Thấy gì khi tỷ phú Phạm Nhật Vượng đẩy mạnh phát triển ra nước ngoài ?

BBC, 01/08/2026

Một bài viết được đăng tải trên hãng tin AP hôm 29/7 cho biết Vingroup - tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam - đang đẩy mạnh phát triển ở nước ngoài với gần 20 dự án tại 15 quốc gia trong bối cảnh thị trường trong nước hạ nhiệt.

Ông chủ Vingroup, người giàu nhất Việt Nam, tỷ phú Phạm Nhật Vượng

Từ lâu, lợi nhuận bất động sản nội địa từ công ty con Vinhomes là nguồn vốn hỗ trợ cho các mảng như xe điện và công nghệ của Vingroup.

Tuy nhiên, khi thị trường nhà ở chững lại và hãng xe điện VinFast vẫn ghi nhận lỗ, Vingorup được cho tìm kiếm doanh thu quốc tế để nuôi dưỡng các tham vọng về xe điện, AI và robot.

Chiến lược này bao gồm các dự án đô thị, trung tâm thương mại và sinh thái tại Uzbekistan, Ấn Độ, Indonesia, Philippines, cùng các dự án hạ tầng lớn tại Châu Phi và chuỗi cung ứng linh kiện tại Đức, theo AP.

Bước đi này diễn ra trong bối cảnh thị trường bất động sản tại Việt Nam đang diễn biến tương đối ảm đạm.

Báo cáo 6 tháng đầu năm của PropertyGuru Việt Nam ghi nhận xu hướng giảm giá nhẹ trên thị trường cả nước, trái ngược với bức tranh tăng mạnh của hai năm 2024, 2025.

Báo cáo từ Chứng khoán MB cho thấy chi phí vay thả nổi tại các ngân hàng thương mại vẫn duy trì ở mức cao, áp sát ngưỡng 15-16%/năm tính đến giữa tháng 7, gây áp lực tài chính nghiêm trọng cho cả người mua nhà ở thực lẫn nhà đầu tư.

Cú sốc chi phí vốn này đã kéo tụt sức mua toàn thị trường. Theo Viện Nghiên cứu Dat Xanh Services, lượng hấp thụ bất động sản sơ cấp 6 tháng đầu năm giảm tới 62% so với nửa cuối năm 2025, chỉ đạt khoảng 26.100 sản phẩm.

Đáng chú ý, tình trạng sụt giảm sức mua diễn ra ngay trong thời điểm nguồn cung thị trường đang tăng mạnh tới 40%.

Thực tế, cỗ máy in tiền Vinhomes của Vingroup đã tuyên bố ngưng việc mở rộng quỹ đất tại Việt Nam để tập trung phát triển các dự án đã và đang làm thủ tục.

Đây là động thái khiến nhiều người bất ngờ khi lâu nay Vinhomes thường xuyên thắng thầu để sở hữu "đất vàng" tại các đô thị lớn trên cả nước.

Chẳng hạn, chính quyền Hà Nội đã giao liên danh Vinhomes - VinSpeed đảm nhiệm vai trò tổng thầu EPC (thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng) của 5 tuyến đường sắt đô thị - đều được quy hoạch theo mô hình TOD (Transit-oriented development), tức kết hợp phát triển giao thông công cộng gắn với phát triển đô thị.

Tính đến cuối năm 2025, Vinhomes đã đưa vào vận hành 30 dự án với tổng quy mô gần 3.300 ha, đồng thời sở hữu quỹ đất tích lũy lên tới 29.500 ha. Cộng thêm gần 20 dự án đang hoàn tất thủ tục pháp lý (hơn 20.000 ha), tổng quỹ đất tương lai của doanh nghiệp có thể đạt khoảng 49.500 ha.

Con số này vượt xa các đối thủ lớn trên thị trường như Sun Group (khoảng 7.000 ha), Phát Đạt (trên 6.000ha) hay Novaland (2.400 ha).

