Hãng tin Pháp AFP ngày 13/03/2026, có bài điều tra dài cho biết, những tháng gần đây tầu đánh cá Trung Quốc tập trung đông bất thường theo những đội hình có phối hợp ở biển Hoa Đông gần Đài Loan. Những động thái gây lo lắng cho nhiều chuyên gia về động cơ thực sự của Bắc Kinh.

Thuyền đánh cá Trung Quốc neo đậu tại cảng cá Đông Khẩu, Yên Đài, tỉnh Sơn Đông, miền đông Trung Quốc, ngày 21/02/2026. © AFP

Qua phân tích lưu lượng giao thông đường biển từ việc sử dụng Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS), tín hiệu giống GPS được tầu thuyền sử dụng, các hình ảnh vệ tinh đêm và qua trao đổi với các chuyên gia, AFP cho biết trong những tháng gần đây, đặc biệt vào tháng 12/2025 và tháng 01/2026, một lượng lớn tầu cá Trung Quốc, đôi khi lên đến 2.000 chiếc, đã xuất hiện theo đội hình có phối hợp bài bản ở biển Hoa Đông, gần Đài Loan.

Những tầu này, có khi xếp theo hai hình chữ L ngược song song (vào tháng 12/2025) hay theo hình chữ nhật (đầu tháng 01/2026), dài khoảng 400 km và mỗi tầu đôi khi chỉ cách nhau 500 mét. Lúc được duy trì có 30 phút, lúc kéo dài cả ngày trong thời tiết xấu trước khi đột ngột phân tán. Vào đầu tháng Ba này, giới quan sát ghi nhận khoảng 1.200 tầu đánh cá xếp thành hai hàng dài song song trong vòng khoảng 30 giờ, chệch về phía đông nhiều hơn so với những lần xếp hình trước đó.

Ngoài việc xếp hình, số lượng tầu cá khổng lồ tập trung đông cũng khiến giới chuyên gia bối rối. Gregory Poling, giám đốc Sáng kiến Minh bạch Hàng hải tại châu Á, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), trụ sở tại Washington nhìn nhận "chưa bao giờ nhìn thấy một lượng tầu cá cỡ lớn của Trung Quốc tập trung đông đến như vậy ngoài cảng biển".

Hiện tại giới phân tích chưa rõ động cơ thực sự của những hoạt động tầu cá Trung Quốc nói trên và Bắc Kinh cũng chưa có bình luận chính thức nào về vụ việc này. Dù vậy, nhiều chuyên gia được AFP phỏng vấn khẳng định những tầu đó không tiến hành đánh cá. Sự hiện diện của chúng là một sự phô trương có mục tiêu quân sự. Cũng theo các chuyên gia này, giải thích khả dĩ nhất hiện nay là Bắc Kinh đang trắc nghiệm khả năng huy động một lượng lớn tầu đánh cá để phục vụ cho một chiến dịch quân sự như phong tỏa hay xâm chiếm Đài Loan.

AFP nhắc lại Trung Quốc có đội tầu cá lớn nhất thế giới, hoạt động cạnh tranh khốc liệt với các nước láng giềng như Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam, Philippines và đảo Đài Loan.

Minh Anh