Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng lên tiếng khi bị tòa án Việt Nam kết tội 'khủng bố', tuyên 11 năm tù giam

BBC, 01/05/2026

Từ Mỹ, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, Giám đốc Tổ chức Cứu trợ Thuyền nhân (BPSOS), nói với BBC News Tiếng Việt hôm 28/4 rằng tòa án ở Việt Nam đã tuyên án ông mà không hề gửi trát, không thông báo ngày giờ xét xử, không luật sư, không báo cho Đại sứ quán Mỹ và nhiều thứ "không" khác nữa.

Phiên tòa xét xử vắng mặt ông Nguyễn Đình Thắng ngày 28/4/2026 và hình ông Thắng (phải)

Phản ứng của ông Thắng được đưa ra sau khi Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk tuyên phạt ông 11 năm tù về tội danh "khủng bố" theo Điều 299 Bộ luật Hình sự.

Trong phiên tòa hôm 28/4, ông Thắng bị xét xử vắng mặt với cáo buộc đã thông qua các tổ chức BPSOS và Người Thượng vì công lý (MSFJ) để chỉ đạo, giúp sức ông Y Quynh Bđắp – đồng sáng lập MSFJ – tổ chức các vụ tấn công vào hai trụ sở công an tại tỉnh Đắk Lắk vào ngày 11/6/2023.

Vụ tấn công nói trên đã khiến 9 cán bộ và người dân thiệt mạng.

Cáo trạng nêu rằng năm 2018, sau khi ông Y Quynh Bđắp vượt biên sang Thái Lan, ông Thắng đã tuyển mộ ông Bđắp tham gia BPSOS văn phòng Thái Lan với vai trò "Trưởng nhóm Tây Nguyên" nhằm gây dựng lực lượng trong nước.

Đến năm 2019, ông Thắng chỉ đạo ông Bđắp thành lập MSFJ, theo cáo trạng.

Cuối 2019, ông Thắng tổ chức "Hội nghị tự do tôn giáo Đông Nam Á" tại Thái Lan và chỉ đạo ông Bđắp tuyển mộ lực lượng cho hoạt động khủng bố, theo cáo trạng.

Ông Bđắp sau đó đã kết nối với một số người cầm đầu nhóm "Lính Đêga" để phát triển lực lực lượng và thực hiện khủng bố tại một số tỉnh Tây Nguyên, theo cáo trạng.

Cáo trạng nói "động cơ của nhóm khủng bố là nhằm gây ra tình trạng hoang mang lo sợ trong quần chúng nhân dân, xâm hại đến trật tự, an toàn công cộng tại Việt Nam".

Mức án 11 năm tù được Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk cho biết là "thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật", "đúng người, đúng tội".

Ông Y Quynh Bđắp – nhà hoạt động người Ê Đê được Liên Hợp Quốc cấp quy chế tị nạn – đã bị dẫn độ từ Thái Lan về Việt Nam vào ngày 28/11/2025, bấp chấp sự phản đối của nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế.

Trong thời gian tị nạn tại Thái Lan, ông Bđắp đã bị tòa án ở tỉnh Đắk Lắk tuyên án vắng mặt 10 năm tù với tội danh "khủng bố" vào năm 2024, liên quan đến cùng vụ việc nói trên.

Ông Nguyễn Đình Thắng đến Mỹ năm 1979 với tư cách là thuyền nhân, đã dành nhiều năm vận động tái định cư người Việt vượt biển tới Mỹ trước khi trở thành giám đốc BPSOS.

Năm 2025, Bộ Công an Việt Nam chính thức tuyên bố BPSOS là tổ chức liên quan đến khủng bố.

Cuối tháng 1/2026, Bộ Công an Việt Nam đã ra quyết định khởi tố ông Thắng, sau đó phát lệnh truy nã.

Trong một thông cáo vào tháng 1/2026, ông Thắng nói rằng thông báo của Bộ Công an Việt Nam được xem là "đòn tấn công vào toàn Ban Chỉ đạo của hội nghị Thượng đỉnh thường niên về Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRF)" gồm 73 tổ chức quốc tế mà ông Thắng "là thành viên nguyên thủy".