Tính đến nửa đầu năm 2026, Tập đoàn Vingroup sở hữu hoặc góp vốn vào khoảng 30 pháp nhân hoạt động tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ như Mỹ, Canada, Đức, Pháp, Hà Lan, Anh, Australia, Indonesia, Ấn Độ, Thái Lan, UAE, Kazakhstan, Philippines, Lào, Singapore và Cộng hòa Dân chủ Congo.

Các đơn vị này tập trung vào các mảng kinh doanh chính như sản xuất ô tô điện, dịch vụ vận tải, công nghệ - robot và bất động sản - du lịch.

Trong số đó, ngành ô tô chiếm tỉ trọng lớn nhất, vượt xa phần còn lại, đặc biệt với việc VinFast đã đưa vào vận hành hàng loạt đơn vị kinh doanh quốc tế như VinFast Auto Ltd (Singapore), VinFast Auto LLC (Mỹ) và VinFast Germany GmbH (Đức), cùng nhiều pháp nhân tại các thị trường trọng điểm như Anh, Thái Lan, UAE, Kazakhstan, Philippines và Mexico.

Thế nhưng ngoại trừ thị trường trong nước cũng như việc bán xe cho hãng gọi xe công nghệ Green SM - một công ty cũng thuộc sở hữu của tỷ phú giàu nhất Việt Nam Phạm Nhật Vượng, tình hình kinh doanh của VinFast chưa được đánh giá là tích cực.

Khoản lỗ ròng quý đầu tiên 2026 của nhà sản xuất xe điện này giảm 25,1% so với quý trước nhưng tăng 59% so với cùng kỳ năm ngoái, lên 28.110 tỷ đồng, tức hơn 1 tỷ USD.

Hoạt động chuyển nhượng mảng sản xuất ở Việt Nam của công ty gần đây cũng gây chú ý đối với nhiều người.

Tại Mỹ, VinFast cũng đã đánh mất 400 triệu USD ưu đãi cho dự án nhà máy xe điện do chậm tiến độ thi công.

Đối với quỹ đất ở nước ngoài, tập đang đang phát triển dự án đại đô thị quy mô 6.300ha tại Thủ đô Kinshasa của Cộng hòa Dân chủ Congo.

Theo Biên bản ghi nhớ (MoU) ký kết vào tháng 10/2025, chính quyền Kinshasa đã đồng ý giao miễn phí toàn bộ diện tích đất này để Vingroup phát triển một trung tâm đô thị phức hợp hiện đại gồm nhà ở, biệt thự, thương mại, bệnh viện, trường học và khu hành chính chính phủ.

Song song đó, tập đoàn cũng mở rộng sự hiện diện sang Nam Á và Trung Á.

Tại Ấn Độ, Vingroup đề xuất rót khoảng 3 tỷ USD để đầu tư hệ sinh thái đa ngành trên diện tích 2.500ha tại bang Telangana, bao gồm đô thị thông minh, sản xuất, y tế, giáo dục và năng lượng tái tạo.

Tại Uzbekistan, doanh nghiệp đạt thỏa thuận hợp tác với Bộ Đầu tư, Công nghiệp và Thương mại để nghiên cứu xây dựng khu phức hợp Vietnam Town (Phố Việt Nam) quy mô 1.000ha tại thủ đô Tashkent, tích hợp cùng dịch vụ taxi điện và hạ tầng trạm sạc VinFast tại các thành phố lớn.

Vinpearl Australia Pty Ltd và sân golf Cape Wickham Golf Links tại Úc là các dự án nổi bật trong lĩnh vực du lịch nghỉ dưỡng.

Vingroup dường như đang đặt cược rằng công thức thành công của họ tại Việt Nam có thể nhân rộng sang các nền kinh tế đang phát triển có cùng giai đoạn tăng trưởng, AP nhận định.

Dù vậy, giới chuyên gia cảnh báo tập đoàn sẽ đối mặt với nhiều thách thức pháp lý, bài toán tài chính từ chi phí đầu tư khổng lồ và rủi ro thực thi tại các thị trường ngoại quốc.

