Trung Quốc tuyên bố xây dựng hơn 11.000 hòn đảo, kể cả ở Biển Đông, để bảo vệ chủ quyền

Thu Hằng, RFI, 23/04/2026

Ngày 22/04/2026, Trung Quốc tuyên bố sẽ tiếp tục xây dựng hơn 11.000 hòn đảo mà Bắc Kinh khẳng định có chủ quyền để quản lý tốt hơn, nhằm bảo đảm cho nguồn cung tài nguyên thiên nhiên và củng cố chủ quyền. Cùng lúc, Hải quân Trung Quốc đã triển khai thử nghiệm tàu đổ bộ mới nhất đến Biển Đông, gần với khu vực tập trận Balikatan giữa Mỹ, Philippines và Nhật Bản.

Trung Quốc xây một đường băng và nhiều công trình khác trên đảo Đá Xu Bi, cụm đảo Thị Tứ, có tranh chấp với Philippines ở quần đảo Trường Sa, Biển Đông. AP - Bullit Marquez

Chiến lược này được trang Nhân dân Nhật báo - cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc - đánh giá là xu hướng tất yếu của "các quốc gia lớn trên thế giới (…) chuyển trọng tâm phát triển sang đại dương". Ngoài ra, theo một lãnh đạo bộ Tài Nguyên Trung Quốc, các đảo là một biên giới chiến lược và là chìa khóa để khởi động phát triển tài nguyên biển sâu. Cho nên, theo bài báo, cần phải nâng cấp cơ sở hạ tầng, tăng cường kết nối và khả năng tiếp cận để có thể bảo vệ các đảo mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền.

Theo khảo sát của Cục Quản lý Đại dương Nhà nước (SOA), được đài truyền hình Nhà nước CGTN trích dẫn năm 2018, Trung Quốc có hơn 11.000 hòn đảo, trong đó các tỉnh Chiết Giang, Phúc Kiến và Quảng Đông có số lượng lớn nhất. Tổng diện tích các đảo chiếm khoảng 0,8% diện tích Trung Quốc, phần lớn các đảo nằm ở vùng bờ biển phía nam.

Tại Biển Đông, nơi Bắc Kinh yêu sách chủ quyền hơn 80% diện tích, Trung Quốc không ngừng xây dựng, bồi đắp, gia cố các đảo nhân tạo, đường băng và cơ sở quân sự trong những năm qua. Tháng 09/2025, Bắc Kinh đã tuyên bố thành lập khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia tại bãi cạn Scarborough, chiếm của Philippines năm 2012. Tháng 04/2026, Trung Quốc sử dụng tàu chiến và hàng rào để siết chặt kiểm soát lối vào Scarborough.

Trả lời Reuters, nhà nghiên cứu Gregory Poling, Viện CSIS, cho biết, "các cơ sở trên những đảo nhân tạo của Trung Quốc đã cho phép các tàu thực thi pháp luật, hải quân và dân quân của nước này tuần tra vùng biển của các nước láng giềng trong phạm vi 1.000 hải lý tính từ bờ biển Trung Quốc".

Trung Quốc cũng chi hàng tỷ đô la cho hải quân, từ tàu ngầm hạt nhân đến tàu sân bay, để theo đuổi mục tiêu trở thành "cường quốc hàng hải" theo chủ trương của ông Tập Cận Bình khi lên lãnh đạo từ năm 2012. Theo trang South China Morning Post, ngày 21/04, quân đội Trung Quốc thông báo tàu đổ bộ thế hệ mới Tứ Xuyên (Sichuan, type 076 và được coi là tàu chở drone) đã rời Thượng Hải để "thử nghiệm và huấn luyện liên vùng" ở vùng biển sát Đài Loan, trùng với khu vực Mỹ, Philippines và Nhật Bản đang tiến hành cuộc tập trận thường niên Balikatan kéo dài 19 ngày từ ngày 20/04. Tàu sân bay Liêu Ninh (Liaoning) được cho là cũng đang hoạt động tại đây.

Đài Loan tập bảo vệ bờ biển ở đảo Ba Bình

Cùng lúc, ngày 22/04, lực lượng tuần duyên Đài Loan cũng tiến hành tập huấn ở đảo Ba Bình (Itu Aba, Đài Loan gọi là đảo Thái Bình) mà Việt Nam khẳng định chủ quyền tại Biển Đông, dưới sự chứng kiến của Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Đại dương Đài Loan Quản Bích Linh ( Kuan Bi-ling ), đến đảo Ba Bình từ hôm trước. Bộ Quốc Phòng Đài Loan huy động một máy bay vận tải C-130 tham gia. Theo hãng tin CNA, được AFP trích dẫn, đây là chuyến thăm đảo đầu tiên của một bộ trưởng Đài Loan từ 7 năm này.

Đảo Ba Bình có diện tích 0,51 km2 và để khẳng định chủ quyền, Đài Loan đã dựng một đèn pha chạy bằng năng lượng Mặt trời, một đường băng và một kè tàu.