IRF là diễn đàn quốc tế quy tụ các tổ chức xã hội dân sự, chính trị, tôn giáo trên toàn cầu, được khởi xướng năm 2021 bởi một số cựu quan chức Mỹ và tổ chức nhân quyền nhằm tăng cường vận động chính sách về tự do tôn giáo.

Lúc bấy giờ, ông Thắng nói thời điểm công an ra quyết định khởi tố, ông đang bận rộn tại Mỹ chuẩn bị cho sự kiện này.

Ông Thắng nói thêm rằng chính phủ Việt Nam trong nhiều năm đã phản ứng mạnh với sự kiện quốc tế này, "nơi các vi phạm thô bạo ở Việt Nam bị phơi bày bởi các nhân chứng".

Liên quan đến vấn đề này, trong báo cáo thường niên công bố tháng 3/2026, Ủy ban Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế (USCIRF, thuộc chính quyền liên bang Mỹ) tiếp tục kiến nghị Bộ Ngoại giao nước này đưa Việt Nam vào danh sách Các quốc gia cần quan tâm đặc biệt (CPC) về tự do tôn giáo, cùng 17 nước khác. Đây là năm thứ 9 liên tiếp USCIRF đưa ra đề xuất này và từ năm 2022 đến nay, Việt Nam vẫn bị Bộ Ngoại giao Mỹ liệt vào nhóm "cần theo dõi đặc biệt".

Bản án tù đối với ông Thắng dù đã được tuyên nhưng hiện chưa thể thi hành do ông Thắng đã cư trú tại Mỹ từ nhiều năm.

Trước ông Thắng, từng có một vài trường hợp chính quyền Việt Nam bỏ tù công dân Mỹ.

Điển hình gần đây nhất là trường hợp của Will Nguyễn, một công dân Mỹ gốc Việt, bị bắt và giam giữ tại Việt Nam vào năm 2018 sau khi tham gia biểu tình phản đối luật Đặc khu và Luật An ninh mạng.

Ông Will Nguyễn bị giam tại Khám Chí Hòa 41 ngày với cáo buộc "gây rối trật tự công cộng", sau đó bị trục xuất sau phiên tòa ngày 20/7/2018, nơi ông "nhận tội".

Đây được coi là kết quả từ nỗ lực đấu tranh vận động của gia đình ông Will Nguyễn ở Mỹ, và sự vào cuộc quyết liệt của ba dân biểu Mỹ – những người đã trực tiếp đàm phán với đại sứ Mỹ tại Việt Nam khi đó là ông Daniel Kritenbrink, đồng thời liên lạc với Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo, để đảm bảo ông "được trả tự do ngay lập tức".

Đối với trường hợp của Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng – một công dân Mỹ – BBC News Tiếng Việt đã liên hệ với Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam nhưng cơ quan này cho hay họ không bình luận.

Ông Nguyễn Đình Thắng nói gì ?

Trao đổi với BBC News Tiếng Việt sau khi bị tòa tuyên án vắng mặt, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng nói : "Diễn biến vừa rồi giúp quốc tế thấy rõ thêm chính sách đàn áp nhân quyền xuyên quốc gia của chế độ cộng sản Việt Nam.

"Làm rõ tình trạng này là một trọng tâm quốc tế vận của BPSOS từ hai năm qua.

"Riêng với Hoa Kỳ, chúng tôi nêu bật khía cạnh xâm phạm chủ quyền của quốc gia Hoa Kỳ khi nhà nước Việt Nam tấn công và đe dọa một công dân Mỹ, một tổ chức Mỹ".

Ông Thắng cũng nói rằng phiên tòa xét xử vắng mặt ông "chỉ ra cho người dân trong nước và quốc tế thấy thực thi pháp luật ở Việt Nam y như trò đùa".

"Họ đã không gửi trát tòa, không thông báo ngày giờ phiên tòa diễn ra, không qua thủ tục đối chứng, không cho người bị cáo buộc có luật sư đại diện, không báo cho tòa đại sứ Hoa Kỳ cử người quan sát khi công dân bị xử và kết án, và nhiều nữa", ông cho hay.