Nguồn : BBC, 01/08/2026

***************************

VinFast mất 400 triệu USD ưu đãi cho dự án nhà máy xe điện tại Mỹ

BBC, 31/07/2026

VinFast, hãng xe điện của Việt Nam mà ứng viên thượng nghị sĩ Mỹ Roy Cooper, khi còn là Thống đốc bang Bắc Carolina, từng ca ngợi là "viên ngọc quý", đã mất gói ưu đãi trị giá 400 triệu USD từ hạt Chatham.

Hình ảnh mô phỏng địa điểm đặt trạm xe điện VinFast tại Moncure, hạt Chatham

Hội đồng Ủy viên hạt Chatham hôm 22/7 đã bỏ phiếu chấm dứt thỏa thuận phát triển kinh tế trị giá 400 triệu USD giữa hạt này và hãng xe điện Việt Nam VinFast, giáng thêm một đòn mạnh vào dự án vốn gặp nhiều trắc trở này, theo The Carolina Journal, một trang chuyên về chính trị và chính sách công thuộc Viện nghiên cứu John Locke Foundation của bang Bắc Carolina.

Nguyên nhân là do VinFast không đáp ứng các nghĩa vụ và các mốc thời hạn đã cam kết, theo ông Bryan Thompson, Quản lý hạt Chatham, trong một email được The Carolina Journal công bố.

Hội đồng đã chỉ đạo cố vấn pháp lý của hạt gửi thông báo tới VinFast Manufacturing USA, LLC về việc chấm dứt thỏa thuận liên quan đến dự án tại Triangle Innovation Point, nơi nhà máy theo kế hoạch sẽ sản xuất 150.000 xe điện mỗi năm trong giai đoạn 1.

Ông C. Michael Smith, Chủ tịch Chatham Economic Development Corporation, tổ chức phi lợi nhuận phụ trách xúc tiến đầu tư và phát triển kinh tế của hạt Chatham, bang Bắc Carolina, cũng xác nhận thông tin này trong một tuyên bố gửi Carolina Journal.

Hồi tháng 5, Tổng chưởng lý Bắc Carolina, ông Jeff Jackson, đã thay mặt Bộ Thương mại bang đệ đơn kiện VinFast vì vi phạm các thỏa thuận đã ký kết.

Trong một thông cáo báo chí, ông Jackson cho biết thông qua vụ kiện này, bang đang thực hiện quyền theo hợp đồng để tiếp nhận lại khu đất, qua đó bảo vệ khoản đầu tư của người nộp thuế và giữ lại địa điểm này cho các cơ hội phát triển kinh tế trong tương lai.

Phản hồi đề nghị bình luận của BBC News Tiếng Việt hôm 31/7, đại diện VinFast cho hay : "Vấn đề này hiện đang được giải quyết theo quy trình tố tụng. Vì vậy, chúng tôi không bình luận về các vấn đề pháp lý. Chúng tôi sẽ cung cấp thông tin vào thời điểm phù hợp".

Dự án của VinFast ở Chatham có gì ?

Lễ động thổ nhà máy xe điện của VinFast tại hạt Chatham ngày 28/7/2023

VinFast lần đầu tiên công bố kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất xe điện và pin tại Mỹ với công suất hằng năm là 150.000 chiếc, trên khu đất rộng khoảng 728 ha ở hạt Chatham vào năm 2022, cam kết đầu tư 4 tỷ USD và tạo 7.500 việc làm.

Năm 2022, VinFast được bang Bắc Carolina phê duyệt Chương trình Hỗ trợ Phát triển và Đầu tư Việc làm (JDIG), theo đó có thể nhận tối đa 316,1 triệu USD tiền hoàn trả từ bang trong vòng 30 năm, cùng với gói ưu đãi 400 triệu USD của hạt Chatham.

Tổng giá trị các ưu đãi mà chính quyền bang và địa phương Bắc Carolina dành cho VinFast lên tới hơn 1,2 tỷ USD.

Các khoản hỗ trợ theo chương trình JDIG chỉ được giải ngân khi doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện đã cam kết với bang.

