Ukraine tăng cường phòng thủ tại các vùng biên giới với Belarus

Minh Anh, RFI, 21/05/2026

Ukraine ngày 21/05/2026 tuyên bố tăng cường phòng thủ ở khu vực phía bắc, dọc biên giới với Belarus, với lý do có mối đe dọa một cuộc tấn công mới từ lãnh thổ của đồng minh này của Nga.

Một binh sĩ Ukraine thuộc lữ đoàn Khartia phóng drone về phía các vị trí của Nga ở vùng Kharkiv, Ukraine, ngày 20/05/2026. AP Photo/Andrii Marienko - Andrii Marienko

Theo Cơ quan Tình báo Ukraine (SBU), các biện pháp "chưa từng có này liên quan đến các lực lượng và nguồn lực được triển khai" là nhằm "thiết lập một năng lực răn đe hiệu quả chống lại bất kỳ hành động gây hấn hoặc chiến dịch gây hấn nào của kẻ thù (Nga) và đồng minh của nước này". Chiến dịch liên quan đến năm vùng, bao gồm cả Tcherniguiv, Kiev và Rivné, huy động các lực lượng cảnh sát, quân đội, hiến binh và biên phòng.

Thông báo được đưa ra vào lúc Nga cùng đồng minh Belarus từ hôm thứ Ba, 19/05, tiến hành các cuộc tập trận, huy động cả các lực lượng hạt nhân của Nga, trên nguyên tắc kết thúc ngày 21/05. Bộ Quốc Phòng Nga khẳng định quân đội đã tiến hành thành công các vụ bắn thử tên lửa Kinjal, Yars, Sineva và Iskander-M, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, cũng như tên lửa siêu thanh Zircon.

Về tình hình chiến sự, Nga và Ukraine tiếp tục phóng drone tấn công lẫn nhau. Chính quyền vùng Luhansk, miền Đông Ukraine, bị Nga chiếm đóng, hôm nay cho biết các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine đã làm một người thiệt mạng và 35 người khác bị thương.

Về phần mình, lực lượng phòng không Ukraine thông báo đã bắn hạ 124 drone các loại của Nga trong đêm qua tại 5 điểm khác nhau. Tuy nhiên, việc Nga mỗi đêm phóng đi hàng trăm drone "Shahed", ban đầu nhập khẩu từ Iran và nay được Nga cải tiến có gắn động cơ phản lực, tấn công nhiều vùng lãnh thổ Ukraine, cũng đang đặt ra một thách thức đáng kể cho các đội quân chống drone của Ukraine.

Thông tín viên Lucas Lazo tại Kiev tường thuật :

"Nhiệm vụ các binh sĩ thuộc Lữ đoàn Thủy quân lục chiến số 37 dưới sự chỉ huy của tư lệnh Furra rất đơn giản. Ông giải thích : "Mục tiêu của chúng tôi là tiêu diệt bất cứ thứ gì bay theo hướng này, hoặc bay qua khu vực của chúng tôi. Nếu chúng tôi có đủ nguồn lực, tôi nghĩ rằng không một chiếc Shahed nào có thế đến được các thành phố của Ukraine".

Đôi mắt đỏ ngầu vì mệt mỏi, vị chỉ huy không rời mắt tấm bản đồ Ukraine hiển thị trên máy tính bảng. Ông nói tiếp : "Chúng tôi hiện đang đóng quân ở đây và các chiếc drone Shahed đến từ hướng này. Do vậy, có khả năng chúng sẽ sớm tiến vào vùng mà chúng tôi chịu trách nhiệm".

Một chiếc Shahed, được các trạm ra-đa phát hiện, xuất hiện trên bản đồ, đang hướng về Zaporizhzhia. Hai quân nhân điều khiển sẵn sàng cho cất cánh các drone của họ để tiêu diệt mục tiêu. Nhưng viên chỉ huy này lo lắng do trời nhiều mây và đêm không có ánh trăng.

Theo ông, "với thời tiết này, đây chính là lúc có nhiều drone nhất. Họ biết là chúng tôi sẽ gặp khó khăn hơn, vì vậy chúng bay qua và tiếp cận khu vực tiền tuyến của chúng tôi dễ dàng hơn".