Ông Thắng nói rằng ông "không bất ngờ" về những điều này.

"Họ đang theo đúng quy trình mà chúng tôi đã dự kiến và điều hướng".

"Trong nhiều thập kỷ, Bộ Công an Việt Nam đã cố gắng tạo hình ảnh tích cực về nhân quyền, về tuân thủ luật quốc tế, về thượng tôn luật pháp ở trong nước nhưng chỉ là đóng kịch.

"Nay lỡ phóng lao thì phải theo lao, họ đang và sẽ tiếp tục tự phơi bày bản chất thực trước con mắt quốc tế và người dân trong nước", Tiến sĩ Thắng nói với BBC.

Ông Nguyễn Đình Thắng là ai ?

Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng sinh năm 1958 tại Sài Gòn.

Ông rời Việt Nam với tư cách thuyền nhân và đến Hoa Kỳ vào năm 1979, theo tài liệu năm 1994 của Hạ viện Mỹ.

Theo thông tin từ website của Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS), ông Thắng lần đầu tiên gia nhập BPSOS vào năm 1988 với tư cách tình nguyện viên.

Năm 1995, ông phát động một chiến dịch vận động dẫn đến việc tái định cư hơn 18.000 người vượt biển từ Việt Nam sang Hoa Kỳ.

Năm 1997, ông Thắng đã khởi xướng một nỗ lực dài hạn nhằm xây dựng năng lực cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Kể từ đó, ông đã giúp xây dựng BPSOS từ một tổ chức nhỏ, hoàn toàn dựa vào tình nguyện viên, trở thành tổ chức phi lợi nhuận lớn nhất của người Mỹ gốc Việt.

Từ năm 1989, ông Thắng đã điều trần trước Quốc hội Mỹ về các vấn đề nhân quyền, gần đây nhất là vào năm 2018, khi ông nâng cao nhận thức về việc Việt Nam giam giữ 170 tù nhân lương tâm tôn giáo và chính trị.

Trong hai thập kỷ qua, ông Thắng đã khởi xướng nhiều sáng kiến, giải cứu hoặc hỗ trợ giải cứu 11.000 nạn nhân buôn bán tình dục và lao động tại 20 quốc gia.

Ông Thắng đã nhận được nhiều giải thưởng cho những đóng góp của ông đối với Hoa Kỳ, cộng đồng người tị nạn và nhân quyền toàn cầu.

Thông báo khởi tố của Bộ Công an Việt Nam hôm 30/1/2026 cho biết ông Thắng có quốc tịch Việt Nam, trong khi một thông báo khác cũng của bộ này vào năm 2025 lại ghi ông mang quốc tịch Mỹ.

Có nhiều thông tin chính thức và bằng chứng khẳng định ông là người mang quốc tịch Mỹ.

Ông Nguyễn Đình Thắng từng được nhận danh hiệu Outstanding Americans by Choice (Người Mỹ nhập tịch xuất chúng) của USCIS vào năm 2021. Danh hiệu này trao cho công dân Mỹ nhập tịch có đóng góp nổi bật, theo thông tin trên website của USCIS.

Với các hoạt động của mình, ông Nguyễn Đình Thắng đã nằm trong tầm ngắm của chính quyền Việt Nam từ hàng chục năm qua. Gần đây, các cáo buộc nhằm vào ông càng gay gắt hơn.

Vào Ngày Tình nhân 14/2/2025, Bộ Công an Việt Nam từng phát "Thông báo về Nguyễn Đình Thắng, cá nhân liên quan đến khủng bố", trong đó khẳng định ông liên quan đến vụ bạo lực tại Đắk Lắk.

Việc tuyên án vắng mặt ông Nguyễn Đình Thắng nằm trong chuỗi các nỗ lực gia tăng trấn áp xuyên biên giới gần đây của Bộ Công an Việt Nam.

Nguồn : BBC, 01/05/2026

********************************

Bộ Công an Việt Nam khởi tố, ông Nguyễn Đình Thắng nói gì ?