"Mọi khoản thanh toán của bang chỉ được thực hiện sau khi Bộ Thương mại và cơ quan thuế xác minh hằng năm rằng doanh nghiệp đã đạt các mục tiêu gia tăng về việc làm và đầu tư", Bộ Thương mại Bắc Carolina nêu.

Thống đốc Roy Cooper đã tham dự lễ động thổ vào tháng 7/2023 cùng lãnh đạo VinFast, gọi dự án là "viên ngọc quý trong chiến lược mở rộng toàn cầu của VinFast".

'Viên ngọc hoen ố'

Nhưng "viên ngọc quý" đó nhanh chóng bị hoen ố, Carolina Journal bình luận về dự án của VinFast ở Chatham.

Ban đầu, nhà máy dự kiến bắt đầu sản xuất vào tháng 7/2024, nhưng hiện thời điểm này đã được lùi sang ít nhất là năm 2028.

Theo thiết kế ban đầu, dự án gồm một tổ hợp rộng khoảng 265.000 m² với 8 tòa nhà, trong đó, tòa nhà lắp ráp tổng thể có diện tích khoảng 92.500 m², là hạng mục lớn nhất của dự án.

Cuối năm 2023, VinFast điều chỉnh thiết kế, thu hẹp diện tích tòa nhà lắp ráp tổng thể xuống còn khoảng 72.700 m².

Mục tiêu tạo việc làm cũng đã giảm từ 7.500 xuống còn 1.400.

Quyết định hôm 27/7 của Hội đồng Ủy viên hạt Chatham, cùng với những khó khăn tài chính của VinFast và vụ kiện mà bang Bắc Carolina đệ trình hồi tháng 5, đã khiến dự án có nguy cơ trở thành sai lầm phát triển kinh tế lớn nhất trong lịch sử bang, theo Center Square, một tổ chức chuyên về chính sách công và chính quyền bang, thuộc Franklin News Foundation.

Nếu điều đó xảy ra, dự án sẽ "soán ngôi" những thương vụ từng gây nhiều tranh cãi, như khoản trợ cấp 846 triệu USD dành cho Apple tại Research Triangle Park hay khoản trợ cấp 650 triệu USD của thành phố Charlotte để cải tạo sân vận động Bank of America của đội Carolina Panthers.

Những hệ lụy của dự án còn bao gồm việc Nhà thờ Merry Oaks Baptist, được xây dựng từ năm 1888, bị phá dỡ vào tháng 6/2025, cùng với 5 doanh nghiệp và 27 ngôi nhà bị thu hồi theo quyền trưng dụng đất nhằm phục vụ kế hoạch xây dựng đường cao tốc của Sở Giao thông bang, theo The Carolina Journal.

Hồi tháng 3, VinFast tuyên bố hãng dự kiến nối lại việc xây dựng nhà máy nói trên tại bang Bắc Carolina trong năm 2026, trong bối cảnh công ty ghi nhận khoản lỗ gia tăng, theo Reuters và Bloomberg.

Tổng lỗ ròng của VinFast trong các năm tài chính kể từ khi công bố dự án tại Bắc Carolina lên tới 9,47 tỷ USD.

Theo các báo cáo tài chính hằng năm của công ty, VinFast lỗ ròng 3,9 tỷ USD trong năm tài chính 2025, 3,18 tỷ USD trong năm tài chính 2024, 2,39 tỷ USD trong năm tài chính 2023 và 2,11 tỷ USD trong năm tài chính 2022.

VinFast, hãng xe được tỷ phú Phạm Nhật Vượng thành lập năm 2017, đã đóng mảng xe xăng để chuyển hẳn sang sản xuất xe điện vào năm 2021.

Tháng 5/2026, VinFast tuyên bố tái cấu trúc quy mô lớn bằng việc tách mảng sản xuất tại Việt Nam ra khỏi hệ thống trực thuộc để chuyển giao cho một nhóm nhà đầu tư mới.

Nguồn : BBC, 31/07/2026