Văn hóa
Thông tin
Nếu bản đồ nước Mỹ là một bức tranh, thì tiểu bang Missouri chính là tâm điểm, là trái tim của bức tranh ấy. Nơi đây không có vẻ hào nhoáng phô trương của New York, cũng chẳng mang nét sôi động viễn tây của California, nhưng vẫn thu hút du khách nhờ nét quyến rũ kín đáo và thâm trầm. Và chính tại mảnh đất được ví như "trái tim" này, tuần lễ vừa qua, thị trấn nhỏ Carthage, nơi cư trú của một vạn dân đã trở thành tâm điểm hội tụ tâm linh, khi hơn mười vạn giáo dân Công giáo từ khắp nơi trên thế giới hành hương về đây tham dự Đại hội Thánh Mẫu.
Thánh lễ đồng tế vào tối ngày 7/8/2026
Đại hội Thánh Mẫu tại Tỉnh Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc (trước đây là Dòng Đồng Công) từ nửa thế kỷ qua đã là một huyền thoại trong lòng người Việt hải ngoại. Thỉnh thoảng, tôi nghe người ta kể về những biển người mênh mông, về tiếng đọc kinh cầu nguyện râm ran, về những ước vọng trở thành sự thật từ đây… Nhưng năm nay, khi chính bản thân may mắn được bước chân vào khuôn viên thánh thiêng này, mọi sự hình dung trước đó đều trở nên nhỏ bé trước thực tại quá đỗi choáng ngợp và đầy xúc động.
Hai lá cờ được hàng trăm bong bóng bay đủ màu sắc "kéo" trên nền trời
Giáo dân đến từ khắp các tiểu bang của Hoa Kỳ, từ láng giềng Canada phía bắc, từ những quốc gia Châu Âu, từ Úc Châu xa xôi, và có cả những bước chân sùng kính lặn lội từ quê hương Việt Nam, nơi cách Carthage nửa vòng quả đất. Khoảng cách địa lý mười mấy tiếng bay trên bầu trời bỗng chốc bị xóa nhòa khi tất cả cùng hướng về một ánh mắt dịu hiền, đầy ủi an bên Đức Mẹ.
Điều đầu tiên chạm vào tâm thức của một lữ khách như tôi không phải là sự hoành tráng bề nổi, mà là sự kỳ công trong tổ chức. Hãy thử tưởng tượng một thị trấn nhỏ yên bình của một vạn cư dân phải đón nhận một dòng người khổng lồ lên đến gấp mười lần, tức hàng mười vạn người tràn về.
Ấy vậy mà, tất cả các sự kiện từ các buổi nói chuyện chuyên đề, hội thảo, các thánh lễ đại trào, cho đến việc sắp xếp hàng chục ngàn chỗ đậu xe, nơi ăn chốn ở, lều trại hành hương và vệ sinh công cộng đều diễn ra một cách rập ràng, trật tự và chu đáo đến kinh ngạc. Không có sự chen lấn xô bồ, không có lời phàn nàn bực dọc. Sự rập ràng ấy chỉ có thể giải thích bằng tinh thần tự nguyện phục vụ của các tình nguyện viên và sợi dây đức tin vô hình nhưng bền chặt đã gắn kết mọi người thành một khối duy nhất trong sự trật tự.
Hình ảnh thiêng liêng nhất có lẽ là cuộc rước kiệu Đức Mẹ Maria quanh các khối đường của tỉnh dòng.
Thật vậy, giữa thời tiết oi bức của mùa hè miền Trung Mỹ, một biển người chuyển động chậm rãi như một dòng sông đức tin cuộn chảy. Đứng bên lề đường nhìn dòng người đi qua, tôi nhận ra sự hy hữu : Khi những hàng người đầu tiên của đoàn rước kiệu đã đi hết vòng, sắp sửa trở lại cổng chính của khán đài để chuẩn bị cho thánh lễ, thì những hàng cuối cùng của đoàn rước vẫn chưa bước ra khỏi cánh cổng xuất phát ban đầu. Dòng người nối đuôi nhau dài như bất tận, tay cầm tràng hạt, miệng ngân vang kinh Kính Mừng, tạo nên một không gian âm thanh trầm kính khó tả, khơi gợi niềm xúc động sâu xa trong tâm can của bất kỳ ai chứng kiến.
Các linh mục tham gia Thánh lễ đồng tế
Thời tiết ngột ngạt của Carthage trong những ngày tháng Tám không làm nản lòng những người con về bên Mẹ. Dưới ánh nắng, hàng vạn con người vẫn ngồi kín không gian trước khán đài chính, tràn ra các thảm cỏ và đứng dọc theo các lối đi trong khuôn viên Tỉnh Dòng để hiệp thông qua các màn hình led cỡ lớn. Các thánh lễ đại trào được cử hành theo nghi thức đồng tế với vài trăm giám mục và linh mục đến từ khắp các giáo phận trên toàn thế giới.