BBC, 02/02/2026

Từ Mỹ, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, Giám đốc Tổ chức Cứu trợ Thuyền nhân, đã lên tiếng sau thông tin Bộ Công an Việt Nam khởi tố, bắt giam ông với cáo buộc "Khủng bố" quy định tại khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự.

Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, Giám đốc Tổ chức Cứu trợ Thuyền nhân - BPSOS

Trước đó, hôm 30/1 Bộ Công an Việt Nam cho hay "kết quả điều tra vụ án đến nay có đủ căn cứ xác định" ông Nguyễn Đình Thắng, 68 tuổi, quốc tịch Việt Nam, "đã có hành vi chỉ đạo, xúi giục, giúp sức cho ông Y Quynh Bđắp chỉ đạo số đối tượng trong nước thực hiện hành vi khủng bố, giết người vào ngày 11/6/2023 tại tỉnh Đắk Lắk".

Điều đáng chú ý là việc truyền thông Việt Nam đăng tin "khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Đình Thắng" khiến người đọc hiểu rằng ông Thắng đã bị công an Việt Nam bắt giữ.

Ông Nguyễn Đình Thắng, trong thông cáo phát đi hôm 31/1, cho hay thời điểm Bộ Công an Việt Nam ra tuyên bố nói trên, ông đang chuẩn bị tham gia Thượng đỉnh thường niên về Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRF) lần thứ sáu diễn ra từ 2-3/2 tại thủ đô Washington.

Do ông đang ở Mỹ, có thể hiểu điều mà Bộ Công an Việt Nam thực hiện là phát lệnh khởi tố và lệnh bắt giữ, chứ chưa thể thực hiện được việc bắt giữ.

Đây là điều đã xảy ra đối với nhà báo Lê Trung Khoa, luật sư Nguyễn Văn Đài và nhân vật bất đồng chính kiến Đặng Thị Huệ (còn gọi là Huệ Như), những người đang sống tại Đức.

Vụ nổ súng vào hai đồn công an ở Đắk Lắk mà ông Thắng bị cáo buộc "chỉ đạo" xảy ra vào ngày 11/6/2023 khiến chín người thiệt mạng, trong đó có hai công an.

Trong vụ việc này, vào đầu năm 2024, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã đưa ra xét xử 100 người, chủ yếu về tội "Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân" (Điều 113) và tội "Khủng bố" (Điều 299). Kết thúc phiên sơ thẩm, tòa đã tuyên 10 án chung thân, bên cạnh các bản án khác.

Ở nhóm tội "Khủng bố", lúc bấy giờ có 6 bị cáo trốn truy nã ở nước ngoài, trong đó có ông Y Quynh Bđắp bị tuyên án vắng mặt 10 năm tù giam về tội "Khủng bố".

Ông Bđắp từng kiên quyết phủ nhận các cáo buộc này suốt thời gian ông tị nạn tại Thái Lan.

Tuy nhiên, sau khi bị dẫn độ về Việt Nam hôm 28/11/2025 sau một phán quyết của tòa án Thái Lan, ông Bđắp đã xuất hiện và "nhận tội" trên truyền hình Việt Nam rằng ông đã "chỉ đạo" vụ tấn công.

Trong một video mới phát hành hôm 1/2 của kênh truyền hình Công an Nhân dân, ông Y Quynh Bđắp mặc áo tù, tiếp tục phát biểu trước ống kính rằng ông Thắng và Tổ chức Cứu trợ Thuyền nhân (BPSOS) đã chỉ đạo việc thành lập Tổ chức Người Thượng Vì Công lý (MSFJ) và ông Bđắp "là người điều hành".

Ông Bđắp cũng nói rằng ông nhận được tiền và hỗ trợ về nhân sự từ BPSOS nên đã "sai lầm nghe theo những lời hứa hẹn của Nguyễn Đình Thắng" để tiến hành vụ khủng bố.

Việc bắt các nghi phạm, bị can, bị cáo lên truyền hình nhận tội là một thủ tục quen thuộc của công an Việt Nam, đặc biệt thường được áp dụng với những người bị cáo buộc phạm tội liên quan đến chính trị. Đây là một cách hành xử bị giới hoạt động nhân quyền lên án.

