Thấy gì qua vụ xét xử công dân Đức Lê Trung Khoa và nỗi sợ hãi của Tô Lâm ? 

Trà My, Thoibao.de, 04/01/2026

Trước thềm năm mới 2026, năm khởi đầu cho nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng cộng sản Việt Nam, Tổng bí thư Tô Lâm đã gửi đi một thông điệp đầy tính "nhân văn" đến quốc dân và cộng đồng quốc tế. 

Theo ông Tô Lâm mong muốn mỗi gia đình được bình an, mỗi người dân có đời sống vật chất và tinh thần tốt lên từng ngày, để từ hàng triệu điều "tốt hơn" ấy, đất nước sẽ mạnh lên bền vững. 

Thế nhưng, lời nói ấy dường như trở nên lạc lõng và mâu thuẫn gay gắt với thực tế diễn ra ngay trong ngày 31/12, ngày cuối cùng của năm 2025. 

Khi không khí lễ hội đang bao trùm và giới ngoại giao cũng như truyền thông quốc tế đang trong kỳ nghỉ lễ, Tòa án Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên những bản án nặng nề đối với các nhà hoạt động xã hội và báo chí, trong đó có hai nhân vật đang định cư tại CHLB Đức. 

Cụ thể, ông Lê Trung Khoa và ông Nguyễn Văn Đài cùng bị tuyên phạt 17 năm tù, ông Đỗ Văn Ngà 7 năm, Huỳnh Bảo Đức 6,5 năm và Phạm Quang Thiện 5,5 năm, tất cả đều dưới danh nghĩa Điều 117 về tội "Tuyên truyền chống Nhà nước".

Giới quan sát quốc tế đã đặt câu hỏi về thời điểm và động cơ của phiên tòa được ví là "thần tốc" này. Theo đó, chỉ mất khoảng hơn một tháng từ khi có thông tin khởi tố đến lúc mở phiên tòa, quy trình tố tụng diễn ra nhanh chóng đến mức đáng kinh ngạc.

Đáng chú ý, việc lựa chọn ngày "năm cùng tháng tận" để đưa ra xét xử nhằm phân tán sự quan tâm của dư luận quốc tế, đây là một chiến thuật cổ điển nhằm giảm thiểu các phản ứng ngoại giao bất lợi. 

Đối với các bị cáo có quốc tịch Việt Nam, việc xét xử vội vã ngay trước thềm năm mới càng thể hiện cho thấy sự nôn nóng của chính quyền Hà Nội trong việc dập tắt những câu chuyện nhạy cảm mà Thoibao.de đã phanh phui trong suốt nhiều năm qua. 

Phải chăng, Tổng bí thư Tô Lâm và bộ máy Công an muốn "dọn sạch" dư luận trước khi bước vào nhiệm kỳ Đại hội 14, bất chấp việc hành động này đi ngược lại hoàn toàn với thông điệp "bình an" mà ông vừa phát đi trong cùng ngày ?

Điểm đáng chú ý nhất trong phiên tòa này không chỉ là những con số năm tù, mà là kịch bản "nhận tội" quen thuộc trên sóng truyền hình quốc gia VTV. 

Hình ảnh một số bị cáo cúi đầu đọc lời thú tội, tự đấu tố bản thân, ca ngợi sự khoan hồng của Đảng và khẳng định không bị ép cung, đã trở thành một "quy trình" nhàm chán trong các vụ án chính trị tại Việt Nam. 

Mà bài học từ vụ án Trịnh Xuân Thanh "tự nguyện về nước đầu thú" sau khi bị bắt cóc ngay giữa thủ đô Berlin vào tháng 7/2017, từng gây chấn động ngoại giao Đức – Việt vẫn còn đó. Đã khiến những lời thú tội trên VTV trở nên phản tác dụng và thiếu sức thuyết phục đối với công luận.

Hơn nữa, việc tuyên án đối với ông Lê Trung Khoa là một công dân Đức mang tính chất "trả đũa" nhiều hơn là thực thi pháp luật. Khi ông Khoa hoạt động báo chí dựa trên Hiến pháp và pháp luật của Cộng hòa Liên bang Đức. 

Việc một tòa án tại Hà Nội kết án một công dân Đức vì những hoạt động diễn ra trên lãnh thổ Đức không chỉ là một sự vi phạm về nguyên tắc tài phán quốc tế mà còn làm xấu đi hình ảnh của Hà Nội trong mắt Berlin và Liên minh Châu Âu. 

