Trung Quốc tổ chức rầm rộ diễu binh kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít

Anh Vũ, RFI, 03/09/2025

Trung Quốc tổ chức kỷ niệm 80 năm ngày Nhật Bản đầu hàng, kết thúc Chiến tranh Thế giới II với sự phô trương rầm rộ trong một cuộc duyệt binh quy mô lớn diễn ra hôm nay 03/09/2025, tại Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh. Khoảng hai chục nhà lãnh đạo nước ngoài, trong đó đặc biệt có tổng thống Nga Vladimir Putin và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un là khách mời của chủ tịch Tập Cận Bình.

Duyệt binh mừng 80 năm chiến thắng phát xít Nhật, Bắc Kinh, ngày 03/09/2025. AFP – Pedro Pardo

Cuộc diễu binh, được quảng bá là một màn phô trương sức mạnh thực sự, huy động 100.000 binh sĩ trên Đại lộ Trường An trước Thiên An Môn. Kho vũ khí được giới thiệu để gây ấn tượng mạnh gồm các tên lửa đạn đạo liên lục địa, tên lửa chống hạm, máy bay tàng hình J-20 và các loại drone với số lượng lớn. Bắc Kinh cũng trình làng tên lửa Ưng kích (Ying Ji) mới, có khả năng nhắm vào các tàu sân bay Mỹ xung quanh Đài Loan, một thông điệp rõ ràng gửi tới Washington và các đồng minh.

Một hình ảnh mang biểu tượng ngoại giao là lần đầu tiên lãnh đạo ba nước Trung Quốc, Nga và Bắc Triều Tiên xuất hiện cùng nhau bước lên khán đài. 

Cuộc duyệt binh không mở cửa cho công chúng, được dàn dựng kỹ lưỡng đến từng chi tiết theo kịch bản dành riêng cho truyền hình và phóng viên nước ngoài. Thông tín viên Clea Broadhurst tại Bắc Kinh tường thuật :

Tất cả bắt đầu với nghi thức rất trang trọng, Tập Cận Bình chào đón các vị khách quý, để Putin và Kim đến cuối cùng để họ có thể cùng nhau bước lên lễ đài, như một mặt trận thống nhất.

Trên các màn hình lớn đặt xung quanh Quảng trường Thiên An Môn, các biểu tượng hòa bình được dựng lên ở khắp nơi và hàng ngàn lá cờ đỏ Trung Quốc cũng được phân phát cho đám đông để được phất lên tạo một làn sóng tung hô vinh quang của đất nước Trung Hoa.

Tám mươi phát đại bác đánh dấu buổi lễ bắt đầu, cũng là đánh dấu từng năm trôi qua kể từ khi Nhật đầu hàng Trên khán đài, cặp ba lãnh đạo đứng bên nhau, một hình ảnh có tính toán cẩn thận để gây ấn tượng mạnh.

Tập ​​Cận Bình kỷ niệm chiến thắng chủ nghĩa phát xít với bảo đảm rằng Trung Quốc sẽ đứng về phía tiến bộ và hòa bình, đồng thời tiếp tục xây dựng một quân đội "tầm cỡ thế giới" để bảo vệ chủ quyền của mình.

Sau đó, theo thói quen, Tập Cận Bình nghiêng đầu sang trái, lên chiếc xe đen đi qua tất cả khối binh sĩ hải, lục, không quân. Mọi người nhìn ông đi qua với sự ngưỡng mộ, ánh mắt tràn đầy hy vọng trước khi ông tiến về phía trung tâm Quảng trường Thiên An Môn với bước chân mạnh mẽ, được cân nhắc kỹ lưỡng đến từng chi tiết dưới cái nóng như thiêu đốt cuối mùa hè Bắc Kinh.

Anh Vũ

***************************

Trung Quốc : Gợi nhắc ký ức lịch sử để khẳng định vị thế trong trật tự thế giới mới

Anh Vũ, RFI, 03/09/2025

Cùng với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, tổng thống Nga Vladimir Putin, lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un, tổng thống Iran, hay nhà lãnh đạo đảo chính Miến Điện, và khoảng 20 nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo chính phủ khác đã tham dự một cuộc diễu binh lớn mang nhiều ý nghĩa tại Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh ngày 03/09/2025.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-un và tổng thống Nga Vladimir Putin đến dự tiệc chiêu đãi tại Đại lễ đường Nhân dân, sau cuộc duyệt binh kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít và kết thúc Thế chiến thứ II, tại Bắc Kinh, ngày 03/09/2025. AFP – Jade Gao

Lễ kỷ niệm 80 năm ngày Nhật tuyên bố đầu hàng, chấm dứt Chiến tranh thế giới II, tại Bắc Kinh là một dấu mốc quan trọng với Trung Quốc. Cuộc diễu binh không chỉ là hoạt động kỷ niệm lịch sử mà còn là một thông điệp chính trị đối ngoại mạnh mẽ.