Nhưng cuối cùng một đội khác đi truy đuổi drone. Furra có thể yên tâm và cho biết thêm : "Tuy ít nguy hiểm hơn bộ binh, nhưng chúng tôi vẫn là đích ngắm ưu tiên. Nỗi sợ hãi ở khắp nơi, nhưng như quý vị thấy đấy, những người lính này vẫn còn trẻ và đầy nhiệt huyết. Còn tôi thì khác, tôi đã chiến đấu quá lâu rồi, giờ thì chống drone đã trở thành một công việc bình thường".

Một công việc bình thường đã trở thành tuyến phòng thủ cuối cùng để bảo vệ các thành phố của Ukraine khỏi các cuộc không kích của Nga. Nhiều đêm, đội lính nhỏ của Furra có thể bắn hạ hơn một chục mục tiêu".

Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 21/05/2026 thông báo đã phê duyệt hợp đồng quân sự cho Ukraine nhằm giúp bảo trì trong điều kiện tác chiến các hệ thống tên lửa Hawk và nhiều trang thiết bị khác. Tổng giá trị hợp đồng ước tính lên đến hơn 108 triệu đô la.

Minh Anh

**************************

Đức đề xuất Ukraine tham gia Liên Âu với tư cách "thành viên liên kết"

Trọng Thành, RFI, 21/05/2026

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã gửi đến các lãnh đạo Liên Hiệp Châu Âu một đề xuất để Ukraine tham gia khối 27 nước theo quy chế "thành viên liên kết" (associate membership). Đây là một quy chế chưa từng có dành cho một quốc gia ứng viên gia nhập Liên Hiệp Châu Âu.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy vào ngày diễn ra cuộc tham vấn giữa hai chính phủ tại phủ thủ tướng ở Berlin, Đức, ngày 14/04/2026. Reuters - Axel Schmidt

Theo văn bản gửi đến chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen và chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Antonio Costa, mà hãng tin Pháp AFP tham khảo được hôm nay, 21/05/2026, thủ tướng Đức cho biết rõ quy chế này sẽ cho phép Ukraine tham gia một số cuộc họp thượng đỉnh của Liên Hiệp Châu Âu. Kiev có quyền đề cử một ủy viên Châu Âu, nhưng ủy viên này không phụ trách một lĩnh vực cụ thể nào. Cũng theo quy chế mà thủ tướng Đức đề xuất, Ukraine sẽ có các nghị sĩ tham gia Nghị Viện Châu Âu nhưng không có quyền bỏ phiếu.

Kể từ tháng 12/2023, Ukraine là ứng viên chính thức gia nhập Liên Âu, nhưng kể từ đó đến nay các cuộc đàm phán đã bị đình trệ do sự phủ quyết của Hungary dưới thời thủ tướng Viktor Orbán. Trong văn bản nói trên, thủ tướng Đức nhấn mạnh quy chế "thành viên liên kết" là một bước "quyết định" trước khi Ukraine trở thành thành viên đầy đủ của Liên Âu trong bối cảnh "sẽ không thể hoàn thành tiến trình gia nhập trong tương lai gần, do vô số trở ngại của thủ tục phê chuẩn".

Theo báo Anh Financial Times đầu tháng 5/2026, được báo chí Ukraine dẫn lại, Pháp và Đức đang thúc đẩy mô hình Ukraine hội nhập vào Liên Âu theo từng giai đoạn, trong lúc nhiều quan chức Ủy Ban Châu Âu cho rằng Ukraine sẽ mất 10-15 năm để hoàn toàn đáp ứng các tiêu chí của một thành viên Liên Âu. Trả lời Financial Times, chuyên gia Sébastien Maillard, Viện Jacques Delors và Chatham House, nhận định đề xuất của Pháp và Đức sẽ mang lại cho Ukraine "một triển vọng gia nhập đáng tin cậy, đồng thời khuyến khích Kiev tiếp tục các cải cách cần thiết để trở thành thành viên đầy đủ", đồng thời kế hoạch này sẽ "chuẩn bị dư luận" ở các nước còn lại của Liên Âu cho việc Ukraine gia nhập trong tương lai.