Thay vì răn đe, bản án này của Tô Lâm vô tình trở thành một hình thức quảng cáo miễn phí cho Thoibao.de, đồng thời khẳng định tầm ảnh hưởng và sức sát thương của trang website này đối với nhà nước Việt Nam. 

Nó càng cho thấy sự lúng túng và bất lực của Hà Nội trong việc đối phó với các tiếng nói phản biện từ báo chí quốc tế, dù biết rằng điều đó chẳng thể dập tắt được sự thật, mà chỉ khơi sâu thêm hố ngăn cách giữa chính quyền và những giá trị phổ quát về tự do ngôn luận.

Trà My 

*************************

Xét xử vắng mặt, án 17 năm : công lý hay thông điệp chính trị ?

Linh Linh, Thoibao.de, 04/01/2026

Ngày cuối năm, Hà Nội khép lại bằng hai phiên tòa mang đậm màu sắc chính trị : xét xử ông Lê Trung Khoa và ông Nguyễn Văn Đài về tội "tuyên truyền chống Nhà nước" theo Điều 117 Bộ luật Hình sự. Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở điều luật quen thuộc, mà ở cách các phiên tòa kết thúc : xét xử vắng mặt và mức án lên tới 17 năm tù giam cho mỗi người.

Theo thông tin công bố, hai phiên sơ thẩm diễn ra ngày 31/12 tại Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội. Ông Nguyễn Văn Đài và các bị cáo liên quan bị cáo buộc "làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Trong vụ án Lê Trung Khoa, còn có các bị cáo Đỗ Văn Ngà, Phạm Quang Đức và Phạm Quang Thiện, hiện đều đang bị giam giữ. Riêng ông Khoa bị xét xử vắng mặt do đang trong diện truy nã.

Hội đồng xét xử cho rằng ông Lê Trung Khoa giữ vai trò "chủ mưu, cầm đầu, lôi kéo các bị cáo khác", từ đó tuyên mức án cao kịch khung. Việc xét xử vắng mặt, cùng những bản án nặng nề vào thời điểm cuối năm, khiến dư luận đặt câu hỏi : đây là quá trình xét xử thuần túy pháp lý, hay là một thông điệp chính trị được gửi đi đúng thời điểm ?

Khi các bản án được tuyên trong im lặng xã hội, câu hỏi về ranh giới giữa an ninh quốc gia và quyền tự do biểu đạt lại một lần nữa bị đẩy ra ngoài phòng xử án.

Linh Linh 

***************************

Xét xử người ở Đức để dọa dân trong nước ?

Linh Linh, Thoibao.de, 01/01/2026

Việc đưa Lê Trung Khoa và Nguyễn Văn Đài, hai người đang định cư hợp pháp tại Đức, ra xét xử vắng mặt và cấm nội dung của họ xuất hiện tại Việt Nam rốt cuộc chỉ có lợi cho một thể chế độc tài, độc đảng. Người chịu thiệt thòi không ai khác ngoài người dân trong nước, những người vốn đã bị bóp nghẹt quyền tiếp cận thông tin.

Khi các tiếng nói độc lập từ hải ngoại bị chặn, người dân không còn cơ hội nghe tin tức bằng "hai tai" : trong nước và bên ngoài. Họ bị đẩy vào thế chỉ còn một nguồn thông tin một chiều, được ru ngủ bằng tuyên truyền và bị dẫn dắt trong mê muội.

Những phiên tòa mang tính biểu diễn tại Hà Nội thực chất không nhằm vào Khoa hay Đài, những người được Nhà nước Đức bảo vệ và pháp luật Đức che chở. Đó chỉ là trò "rung cây dọa khỉ", dùng chiếc ghế trống để đe nạt người dân trong nước. Trớ trêu thay, cách làm ấy chỉ khiến hai nhân vật bị nhắm tới càng được chú ý và uy tín hơn, trong khi hình ảnh Việt Nam lại bị nhìn như một nhà nước hành xử kiểu mafia.

Một chính quyền thiếu chính danh mới sợ tự do ngôn luận và báo chí. Ở Đức, người dân có thể phê bình, châm biếm chính phủ công khai, miễn không vi phạm luật hình sự. Còn khi tự do bị cấm đoán, xã hội chỉ sản sinh ra sự nhu nhược và u tối.

Lê Trung Khoa và Nguyễn Văn Đài không chống dân tộc hay nhân dân. Họ chỉ chống độc tài, chống một thể chế tước đoạt quyền con người. Và chính điều đó khiến họ được những người yêu tự do và công lý trân trọng.

Linh Linh