Thu Hằng

********************************

Trung Quốc điều tàu đổ bộ tấn công Type 076 đến Biển Đông

BBC, 22/04/2026

"Tàu đổ bộ tấn công Type 076, tàu sân bay chở máy bay không người lái (UAV) đầu tiên của Trung Quốc, mang tên Tứ Xuyên thuộc Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân (số hiệu thân tàu 51), gần đây đã rời Thượng Hải để tiến hành các nhiệm vụ huấn luyện và thử nghiệm nghiên cứu khoa học tại các vùng biển liên quan ở Biển Đông, nhằm kiểm tra khả năng vận hành của nhiều hệ thống và nền tảng thiết bị trên tàu", trang web chính thức của Bộ Quốc phòng Trung Quốc thông báo hôm 21/4.

Tàu sân bay UAV Tứ Xuyên của Trung Quốc trong cuộc chạy thử nghiệm trên biển đầu tiên vào tháng 11/2025 Ảnh : Chụp màn hình SCMP

Quân đội Trung Quốc cũng cho biết kể từ khi hạ thủy vào tháng 12/2024, tàu Tứ Xuyên đã hoàn thành một số chuyến hải trình thử nghiệm thành công.

Thông báo nhấn mạnh đây là đợt huấn luyện và thử nghiệm liên vùng định kỳ được tổ chức theo kế hoạch đóng tàu tổng thể và không nhằm vào bất kỳ mục tiêu cụ thể nào.

Tứ Xuyên được cho là chiến hạm đầu tiên của Trung Quốc được thiết kế để chở phương tiện không người lái (UAV).

Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) hồi tháng 11/2025 đưa tin con tàu này được trang bị công nghệ phóng từ trường và hệ thống dây hãm đà, có khả năng chở các máy bay cánh cố định, trực thăng, thiết bị đổ bộ và các khí tài khác.

Trong trường hợp Trung Quốc thực hiện các chiến dịch nhằm vào Đài Loan, con tàu này được coi là giữ vai trò then chốt khi được thiết kế cho phép vận chuyển tàu đổ bộ, binh sĩ, xe bọc thép và máy bay nhằm hỗ trợ các hoạt động đổ bộ, theo South China Morning Post (SCMP).

Tờ báo này cũng cho biết thêm rằng có 8 tiêm kích J-15 và 3 trực thăng trên boong tàu Liêu Ninh – tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc – dù quân đội nước này vẫn chưa công bố liệu tàu Liêu Ninh có tham gia nhiệm vụ cụ thể nào hay không.

"Tàu Tứ Xuyên sở hữu khả năng đổ bộ ba chiều và tấn công ngoài tầm nhìn cực mạnh, sẽ trở thành nền tảng tối ưu để bảo vệ lợi ích của chúng ta tại Biển Đông", Trung Hoa Nhật báo dẫn lời một chuyên gia quân sự trên bản tin ngày 22/4.

Vị chuyên gia này đánh giá tàu đổ bộ Tứ Xuyên thể hiện quyết tâm và năng lực của lực lượng hải quân Trung Quốc trong việc tiến hành các hoạt động đổ bộ cường độ cao tại các vùng biển xa, đóng vai trò như một công cụ răn đe bất đối xứng đối với các đối thủ tiềm tàng.

Động thái đi đến Biển Đông của tàu Tứ Xuyên diễn ra ngay sau khi tàu sân bay Liêu Ninh băng qua Eo biển Đài Loan và trùng với thời điểm Mỹ – Philippines cùng các đồng minh đang tổ chức tập trận quy mô lớn với hơn 17.000 binh sĩ.

Cuộc tập trận diễn ra từ ngày 20/4 đến 8/5 với tên gọi Balikatan, nghĩa là "vai kề vai", với nội dung tập trung vào bắn đạn thật gần bãi cạn Scarborough đang tranh chấp và diễn tập tấn công tại các đảo cực bắc Philippines, gần với Đài Loan.

Đây là kỳ tập trận có quy mô lớn nhất từ trước đến nay xét về số lượng quốc gia tham dự. Ngoài sự góp mặt của Úc, đây là lần đầu tiên các nước Canada, Pháp, New Zealand và Nhật Bản tham gia với tư cách thành viên chính thức, cho thấy mạng lưới đối tác an ninh của Manila đang ngày càng mở rộng.

Trung tướng Thủy quân lục chiến Mỹ Christian Wortman hôm 20/4 cho hay tập trận Balikatan "không nhắm đến quốc gia mục tiêu" nào, Reuters đưa tin.

Biển Đông là khu vực tranh chấp với nhiều yêu sách chồng lấn, trong đó Trung Quốc có yêu sách gần như bao trùm cả vùng biển này – điều mà Việt Nam, Philippines cùng một số quốc gia khác kiên quyết phản đối.

Các căng thẳng, đặc biệt giữa Trung Quốc và Philippines, vẫn đang leo thang và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Việt Nam cũng đang đẩy mạnh việc bồi đắp đảo ở khu vực này nhằm thay đổi cục diện, đặc biệt với Trung Quốc.

Trong chuyến công du của ông Tô Lâm đến Trung Quốc hồi trung tuần tháng 4, Việt Nam và Trung Quốc một lần nữa lặp lại thông điệp giải quyết thỏa đáng bất đồng trên cơ sở luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.

Hai bên cam kết tuân thủ Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và thúc đẩy sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử (COC) thực chất, hiệu quả.

Nguồn : BBC, 22/04/2026