Tổng thống Volodymyr Zelensky vẫn liên tục kêu gọi Liên Âu chính thức kết nạp Ukraine làm "thành viên đầy đủ", tốt nhất là ngay từ năm 2027. Hãng tin Đức Deutsch Welle hôm nay ghi nhận đề xuất của ông Merz có thể vấp phải nhiều hoài nghi từ Ukraine, vốn lo ngại rằng những giải pháp tạm thời như vậy có thể khiến tiến trình kết nạp Ukraine rơi vào bế tắc. 

Theo AFP, chiến thắng của Peter Magyar trong cuộc bầu cử Hungary ngày 12/04/2026 mang lại nhiều thay đổi. Đức và hầu hết các nước Liên Âu khác hy vọng các cuộc đàm phán kết nạp Ukraine sẽ sớm chính thức bắt đầu. Đàm phán dự kiến ​​sẽ kéo dài và khó khăn, đặc biệt là về nông nghiệp. Ukraine có một nền nông nghiệp lớn, sản phẩm nông nghiệp nước này tràn ngập thị trường Liên Âu là điều gây lo ngại với một số nước, trong đó có Pháp. 

Trọng Thành

***************************

Ukraine muốn giảm bớt phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực chế tạo drone

Minh Anh, RFI, 20/05/2026

Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm nay, 20/05/2026, tiếp tục chuyến công du Trung Quốc. Sự xích lại gần nhau hơn giữa hai nước khiến Ukraine lo lắng cho ngành công nghiệp quốc phòng.

Sting, drone đánh chặn do công ty Wild Hornets của Ukraine sản xuất. Ảnh chụp ngày 16/03/2026. © Thomas Peter / Reuters

Ukraine hiện nay có thể sản xuất drone cho chính mình trên quy mô lớn. Dù vậy, lĩnh vực này vẫn phụ thuộc vào một số linh kiện của Trung Quốc. Do vậy, nhiều tác nhân chủ chốt như SkyFall, một trong số các hãng chính của Ukraine, đang tìm cách thoát khỏi sự phụ thuộc.

Từ Kiev, thông tín viên Lucas Lazo gửi về bài phóng sự :

"SkyFall kín đáo mở cửa, do việc các nhà sản xuất drone là mục tiêu tấn công của Nga. Giống như trong một bảo tàng, nhiều mô hình drone khác nhau, rất được binh lính ưa chuộng, được trưng bày cho khách tham quan.

Một người quản lý thông tin giải thích : "Người ta nói nhiều về các chiếc P1 Sun, Vampire và nhiều mẫu khác, ở đây, chúng tôi có các phiên bản hoàn toàn do Ukraine sản xuất. Hiện chưa đủ số lượng cần thiết để đáp ứng tất cả các nhu cầu, nhưng những mẫu này đã tồn tại và đã được triển khai".

Người quản lý này, xin ẩn danh, cho biết thêm rằng mục tiêu cuối cùng là quốc hữu hóa toàn bộ chuỗi sản xuất : "Chúng tôi có một dự án gọi là "Phi Trung Quốc". Chúng tôi cố gắng nội địa hóa sản xuất càng nhiều càng tốt. Tôi có thể khẳng định là tất cả các loại drone do SkyFall chế tạo gần như được sản xuất trong nước và chiếm một tỷ lệ rất thấp các linh kiện Trung Quốc".

Mặc dù đã giảm đáng kể so với từ đầu cuộc chiến, nhưng sự phụ thuộc vào Trung Quốc vẫn chưa thể khắc phục. Ukraine vẫn phải nhập khẩu pin lithium và một số thành phần vi điện tử thiết yếu cho drone chiến đấu.

Vẫn theo vị quản lý thông tin của SkyFall, "đối với những lô hàng quan trọng cho quân đội Ukraine, chúng tôi kết hợp các linh kiện, chúng có thể là 100% Ukraine, hay kết hợp linh kiện Ukraine và linh kiện nhập khẩu".

Để giảm hơn nữa vào sự lệ thuộc này, Kiev hiện đang chuyển hướng sang Đài Loan, nhà sản xuất linh kiện bán dẫn chính, và là đối tác quan trọng của Ukraine từ nhiều tháng qua".

Minh Anh