Qua màn trình diễn sức mạnh quân sự với kho vũ khí đồ sộ và sự hiện diện của nhiều nguyên thủ quốc tế, Bắc Kinh muốn chứng minh rằng họ đang vươn lên như một trung tâm quyền lực song song với Hoa Kỳ. Ông Tập Cận Bình xuất hiện trong vai trò "tổng tư lệnh" nhấn mạnh hình ảnh Trung Quốc như nhà bảo trợ về kinh tế lẫn an ninh thế giới.

Sau màn trình diễn ngoại giao khá ồn ào cuối tuần trước tại Thiên Tân, trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), Trung Quốc muốn chứng tỏ với những "người bạn" thân thiết nhất của mình như Nga, Bắc Triều Tiên, Iran, được giới quan sát phương Tây mô tả là "trục gây rối", rằng mặt trận chống phương Tây đang được kết nối mạnh mẽ.

Trục hợp tác "chống phương Tây"

Bắc Kinh qua đó thể hiện khả năng quy tụ lực lượng và đóng vai trò đầu tàu trong việc hình thành một mặt trận ngoại giao - chiến lược đối trọng với Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Châu Âu.

Chuyên gia Alice Ekman, giám đốc nghiên cứu của Viện Nghiên cứu An ninh Liên Hiệp Châu Âu, được nhật báo Pháp la Croix trích dẫn, nhận xét : "Trung Quốc rõ ràng có bạn bè,và họ muốn tạo ra một liên minh năng động với các cường quốc quân sự và hạt nhân, và rộng hơn là Nam Bán cầu".

Với Nga, Trung quốc khẳng định quan hệ đối tác chiến lược lâu bền, không phải là cuộc "hôn nhân vụ lợi" trong bối cảnh chiến tranh Ukraine, như đánh giá của nhiều nhà quan sát.

Còn Iran vẫn luôn là nguồn cung năng lượng then chốt cho Bắc Kinh, vì thế Bắc Kinh luôn chống lại mọi nỗ lực thay đổi chế độ tại Tehran. Với Bắc Triều Tiên : Bắc Kinh duy trì vai trò "nguồn sống" kinh tế của Bình Nhưỡng bất chấp quan hệ Nga – Triều ngày càng chặt chẽ, bởi một Bắc Triều Tiên vẫn là vùng đệm an ninh lý tưởng cho Trung Quốc trước các đồng minh Đông Bắc Á của Hoa Kỳ. Như vậy, Trung Quốc khẳng định vai trò đối tác không thể thay thế của các quốc gia bị phương Tây cô lập.

Trong bối cảnh căng thẳng tại Đài Loan, Biển Đông, tranh chấp chủ quyền quần đảo Senkaku và bán đảo Triều Tiên, màn diễu binh còn là tín hiệu răn đe trực tiếp gửi tới Washington, Tokyo và Seoul. Trung Quốc muốn chứng tỏ rằng họ có khả năng đáp trả trong bất kỳ cuộc xung đột quân sự nào, đồng thời khẳng định sẵn sàng đối đầu trong khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương.

Philippe Le Corre, nhà nghiên cứu tại Viện Chính sách Xã hội Châu Á ở New York nhận định : "Với cuộc diễu binh này, Tập Cận Bình thể hiện rõ hơn bao giờ hết hình ảnh một nhà lãnh đạo chiến tranh, đồng thời cũng là người đứng đầu một cường quốc kinh tế – quân sự có khả năng sản xuất và xuất khẩu ngày càng nhiều vũ khí ngày càng hiện đại".

Cái mốc 80 năm chiến thắng phát xít Nhật là sự gợi nhắc lịch sử. Bắc Kinh đã biến một lễ kỷ niệm lịch sử thành màn trình diễn quyền lực ngoại giao, nhấn mạnh vai trò của Trung Quốc trong một trật tự quốc tế mới và củng cố mặt trận chống phương Tây.

Ở Washington, tổng thống Mỹ cũng không thể thờ ơ với những gì đang diễn ra ở Trung Quốc. Trên mạng xã hội Truth Social ông Donald Trump viết : "Chúc chủ tịch Tập và nhân dân Trung Quốc tuyệt vời có một ngày lễ kỷ niệm thật tốt đẹp" và ông viết thêm : "Xin chuyển lời chào nồng nhiệt nhất của tôi tới Vladimir Putin và Kim Jong-un, trong khi các vị đang âm mưu chống lại nước Mỹ". 

Anh Vũ