Ông Nguyễn Đình Thắng nói gì ?

Trong thông cáo phát đi hôm 31/1, ông Nguyễn Đình Thắng nói rằng "ngôn ngữ mập mờ của giới truyền thông nhà nước tạo ngộ nhận rằng tôi đã bị bắt và đang bị tạm giam ở Việt Nam. Điều này không đúng."

Theo ông Thắng, thông báo của Bộ Công an Việt Nam được đưa ra chỉ hai ngày trước Thượng đỉnh IRF, "bị xem là đòn tấn công vào toàn Ban Chỉ Đạo của hội nghị" gồm 73 tổ chức quốc tế mà ông Thắng "là thành viên nguyên thủy".

"Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên," ông Thắng, thành viên Ban Chỉ đạo IRF năm 2026, cho biết.

Ông nói thêm rằng chính phủ Việt Nam trong nhiều năm đã phản ứng mạnh mẽ với sự kiện quốc tế này, "nơi các vi phạm thô bạo ở Việt Nam bị phơi bày bởi các nhân chứng".

Vào ngày 14/2/2025, chỉ vài ngày sau sự kiện IRF lần thứ năm, Bộ Công an Việt Nam đã lên án sự kiện này là "một diễn đàn để các tổ chức và các đối tượng chống đối đưa ra những thông tin vu cáo, xuyên tạc, bóp méo sự thật về tình hình tự do tín ngưỡng, tôn giáo tại các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam."

Cùng ngày, Bộ Công an Việt Nam chính thức tuyên bố trên website rằng BPSOS là tổ chức liên quan đến khủng bố.

Theo đó, Bộ Công an Việt Nam tuyên bố rằng BPSOS đã trợ giúp hoạt động của MSFJ – một tổ chức mà bộ này đã đưa vào danh sách khủng bố sau vụ nổ súng ngày 11/6/2023 tại Đắk Lắk.

Bộ Công an Việt Nam cũng cáo buộc BPSOS đã hỗ trợ ông Y Quynh Bđắp, đồng sáng lập MSFJ để thực hiện các hành vi khủng bố.

Cơ quan công an Việt Nam cáo buộc ông Thắng đã nỗ lực tìm cách giúp đỡ, gây quỹ để tòa án ở Thái Lan không ra phán quyết trục xuất ông Bđắp.

Một bài trên báo Công an Nhân dân xuất bản ngày 10/2/2025 viết về sự kiện IRF, rằng hội nghị này "căn cứ vào những nguồn tin không đầy đủ, thiếu khách quan, nguồn tin cố tình xuyên tạc, bóp méo sự thật của các tổ chức, cá nhân phản động, cực đoan, cơ hội chính trị về tình hình tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam."

Trong khi đó, ông Thắng cho rằng "Nhà nước CNHXCN Việt Nam đã tự vạch lằn ranh một mình đối đầu với thế giới tự do. Hãy để thế giới tự do bày tỏ thái độ thích đáng".

"Về phần BPSOS, chúng tôi tiếp tục xây dựng nội lực cho các cộng đồng tôn giáo, sắc tộc và bản địa bị bách hại ở Việt Nam cho đến khi họ đủ khả năng và bản lãnh tự bảo vệ quyền và lợi ích của chính họ, với sự hỗ trợ ngày càng mạnh mẽ của quốc tế.

Tầm nhìn của chúng tôi là một xã hội nhân văn trong một thể chế dân chủ, nơi mọi người nhân phẩm được tôn trọng, tài năng được phát triển, và đóng góp được trân quý," thông cáo của ông Nguyễn Đình Thắng đăng trên Facebook của BPSOS viết.

Theo bảng xếp hạng thường niên của Tổ chức Freedom House, Việt Nam được xếp vào danh sách các nước không có tự do chính trị và dân sự, trong đó bao gồm không có tự do tôn giáo.

Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) trong báo cáo thường niên 2025 tiếp tục đề xuất xem xét xếp Việt Nam vào danh sách các quốc gia cần đặc biệt quan tâm (CPC) về tự do tôn giáo.

Nguồn : BBC, 02/02/2026