Quan chức hải quan Mỹ thanh tra các nhà máy liên kết với Trung Quốc tại Việt Nam

Thu Hằng, RFI, 28/07/2026

Nhân viên Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ đã tiến hành kiểm tra đột xuất các nhà máy có liên hệ với Trung Quốc tại Việt Nam, theo hãng Bloomberg ngày 27/07/2026, trích dẫn nguồn tin thông thạo hồ sơ. Việt Nam đang bị Mỹ mở ba cuộc điều tra riêng biệt về sản xuất dư thừa, lao động cưỡng bức và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. 

Nhà máy dệt may tại Hưng Yên, Việt Nam. Ảnh chụp ngày 30/12/2020. Reuters - Kham

Theo Bloomberg, quan chức hải quan Mỹ đã xem xét các tài liệu, nguồn nguyên liệu thô và quy trình sản xuất để xác định giá trị gia tăng thực tế trước khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Các nhà điều tra Mỹ cũng tìm kiếm những vi phạm sở hữu trí tuệ tiềm tàng liên quan đến phần mềm. Tuy nhiên, tạm thời chưa có bằng chứng đáng kể nào về việc hàng hóa Trung Quốc được vận chuyển bất hợp pháp vào Hoa Kỳ thông qua Việt Nam.

Đây là cuộc điều tra mới và có quy mô lớn, theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, nhắm vào năng lực sản xuất công nghiệp dư thừa tại 16 đối tác thương mại chính, trong đó có Trung Quốc, Việt Nam, Mêhicô và Liên Hiệp Châu Âu. Trả lời Fox News ngày 27/07, Đại diện Thương mại Jamieson ​Greer cho biết sau cuộc điều tra, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ sẽ đưa ra đề xuất, có thể dẫn đến việc áp thuế bổ sung.

Việt Nam bị Mỹ áp thuế 12,5%

Về lao động cưỡng bức, từ ngày 25/07, Mỹ áp dụng hai mức thuế mới 10% và 12,5% đối với 60 đối tác thương mại, bị xem là chưa thực thi đầy đủ các lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Riêng Việt Nam chịu mức thuế 12,5%.

Trả lời báo giới ngày 25/07, người phát ngôn bộ ngoại giao Phạm Thu Hằng cho rằng quyết định của Mỹ chưa phản ánh đầy đủ nỗ lực của Việt Nam về phòng ngừa và giảm thiểu lao động cưỡng bức. Bà khẳng định : "Việt Nam nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức, tuân thủ nghiêm túc các quy định của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO)".

Ngành dệt may được cho là đối tượng bị đặc biệt nhắm đến. Theo giải thích của ông Phạm Văn Việt, phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thời trang Thành phố Hồ Chí Minh, được trang Vietnam+ trích dẫn ngày 28/07, "Mỹ kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, đặc biệt là bông có xuất xứ từ Tân Cương (Trung Quốc) - khu vực mà Washington cho rằng có liên quan đến lao động cưỡng bức".

Nhiều doanh nghiệp, được báo chí Việt Nam trích dẫn, cho biết mức thuế 12,5% trước mắt chưa gây tác động lớn, do họ đã sớm giảm phụ thuộc vào một thị trường. Nhưng về lâu dài, doanh nghiệp phải nhanh chóng tái cơ cấu sản phẩm, đẩy mạnh chế biến sản phẩm giá trị gia tăng nhằm củng cố vị thế tại thị trường Hoa Kỳ.

Thu Hằng

*******************************

Bloomberg : Mỹ kiểm tra nhà máy ở Việt Nam liên quan đến Trung Quốc

BBC, 28/07/2026

Các quan chức hải quan Mỹ đã tiến hành các cuộc kiểm tra đột xuất tại những nhà máy có liên quan đến Trung Quốc ở Việt Nam, Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin.

Cụ thể, các thanh tra kiểm tra hồ sơ, nguồn gốc nguyên liệu thô và quy trình sản xuất nhằm xác định mức độ giá trị được tạo ra tại Việt Nam trước khi hàng hóa được xuất khẩu sang Mỹ, đồng thời xem xét các dấu hiệu vi phạm tiềm tàng về quyền sở hữu trí tuệ đối với phần mềm.

Động thái làm dấy lên khả năng Nhà Trắng có thể sớm tìm thêm lý do để áp đặt thêm thuế quan đối với Việt Nam.

Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng đáng kể nào cho thấy hàng hóa Trung Quốc bị trung chuyển trái phép qua Việt Nam để xuất sang Mỹ, các nguồn tin cho biết.

Liên quan tới thuế quan từ Mỹ, Việt Nam đang đối mặt với nhiều rủi ro lớn như cáo buộc trung chuyển hàng cho Trung Quốc, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và chưa thực thi đầy đủ các lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Cách đây vài ngày, Mỹ đã áp mức thuế mới lên 60 đối tác thương mại liên quan tới tình trạng lao động cưỡng bức. Theo quyết định cuối cùng, Việt Nam nằm trong số các nước sẽ chịu mức thuế 12,5% , có hiệu lực từ 0 giờ 01 ngày 25/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ (tức 11 giờ 01 sáng cùng ngày giờ Việt Nam).

Việt Nam thời gian qua cũng đã có một số động thái nhằm siết chặt quản lý vấn đề sản xuất hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ sau khi bị Mỹ xem là quốc gia đáng lo ngại hàng đầu về sở hữu trí tuệ vào tháng 4.

Bloomberg cho biết Việt Nam đã gửi một báo cáo dài hơn 3.500 trang tới Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) nêu rằng cơ quan chức năng đã xử lý gần 20.000 vụ vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trong giai đoạn 2021-2025.

Vào ngày 25/7, cơ quan chức năng Việt Nam phát hiện và thu giữ gần 50.000 đôi giày nghi giả mạo nhãn hiệu Nike và Air Jordan tại một nhà máy ở Thành phố Hồ Chí Minh, dựa trên thông tin do Cơ quan Điều tra an ninh nội địa Mỹ (HSI) cung cấp.

Giới chức ước tính lô hàng có giá trị hơn 100 tỷ đồng. Một phần số hàng đã được xuất khẩu sang Mỹ.

Vấn đề thặng dự thương mại và Việt Nam bị cáo buộc là điểm trung chuyển hàng của Trung Quốc đã được hai quốc gia bàn tới nhiều trong thời gian qua nhưng vẫn chưa tìm kiếm được đồng thuận cuối cùng.

Nguồn : BBC, 28/07/2026