cuộc điều tra thương mại mà Mỹ đang tiến hành đối với Việt Nam trong năm 2026.

Cuộc điều tra thứ hai là về lao động cưỡng bức, bắt đầu từ ngày12/3/2026, hiện đã có kết luận ban đầu.

Cuộc điều tra thứ ba là về dư thừa năng lực sản xuất, được khởi động ngày 11/3/2026.

Liên quan đến kết luận ban đầu mà USTR công bố hôm 2/6/2026, nói rằng Việt Nam đã không ban hành hoặc không thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, Việt Nam đã lên tiếng phản hồi.

Vào ngày 4/6/2026, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng nói rằng kết luận điều tra của Mỹ "không phản ánh đúng thực tế và những nỗ lực của Việt Nam trong việc phòng ngừa, giảm thiểu lao động cưỡng bức" và khẳng định Việt Nam luôn tuân thủ các tiêu chuẩn lao động quốc tế.

Bất chấp phản đối từ Hà Nội, chính quyền ông Donald Trump hôm 24/7/2026 vẫn công bố áp mức thuế mới 12,5% đối với Việt Nam như đề cập ở trên, liên quan đến lao động cưỡng bức.

BBC, 24/07/2026

**************************

Hoa Kỳ : Chính quyền Donald Trump lại áp thuế mới đối với hơn 60 nước

Chi Phương, RFI, 24/07/2026

Sau Canada và Brazil, kể từ hôm nay, 24/07/2026, đến lượt khoảng 60 quốc gia lại bị chính quyền Donald Trump áp thuế mới. Các nước này sẽ chịu thêm mức thuế từ 10 đến 12% đối với một số mặt hàng xuất khẩu sang Mỹ.

Nhà Trắng có kế hoạch sử dụng các cuộc điều tra về lao động cưỡng bức khác để khôi phục thuế nhập khẩu về mức hiện hành theo mức thuế khẩn cấp của Trump. Ảnh Reuters

Đây là kết quả của một cuộc điều tra do Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer khởi xướng từ tháng 03/2026, nhằm xác định các đối tác thương mại nào của Mỹ đã loại bỏ hoàn toàn khỏi chuỗi cung ứng những sản phẩm có nguồn gốc từ lao động cưỡng bức.

Theo kết quả điều tra, được AFP trích dẫn, những nước có hệ thống pháp luật mà Mỹ cho là chưa đủ chặt chẽ trong việc ngăn chặn lao động cưỡng bức sẽ bị áp thuế bổ sung 10% đối với một số mặt hàng xuất khẩu sang Mỹ.  Nhóm này bao gồm Liên Hiệp Châu Âu (EU), Anh, Mêhicô và Canada, đều là các đối tác thương mại lớn của Mỹ. Trong khi đó, khoảng 40 quốc gia khác sẽ chịu thuế bổ sung 12,5%, trong đó có Trung Quốc, Nhật Bản, Thụy Sĩ, Việt Nam và Hàn Quốc.

Theo hãng tin Reuters, các mức thuế mới sẽ áp dụng cho 99,4% hàng nhập khẩu vào Mỹ, mặc dù nhiều sản phẩm như dầu hỏa, khí đốt, phân bón và một số mặt hàng thực phẩm, dự kiến ​​sẽ được miễn trừ.

Các mức thuế mới sẽ thay thế cho khoản thuế tạm thời 10% được ban hành hồi tháng Hai vừa qua, sau khi Tòa Án Tối Cao Mỹ hủy bỏ phần lớn các mức thuế mà ông áp đặt, cũng hết hiệu lực kể từ hôm nay.

Ngay trước đợt áp thuế mới, Mỹ đã công bố thuế bổ sung đối với Brazil, theo đó kể từ thứ Tư 22/07, khoảng một nửa lượng hàng xuất khẩu của Brazil sang Mỹ phải chịu thuế 25%. Thứ Hai vừa qua, Canada cũng bị áp thuế bổ sung 50%, dự kiến có hiệu lực sau một tháng.

Theo AFP, Washington lần này đã điều chỉnh cách tiếp cận, thay vì áp thuế với toàn bộ hàng hóa từ hai quốc gia này, các mức thuế mới chỉ được áp dụng đối với một số mặt hàng, để tránh bị Tòa Án Tối Cao bãi bỏ.

Nhiều quốc gia đã lên tiếng phản đối các mức thuế này. Lãnh đạo ngoại giao châu Âu Kaja Kallas cho rằng các cáo buộc "liên quan đến những lỗ hổng trong việc kiểm soát lao động cưỡng bức của Liên Âu là vô căn cứ và khối này muốn nhận bằng chứng từ Washington".

Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide tuyên bố "mức thuế quan áp đặt với Na Uy là vô căn cứ, vì chúng tôi đã có những quy định rõ ràng để ngăn chặn việc buôn bán hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức". Úc và Brazil cũng cho rằng các mức thuế quan mới là không chính đáng và cho biết sẽ yêu cầu bãi bỏ chúng.

Về phần mình, Trung Quốc đã bày tỏ phản đối mạnh mẽ : "Một cuộc chiến thuế quan hay một cuộc chiến thương mại không có lợi ích cho bất kỳ ai".

Chi Phương