Nhìn lên cung Thánh, chiếc áo lễ hôm đầu màu vàng, buổi sau màu đỏ, hôm qua là trắng tinh khôi và hôm nay lả màu xanh lá của hàng trăm mục tử hòa cùng sắc trời xanh tạo nên một hình ảnh hiếm hoi chưa từng thấy.
Ngay cạnh đó, ca đoàn hợp xướng khổng lồ được quy tụ từ nhiều ca đoàn xứ đạo khác nhau, lên đến gần hai trăm ca viên, cùng sự hỗ trợ của dàn nhạc kèn và trống hùng hậu, đã cất lên những khúc thánh ca làm rung động lòng người. Tiếng hát của họ bay cao, hòa vào tiếng gió của đại ngàn Missouri, mang theo mọi ước nguyện, vui buồn của đời ly hương gửi lên cho Mẹ.
Đại hội cũng là một chiếc cầu nối đầy duyên nợ giữa những tâm hồn chưa từng gặp mặt. Đối với nhiều giáo dân, đây là cơ hội hiếm hoi trong đời để họ được trực tiếp gặp gỡ, trò chuyện và lắng nghe những linh mục mà trước giờ họ chỉ có thể "gặp" một cách gián tiếp qua màn hình điện thoại nhỏ nhoi vài inches trên mạng xã hội. Người ta thấy những hàng dài người kiên nhẫn đứng chờ để được bắt tay, được xin một lời chúc lành từ Cố Hồng (linh mục Phạm Quang Hồng) hay Cha Phạm Khắc Hy. Những nụ cười hiền hậu, những câu chuyện dí dỏm nhưng sâu sắc của các ngài trong các buổi thuyết giảng đã sưởi ấm biết bao tâm hồn đang chai sạn vì những lo toan cơm áo gạo tiền nơi xứ người. Giữa đời thực, cái bắt tay siết chặt và ánh mắt cảm thông giữa vị mục tử và con chiên đã biến những khoảng cách ảo trên mạng xã hội thành tình cảm gia đình ấm áp và chân thực.
Nghi thức dâng hương trong Thánh lễ
Nhưng có lẽ, điều khiến Đại hội Thánh Mẫu tại Carthage giữ được căn tính linh thiêng và vẹn nguyên giá trị qua gần nửa thế kỷ chính là tiếng lòng kiên định của người Việt tị nạn.
Ở đây, đức tin không tách rời vận mệnh dân tộc. Quan điểm chính trị của đại hội được thể hiện một cách dứt khoát, minh bạch và đầy tôn nghiêm. Đó là khát vọng hướng về một quê hương Việt Nam tự do, tôn trọng quyền tự do tôn giáo và nhân quyền. Trong lời nguyện tín hữu vang lên giữa thánh lễ đại trào, lời cầu xin : "Xin Mẹ cứu thoát chúng con khỏi nạn Cộng sản vô thần duy vật, để mọi người được sống trong tự do…" đã chạm vào nỗi đau âm ỉ của hàng triệu người con xa xứ và là khát vọng của cả một dân tộc.
Cao trào của niềm xúc động là khoảnh khắc hàng trăm quả bóng bay muôn màu được thả lên không trung, bên cạnh lá cờ xanh trắng của Đức Mẹ, là lá cờ vàng sọc đỏ huy hoàng tung bay giữa nền trời trong xanh của nước Mỹ. Lá cờ, biểu tượng cho lý tưởng tự do chưa một ngày bị dập tắt dù lãnh thổ có bị tạm chiếm, cho vong linh của hàng vạn người đã nằm lại trong lòng biển cả khi đi tìm tự do hay trong ngục tù, từ từ bay cao, bay xa, tự do tự tại giữa không trung bao la.
Ca Đoàn trong Thánh Lễ
Nhìn theo bóng cờ vàng bay cao dần, nhiều cựu niên trưởng và giáo dân đã không cầm được nước mắt. Đó không phải là giọt nước mắt của sự hận thù, mà là nước mắt của lòng thủy chung, kiên định, của lời thề nguyện giữ gìn căn tính và niềm tin sắt đá rằng bóng tối của bạo quyền vô thần rồi sẽ phải nhường chỗ cho ánh sáng của công lý và tình yêu thương.
Khi tôi viết những dòng này, Đại hội Thánh Mẫu năm nay đã khép lại, dòng người lại hối hả tỏa ra muôn phương, trở về với cuộc sống thường nhật tại mọi nơi trên thế giới. Nhưng trong hành trang trở về của mỗi người, chắc chắn có thêm một ngọn lửa đức tin rực sáng, để tiếp tục lan tỏa, gieo mầm yêu thương từ Đức Mẹ Maria đến với tha nhân, với nhân quần xã hội.
Carthage, ngày sau Đại hội Thánh Mẫu 2026
Đặng Đình Mạnh
Nguồn : Việt Báo, 09/08/2026